“Një paralajmërim i fuqishëm” - Nga Franca në Shqipëri a do të sjellin protestat në Europë një ndryshim të vërtetë politik?

21 October 2026, 23:18Pikëpamje SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

“Një paralajmërim i fuqishëm” - Nga Franca në

Ashifa Kassam - The Guardian

Në Francë, ishin grumbujt e kazanëve të mbeturinave të vendosur para hyrjeve të shkollave që sinjalizuan për herë të parë shkallën e zemërimit të nxënësve ndaj klasave të rrënuara dhe mungesës së mësuesve. Në Spanjë, ishte një kamp çadrash që u zgjerua në zemër të kryeqytetit ndërsa banorët protestonin kundër kostos së lartë të banesave.

Skena të ngjashme janë shfaqur më pas në Belgjikë, Itali dhe Portugali, ndërsa përplasjet kanë tronditur kryeqytetin e Shqipërisë, Tiranën, duke paralajmëruar një vjeshtë protestash në mbarë Europën.

Shumë nga raportimet e mediave ditët e fundit janë fokusuar tek dhuna që shpërtheu në periferi të protestave në Francë dhe Itali. Vetë protestat, megjithatë, tregojnë një reagim të larmishëm ndaj një krize të përbashkët: perceptimin në rritje, veçanërisht mes gjeneratave të reja, se qeveritë janë të paafta ose të papërgatitura për të ofruar strehim të përballueshëm, barazi sociale dhe shërbime publike të qëndrueshme. “Ky është paralajmërimi më i fuqishëm nga rinia e zemëruar e Europës sot, në Francë dhe në gjithë kontinentin”, tha analisti politik Alberto Alemanno.

Ky kuadër bie në kontrast të fortë me shumë zëra të djathtë dhe ekstremë që kanë kërkuar të shfrytëzojnë dhunën në Francë dhe Itali, duke e lidhur pa prova me emigracionin, ndërsa kanë anashkaluar kërkesat më të gjera të protestuesve.

Zyrtarët në Francë kanë mohuar çdo lidhje mes dhunës dhe emigracionit. Presidenti Emmanuel Macron tha të dielën se “dhuna e pakontrolluar” ishte kryer nga qytetarë francezë. Alemanno, profesor i së drejtës së BE-së në shkollën e biznesit HEC në Paris, tha se kishte marrë një numër të paprecedentë telefonatash nga media të djathta dhe ksenofobe ditët e fundit, shumë prej tyre duke kërkuar të ushqejnë idenë e protestave si një lloj “revolte pan-europiane”.

Ai e përshkruan këtë narrativë si të gabuar.

“Demonstratat kanë shkaqe të ndryshme dhe nuk ndajnë domosdoshmërisht objektiva politike”, shkroi ai këtë javë. “Megjithatë, përhapja e tyre e shpejtë tregon një pikë të dobët të përbashkët: shumë të rinj europianë dyshojnë se institucionet ekzistuese mund t’u ofrojnë sigurinë, mundësinë dhe zërin që ata presin”.

Drejtoresha e zyrës së Parisit të Këshillit Europian për Marrëdhënie me Jashtë, Célia Belin, tha se disa prej këtyre dyshimeve po përforcohen aktualisht në Francë.

“Përballë pakënaqësisë së lartë të të rinjve në shkollat e mesme, qeveria nuk ka përgjigje për ta”, tha ajo, duke përmendur një administratë të kufizuar financiarisht nga deficiti i lartë dhe raporti borxh/PBB, si dhe politikisht nga parlamenti i bllokuar. “Në thelb përgjigjja është: ‘Nuk ka para, nuk mund të bëjmë asgjë.’ Dhe ky është një problem i madh”.

Ky qëndrim pasqyron edhe atë të sekretarit të përgjithshëm të sindikatës CGT në Francë, Sophie Binet, pas protestave të së shtunës ku rreth gjysmë milioni njerëz dolën në rrugë kundër kostos së jetesës dhe shërbimeve publike në përkeqësim.

Binet dënoi dhunën, por vuri në dukje se qeveria kishte pak zgjedhje kur bëhej fjalë për shuarjen e protestave. “Mobilizimi i sotëm konfirmon thellësinë e zemërimit”, tha ajo. “Për të dalë nga kriza, ka vetëm një rrugë. Të përgjigjemi ndaj kërkesave”.

Shqipëria është tronditur gjithashtu nga demonstrata masive studentore gjatë javës së fundit, pas protestave fillimisht të nxitura nga një propozim për të ndërtuar një resort të mbështetur nga familja e Donald Trump.

Në Milano, njerëzit dolën në rrugë për të protestuar kundër kostos së jetesës, duke dhënë zë pabarazive të thella që tashmë përshkojnë një qytet ku, sipas raporteve, një në 12 persona është milioner.


Video