INSURRECTION/ SP MPs rebel, drag Gjati to vote on territorial division!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

When the Serbian aggressors were writing the file in The Hague, the Albanians were resting on their laurels!

2026-09-16 13:44:43Pikëpamje SHKRUAR NGA ADRI NURELLARI
When the Serbian aggressors were writing the file in The Hague, the Albanians
Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selim and Jakup Krasniqi

This article had been sitting as a draft on my computer for several days, while I refused to believe that I would have to publish it in such a bleak version.

Unfortunately, today's sentencing of four KLA leaders in The Hague confirmed my deepest fears that international justice capitulated to political tendentiousness and historical revisionism.

I hoped until the last minute that legal reason, the universal standards of Western law and the indisputable truth of a struggle for survival would triumph over political engineering. But today's conviction of the four; Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selim and Jakup Krasniqi; by the Specialist Chambers in The Hague put an end to any illusions.

This decision does not mark the triumph of justice, but the final sealing of a deep political tendentiousness of a mechanism that was born crooked, on false premises, acted contrary to European standards of judicial process, and ended up as an instrument of historical revisionism.

This verdict is not a bolt from the blue, but the foretold finale of a process that rests on a foundation of serious procedural violations and geopolitical compromises. For almost six years, the four central figures of the Kosovo Liberation Army and its state-building were held in detention without a first-instance decision, with the trial only starting two and a half years after their arrest. This delay destroyed the fundamental principle of the presumption of innocence and Article 5(3) of the European Convention on Human Rights, turning the procedure itself into an administrative punishment. All the more so when the repeated rejection of guarantees offered by sovereign European states for conditional release was made on completely abstract grounds.

However, the biggest scandal of this court lies in its geopolitical origins. The Special Court was not born from the ideal of international justice, but as a genuine operation of Russian diplomacy and intelligence, conceived and led by Konstantin Kosachev, chairman of the Russian Duma’s Foreign Affairs Committee and head of the Russian delegation to the Parliamentary Assembly of the Council of Europe. Immediately after Kosovo’s declaration of independence in 2008, it was precisely Kosachev’s official initiative that set the Council of Europe mechanism in motion, exploiting an institutional environment deeply permeated by Russian lobbying and influence under the leadership of Secretary General Thorbjørn Jagland, to delegitimize Kosovo’s statehood and NATO’s intervention.

This Moscow intrigue was packaged through the infamous Dick Marty report and the macabre fabrications about "organ trafficking" in the so-called "Yellow House". But the fatal blow to Kosovo did not come from Moscow; it came from the ruthless conjuncture of Washington. The administration of President Barack Obama, keen to secure the nuclear agreement with Iran (JCPOA) at all costs and to avoid direct clashes with Russia in the UN Security Council, used Kosovo as a geopolitical bargaining chip.

Pristina was given a knife to the throat with a brutal ultimatum: either vote for the establishment of the Special Court itself through constitutional amendments, or Russia would pass a resolution under Chapter VII of the UN Charter to create an international tribunal where the US would not veto it. Kosovo was forced to put itself on trial at the expense of a global bargain between the great powers.

And when the day of the legal confrontation came, the entire fable on which an entire nation was blackmailed evaporated because not a single letter of organ trafficking remained in the final indictment. Instead, the prosecution recycled the flexible doctrine of "Joint Criminal Enterprise" to criminalize a guerrilla, asymmetrical, and decentralized survival movement.

Today's sentence constitutes a dangerous attempt to criminalize the very structure of the liberation resistance and, inevitably, to tarnish the legitimacy of NATO's intervention in 1999 and the international doctrine of humanitarian intervention.

However, the blame for this national catastrophe does not lie only with The Hague and Western capitals, but responsibility also lies with Pristina and Tirana. We faced an international court while being a nation without an archive, without an institutionalized memory, without public diplomacy and without a state strategy, facing an aggressor who descended on the legal battlefield with a well-maintained thirty-year-old machine.

While in Pristina and Tirana, history was treated as anniversary folklore or as ammunition for the electoral fight of the day, Belgrade elevated the doctrine of revisionism to the level of national security from the beginning of the dissolution of Yugoslavia.

As early as 1992, through a special parliamentary law, Serbia established the State Museum of Genocide Victims, creating the first centralized research base for the production of files with legal and political weight.

Behind this apparatus stood not amateur initiatives or the desires of volunteers, but the entire state infrastructure: the Military Archive of the Armed Forces, the State Archive of Yugoslavia, the Institute of Contemporary History, the Academy of Sciences (SANU) and the intelligence services (DB, later BIA). This machinery prepared "white papers" on the so-called crimes of Albanian separatism as early as 1998–2000, methodically translated them into English and French, distributed them to the main academic libraries of the West and fed every international channel for decades (from the ICTY Tribunal files to Dick Marty's report and the sheets of the Specialized Prosecutor's Office). Serbia financed scientific monographs, research chairs and internationally reviewed publications, creating an interpretive monopoly that a guerrilla survival movement attempted to dress up in the guise of a violent syndicate.

State-conscious peoples know that historical memory is preserved only through global institutionalization. Armenians have built a network of archives, institutes, and university chairs (such as at UCLA) from Yerevan to Washington to Paris, registering a total of 327 memorials in 45 countries. Ukrainians transformed the tragedy of the Holodomor into a recognized international parliamentary issue through national museums and research consortia at the universities of Alberta and Harvard. Similarly, Rwanda turned its memory into official state policy through university study centers, culminating in the inclusion of four of its major memorials (Nyamata, Murambi, Gisozi, and Bisesero) on UNESCO’s World Heritage List.

Albanians, meanwhile, continue to rely on the naive belief that historical truth will be recognized by itself. Faced with the intense Serbian-Russian state organization, the Albanian world displayed a shocking institutional desert. For a quarter of a century, Kosovo failed to build a single consolidated national archive according to international scientific protocols. The burden of documenting victims and missing persons was not assumed by the sovereign state, but was delegated to a non-governmental organization such as the Humanitarian Law Center. The public Institute for War Crimes Research was ingloriously closed by administrative decision in 2018 and remained dead for five years, being revived by law only at the end of 2023; precisely after the Hague investigations had been completed and the indictment files had been sealed.

Dëshmitë u lanë të shpërndara në sirtarë privatë, arkivat e brigadave u fshehën apo u asgjësuan nga frika dhe mosbesimi, ndërsa Tirana zyrtare nuk gjeti kurrë kurajën të ngrinte një institut kërkimor apo një pavijon të përhershëm kombëtar për krimet e kryera ndaj shqiptarëve në shekullin XX. Në këtë asimetri dramatike, katër udhëheqësit e UÇK-së zbritën në sallën e gjyqit të zhveshur nga mburoja e shtetit të tyre: përballë prokurorëve që lexonin dosjet e përpiluara me përpikëri nga arkivistët e Beogradit, ata duhej të rindërtonin nga qelia e paraburgimit, me dëshmi individuale dhe memorie të fragmentuar, realitetin e një lufte asimetrike që shteti i tyre nuk u kujdes kurrë ta shkruante me gjuhën që kupton drejtësia ndërkombëtare.

Kosova dështoi të ndërtonte këtë mbrojtje sepse u helmua nga autokannibalizmi i brendshëm politik dhe dritëshkurtësi strategjike. Për një çerek shekulli, lufta çlirimtare nuk u trajtua si konsensus themeltar i shtetësisë, por si fishekzjarr elektoral për pushtet ditor. Një pjesë e udhëheqjes e privatizoi meritën çlirimtare, duke e përdorur sakrificën kombëtare si mburojë morale ndaj keqqeverisjes, korrupsionit dhe fryrjes së listave të veteranëve. Nga ana tjetër, për të thyer këtë monopol pushteti, rivalët politikë ranë në grackën shkatërruese të demonizimit të vetë UÇK-së: në vend që të godisnin korrupsionin administrativ, ata filluan të portretizonin vetë lëvizjen çlirimtare si një ndërmarrje kriminale, duke prodhuar dosje, akuza dhe dëshmi që pëshpëriteshin në zyrat e ambasadorëve perëndimorë. Krijimi i Gjykatës Speciale u mirëprit në heshtje nga segmente të politikës si një dhomë spastrimi e jashtme për të hequr qafe rivalët që nuk mposhteshin dot me votë. Prokurorët në Hagë nuk kishin nevojë të lodheshin; atyre iu desh thjesht të mblidhnin helmin që elitat tona derdhnin mbi njëra-tjetrën në Kuvend dhe në studio televizive.

Kjo miopi u plotësua nga provincializmi cinik i Tiranës zyrtare. Për dekada me radhë, elita politike në Shqipëri operoi me llogarinë se mosproblematizimi i së shkuarës shitet si pjekuri rajonale, duke tregtuar kujtesën për të blerë mbështetje politike afatshkurtër nga ndërkombëtarët. Shteti shqiptar projektoi me zell Muzeun "Besa" në Vlorë kushtuar shpëtimit fisnik të hebrenjve; një akt padyshim i ndritur që meriton përkujtim, por që ekspozon hipokrizinë ulëritëse shtetërore. Faktikisht Shqipëria investon aty ku del si shpëtimtare e lavdëruar nga bota, por refuzon të ngrejë qoftë edhe një institut apo pavijon kombëtar për tragjeditë tona kombëtare. Shqipëria nuk ka as muze apo pavijon të përhershëm që të trajtojë në mënyrë të plotë përvojën e shqiptarëve nën Jugosllavi dhe Serbi; dëbimet e viteve 1877–1878, nga Nishi, masakrat e Luftërave Ballkanike, kolonizimin, shkëmbimin e popullsisë jugore pas Marrëveshjes së Lozanës, reformën agrare, spastrimin e Ccamërisë, shpërnguljet drejt Turqisë, masakrën e Tivarit, represionin e Rankoviqit, demonstratat e vitit 1981, heqjen e autonomisë dhe krimet e viteve 1998–1999. E gjithë kjo trashëgimi spastrimi shtetëror fshihet nën rrogoz nga elita politike e Tiranës, e cila ka zgjedhur vetëcensurën nga frika se mos prish fasadën e rreme të stabilitetit rajonal dhe komoditetin diplomatik me fqinjët.

Ky kapitullim i kujtesës i heq Kosovës armën më të fuqishme strategjike në marrëdhëniet ndërkombëtare. E kaluara e dhimbshme nuk duhet të shërbejë kurrë thjesht si një mburojë reaktive nëpër gjyqe; ajo duhet të jetë themeli i ofensivës sonë diplomatike. Në dialogun me Serbinë, heqja dorë nga një arkiv shtetëror i krimeve të luftës u dha hapësirë ndërmjetësve ta kthejnë procesin në një barazi artificiale morale mes dy palëve. Kujtesa e dokumentuar institucionalisht duhet të rivendosë kushtëzimin politik; normalizimi nuk mund të ekzistojë pa njohjen e fajësisë, pa dëmshpërblimet e luftës, pa zbardhjen e fatit të të pagjeturve dhe pa kthimin e fondeve e artefakteve të grabitura nga Beogradi. Po ashtu, në betejën për njohje ndërkombëtare dhe anëtarësim në OKB, Këshill të Evropës e UNESCO, dokumentimi rigoroz i gjenocidit dhe spastrimit etnik mbetet argumenti thelbësor ligjor për legjitimitetin e shtetësisë së Kosovës si e drejtë e patjetërsueshme për mbijetesë.

Kritika ndaj këtij aktgjykimi nuk buron nga ndonjë frymë antiamerikane apo refuzim i orientimit euroatlantik, dhe aq më pak nga harresa e faktit historik se ndërhyrja e NATO-s më 1999 e shpëtoi popullin e Kosovës nga shfarosja fizike. Përkundrazi, kjo kritikë është mbrojtja më e mirëfilltë e vetë vlerave perëndimore. Drejtësia e ushtruar në emër të botës së lirë nuk mund të funksionojë me standarde të deformuara selektiviteti, duke sakrifikuar proporcionalitetin, barazinë e palëve dhe procesin e rregullt ligjor. Aleanca nuk kërkon nënshtrim të verbër, partneriteti nuk matet me konformizëm provincial, ndërsa mirënjohja e thellë historike ndaj çlirimtarëve tanë nuk nënkupton kurrë kapitulim të gjykimit kritik apo heshtje përballë një kompromisi cinik gjeopolitik.

Mbi të gjitha, në procesin e integrimit euroatlantik, Kosova nuk duhet të trokasë në dyert e Bashkimit Evropian dhe të NATO-s si një lypëse e mëshirës gjeopolitike. Pranimi i përshpejtuar i saj në strukturat perëndimore nuk është lëmoshë; ai përbën një shpagim të vonuar moral dhe politik ndaj indiferencës, hezitimit dhe shpeshherë pjesëmarrjes direkte të Fuqive të Mëdha në tragjedinë historike shqiptare. Që nga Kongresi i Berlinit më 1878 dhe Konferenca e Londrës më 1913 (kur tokat shqiptare u copëtuan për të ngopur orekset e monarkive greko-sllave) e deri te vendosja e embargos absurde të armëve në vitet ’90 dhe tolerimi i gjatë i regjimit të Millosheviqit, fati i Kosovës u cënua rëndë nga kompromiset cinike evropiane. Integrimi në BE dhe mbrojtja nën çadrën e NATO-s janë akti i domosdoshëm i drejtësisë restauruese për këtë borxh historik që Perëndimi ia ka këtij populli, por kjo kërkesë nuk mund të arkëtohet diplomatikisht pa një arkiv rigoroz që e shndërron kujtesën nga vajtim folklorik në argument gjeostrategjik.

Tashmë që goditja ra, pësimi duhet domosdoshmërisht të na bëhet mësim. Aktgjykimi i sotëm është vetëm vendimi i shkallës së parë; disfata bëhet e pakthyeshme vetëm nëse dorëzohemi para fatalizmit apo shpërthejmë në dëshpërim folklorik. Shembulli se si vepron një shtet i pjekur përballë një katastrofe të tillë juridike është i shkruar qartë në historinë e Kroacisë. Kur më 15 prill 2011 Tribunali i Hagës dënoi gjeneralin Ante Gotovina me 24 vjet burg dhe Mladen Markač me 18 vjet për ndërmarrje të përbashkët kriminale gjatë Operacionit "Stuhia", i gjithë kombi kroat u gjend në një shok të thellë moral. Por Kroacia nuk u mbyll në vajtim dhe as nuk filloi të gëlltiste njollosjen e luftës së saj çlirimtare. Përkundrazi, ai dënim drastik shërbeu si alarmi suprem që vuri në lëvizje të gjithë makinën shtetërore, shkencore dhe diplomatike të vendit.

Between April 2011 and November 2012, the Croatian government, through the Homeland War Memorial and Documentation Center, academia, and security institutions, did not exert political pressure on the court, but instead mounted a major scientific and legal counterattack for the second instance. Zagreb hired the sharpest international lawyers, mobilized the world's leading artillery and ballistics experts to analyze every shell that fell on Knin, and produced irrefutable documentary evidence proving that the "200-meter margin of error" standard set by the trial panel was a military absurdity. On November 16, 2012, the ICTY Appeals Chamber overturned the first-instance verdict, acquitted the two generals, and definitively erased the label of joint criminal enterprise from Croatian freedom. That triumph did not come from patriotic slogans in the squares, but because a serious state turned the first-degree suffering into an organized strategic lesson.

This path and this model must be followed immediately by Kosovo and Albania. The appeal to The Hague cannot be left solely to the defense lawyers and the families of the convicted.

The governments in Pristina and Tirana, the universities, the Academy of Sciences, and the diaspora must abandon any clannish disputes and establish an Interstate Legal and Scientific Task Force within weeks.

The archives must be opened, the most eminent experts in international law must be hired, the artificial claim of a rigid military command with territorial control of the KLA must be deconstructed, and the incontestable evidence of a survivalist guerrilla movement must be presented to the Appeals Chamber. Today's sentence is a severe blow, but the victory of 1999 cannot be undone by an administrative decision.

If we want this suffering not to become a permanent historical stain on Kosovo's freedom, our greatest institutional mobilization must begin today; the time of barren words and folklorisms is over, now Albanian states must speak with the language of science, diplomacy, law and national dignity.


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×