NOVEMBER PROTESTOSCOPE / The elder of the DP follows every gathering of people, Rama receives news from the government

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Hypersonic arms race gains momentum between US, China and Russia

2026-11-06 21:43:00Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Hypersonic arms race gains momentum between US, China and Russia

A recent announcement by the American defense industry company, Lockheed Martin, that it has won a $694 million contract from the United States Air Force to produce a new hypersonic missile is the latest indication that the arms race between the three powers: the US, China and Russia, has already gained momentum.

Hypersonic missiles are weapons that fly at speeds at least five times the speed of sound, or about 6,100 kilometers per hour, and have the ability to perform sharp maneuvers while flying within the Earth's atmosphere.

"What makes some of the new hypersonic weapons particularly challenging is the combination of speed, maneuverability and flight trajectory. This can make it difficult to detect, continuously track and predict the location of the weapon at the time of interception," says Eva Sula, senior research fellow for defense and security at the Baltic Center for International Security (BISC), based in London.

Lockheed Martin said the production readiness of the missile, known as the NUTS, "makes it an essential asset for the military, providing a critical capability to counter threats."

China and Russia, which have been developing a “borderless partnership” since early 2022, are among the main threats. Beijing possesses the largest arsenal of hypersonic weapons in the world, thanks to a strategy of mass production. Russia, meanwhile, is ahead of the US in terms of putting hypersonic weapons into operational use, having used them in combat during its full-scale invasion of Ukraine.

According to analysts, if current production trends continue, by 2035 China and Russia will together have an arsenal of 5,000 hypersonic weapons, of which 4,000 will belong to China.

"This is just one piece of the puzzle as the US rapidly increases its hypersonic capabilities, both defensively and offensively," Grant Newsham, a senior fellow at the Center for Security Policy in Washington and a retired US Marine Corps colonel, told Radio Free Europe.

Washington "is making surprisingly rapid progress, especially on the offensive side. This includes the air force, the navy and the army," he added.

The Pentagon plans to spend $37.9 billion on hypersonic weapons programs during fiscal years 2027–2031, in an effort to narrow the gap with China and Russia.

Kjo shumë përfshin 10.1 miliardë dollarë për ushtrinë, me qëllim vendosjen në përdorim të 4.500 armëve hipersonike me rreze të mesme veprimi, 2.1 miliardë dollarë për marinën, për blerjen e 59 raketave, si dhe për financime të konsiderueshme për forcat ajrore, të cilat synojnë të sigurojnë raketat hipersonike, ARRË dhe HACM.

Përparësitë e Kinës

Në garën për armët hipersonike, Kina gëzon një epërsi për disa arsye. Së pari, ajo ka përparësinë e të qenit ndër të parat që ka zhvilluar dhe vendosur në përdorim këtë teknologji.

Në vitin 2020, Kina vendosi në përdorim sistemin e parë operacional të armëve hipersonike në botë, i cili përbëhet nga raketa balistike me rreze të mesme veprimi, DF-17, dhe mjeti hipersonik rrëshqitës, DF-ZF (HGV).

“Zhvillimi i raketave konvencionale nga Kina, të cilat nuk kufizoheshin nga INF-ja [marrëveshja për kontrollin e armëve, e nënshkruar nga SHBA-ja dhe Bashkimi Sovjetik në vitin 1987], i dha asaj një epërsi në zhvillimin e raketave balistike me rreze të mesme veprimi, të cilat mund të përdoren si bartëse për armët hipersonike”, tha për Radion Evropa e Lirë John Van Oudenaren, analist hulumtues në kompaninë konsulente për teknologji, BluePath Labs, me seli në Uashington.

Pekini përfiton gjithashtu nga një infrastrukturë testimi për armët hipersonike, e cila është më e larmishme dhe më e gjerë sesa ajo e SHBA-së, shtoi ai

Kina është i vetmi shtet që ka arritur ta integrojë me sukses një mjet hipersonik rrëshqitës (HGV) me një sistem të bombardimit të pjesshëm orbital (FOBS). Ky është një sistem për dërgimin e kokave luftarake, i cili e vendos armën në orbitë të ulët të Tokës (LEO), përpara se ta nxjerrë nga orbita dhe ta drejtojë drejt cakut. Pekini kreu dy testime në vitin 2021, të cilat demonstruan këtë integrim.

Megjithëse mjeti hipersonik rrëshqitës në testimin e parë nuk arriti ta godiste cakun prej 39 kilometrash largësi, ai arriti të lëshonte një predhë të veçantë gjatë fluturimit.

Pentagoni mbeti i habitur nga kjo. Asnjë shtet nuk kishte arritur më parë të lëshonte një ngarkesë nga një mjet që lëviz me shpejtësi hipersonike, pa e shkatërruar mjetin ose pa e destabilizuar trajektoren e tij të fluturimit. Gjenerali Mark Milley, atëherë kryetar i Shtabit të Përbashkët të Forcave të Armatosura të SHBA-së, e cilësoi këtë si një “moment Sputnik”.

Në të njëjtën kohë, testimet e armëve hipersonike të Kinës nxorën në pah cenueshmërinë e SHBA-së ndaj një sulmi nga jugu. Kjo për shkak se mbrojtja raketore amerikane është projektuar mbi supozimin se një sulm bërthamor rus ndaj territorit amerikan do të ndiqte rrugën më të shkurtër: përmes Polit të Veriut dhe Arktikut.

Por, gjatë testimeve të Kinës, armët hipersonike lëvizën në orbitë të ulët të Tokës mbi Antarktidë, ku mbulimi me radar i SHBA-së është i kufizuar. Një sistem FOBS mund të afrohet nga trajektore të papritura, sepse nuk ndjek harqe të larta dhe të parashikueshme parabolike, siç bëjnë raketat tradicionale balistike ndërkontinentale (ICBM).

Pekini mohoi se kishte testuar armë hipersonike. Ministria e Jashtme e Kinës tha se testimet kishin të bënin me verifikimin e teknologjive për automjete hapësinore të ripërdorshme, me qëllim uljen e kostos së operacioneve hapësinore.

“Ata po gënjejnë. Kjo është pjesë përbërëse e strategjisë kineze”, tha Newsham nga Qendra për Politika të Sigurisë, duke shtuar se Pekini tregon shpenzime ushtarake shumë më të ulëta sesa harxhon në të vërtetë.

Pentagoni vlerëson se Kina shpenzon 40 deri në 90 për qind më shumë për mbrojtjen sesa shuma e deklaruar në buxhetin e saj zyrtar.

Një tjetër përparësi e Kinës në këtë garë është fuqia e saj prodhuese, e cila përforcohet edhe nga aleanca e saj faktike me Rusinë.

“Rusia ka një ekonomi të orientuar drejt luftës, ndërsa Kina është një fuqi prodhuese. Ato janë në gjendje t’i prodhojnë këto raketa shumë më shpejt sesa SHBA-ja”, tha për Radion Evropa e Lirë Ali Javaheri, analist i lartë për teknologjitë në zhvillim në kompaninë PitchBook, e specializuar në të dhënat për tregjet private, me seli në Nju Jork.

Sipas vlerësimeve, Rusia prodhon rreth 80 armë hipersonike në vit, Kina rreth 370, ndërsa SHBA-ja prodhon vetëm në numër njëshifror.

“SHBA-ja është shumë e mirë në prodhimin e sistemeve jashtëzakonisht të avancuara të mbrojtjes, siç është avioni luftarak F-35, por jo edhe aq në prodhimin e sistemeve të kategorisë së mesme”, siç janë armët hipersonike, tha Javaheri.

Ai vuri në dukje se pas përfundimit të Luftës së Ftohtë, baza industriale amerikane e mbrojtjes pësoi rënie, për shkak të konsolidimit të thellë të industrisë dhe shkëputjes së saj nga ekonomia civile. Kontraktorët e mbrojtjes u përqendruan në prodhimin e platformave të avancuara, me vëllim të ulët prodhimi dhe kosto të lartë, për Pentagonin.

Në fund, ushtria amerikane siguroi disa prej sistemeve më të avancuara të mbrojtjes në botë, por në kurriz të kapaciteteve për prodhim masiv dhe rritje të shpejtë të prodhimit.

Rritet kërcënimi për Tajvanin

Planifikuesit ushtarakë amerikanë janë të shqetësuar se arsenali në rritje i armëve hipersonike të Kinës mund t’ia vështirësojë përpjekjet SHBA-së për të ndërhyrë në rast të një krize në Tajvan. Ky konsiderohet skenari më i mundshëm që mund t’i çojë dy superfuqitë drejt një konflikti të armatosur.

Kina tashmë ka forcën më të madhe të raketave konvencionale në botë, por armët hipersonike paraqesin sfida të veçanta për shkak të shpejtësisë së tyre, fluturimit në lartësi të ulët brenda atmosferës dhe aftësisë për të ndryshuar trajektoren në kohë reale.

Dokumenti i Pentagonit i njohur si Overmatch, një vlerësim i klasifikuar i gatishmërisë ushtarake amerikane, i cili u bë publik për herë të parë nga gazeta New York Times në dhjetor 2025, zbuloi se në simulimet e një lufte për Tajvanin, Pekini përdori armë hipersonike si pjesë të një fushate shkatërruese, gjatë së cilës çaktivizoi ose shkatërroi aeroplanmbajtëset e avancuara amerikane të klasës Gerald R. Ford.

Without the ability to neutralize China's missile threat, American commanders will likely be forced to keep aircraft carrier groups out of range of these weapons, which is 4,000 kilometers for a medium-range missile.

Since most fighter jets operating from aircraft carriers have combat ranges of 800 to 1,300 kilometers, American aircraft would be too far away to conduct effective strikes or ensure air superiority over the Taiwan Strait.

"This would probably make it more costly for the US, Taiwan and Japan to defend Taiwan, given the currently inadequate US capabilities to defend against hypersonic missiles," said Newsham of the Center for Security Policy.

"However, this does not give China an advantage that would ensure an easy victory, or necessarily victory. The US and its allies still have ample capacity to make things very difficult for China," he added.

It is worth noting that the US has deployed mobile missile launch systems in Japan and the Philippines, which can strike China's economic centers on the east coast, naval bases, airfields, and command centers.

In the coming period, the hypersonic arms race between the US on one side, and China and Russia on the other, is expected to intensify, as all three countries aim to expand their respective arsenals.

However, analysts warn that the transformative capabilities of hypersonic weapons should not be exaggerated.

"Hypersonic weapons are becoming an increasingly important element of strategic competition," said Sula of the Baltic Center for International Security.

"However, I would be careful not to present them as a technological development that, alone, will transform the way wars are fought. The Ukrainian experience has clearly demonstrated that military effectiveness increasingly depends on how different capabilities are combined and used, rather than on the sophistication of a single weapon." (REL)


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×