DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Europe after Ukraine: The war that revealed the weaknesses of a continent accustomed to security

2026-09-10 20:06:22Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Europe after Ukraine: The war that revealed the weaknesses of a continent

For decades, Europe built an economic and political model on a premise that after 2022 became increasingly difficult to maintain: that security was guaranteed, energy would be available and cheap, and the American shield would always be there.

The war in Ukraine shook this belief. It didn't create Europe's problems, but it made them impossible to hide.

“You have lost the ability to understand that you live in a dangerous world.” So thinks British political commentator Konstantin Kissin, describing what he calls one of the biggest problems of modern Europe. A loss of ability, which resonates with the real big problems of the old continent.

According to him, Europe has become "too comfortable" and "too lazy" in the face of the world's strategic realities.

Kisin argues that high prosperity, the security provided for decades by the transatlantic alliance, and the belief that major conflicts were a thing of the past have allowed European countries to postpone issues that, in a more dangerous world, can no longer be postponed.

And the war in Ukraine was the moment when this illusion collided with reality.

Europe discovered that security is not free

For much of the post-Cold War period, many European countries gradually reduced military spending, reduced defense industry production capacities, and increasingly relied on the United States for strategic security.

When Russia invaded Ukraine in February 2022, the problem became concrete.

Suddenly, Europe was faced with questions that for years had been treated as hypothetical.

Is there enough ammunition?

Are there enough air defense systems?

Can European industry produce weapons in the quantities required by a modern war?

Are there sufficient energy reserves?

And, above all, is Europe able to defend itself if American support were more limited?

A recent report by the European Court of Auditors warns that the EU's ability to achieve the necessary defence readiness by 2030 remains uncertain. Spending has increased significantly, but capacity gaps, fragmentation between national industries and heavy dependence on the US persist.

So the problem wasn't simply that Europe was spending too little on its military. The problem was that it had lost some of the industrial and strategic capacity needed to develop and maintain a modern military.

Ukraine showed the importance of industry

The war in Ukraine is also an industrial war.

Drones are produced in the thousands. Missiles are used at high rates. Artillery consumes large amounts of ammunition. Air defense systems must be constantly supplied.

Kjo ka nxjerrë në pah një realitet që për dekada ishte harruar dhe ai realitet është se fuqia ushtarake nuk fillon në fushën e betejës. Fillon në fabrika.

Nëse një shtet nuk mund të prodhojë çelik, municione, motorë, elektronikë, eksplozivë, mikroçipa dhe pajisje të tjera kritike, atëherë kapaciteti i tij ushtarak është në një masë të madhe i varur nga të tjerët.

Kjo është arsyeja pse argumenti i Kisin për çelikun meriton vëmendje.

“Çeliku është disi i rëndësishëm nëse dëshiron të kesh një ushtri”, thotë ai.

Është një fjali e thjeshtë, por prek një problem më të gjerë të politikës industriale evropiane.

Komisioni Evropian pranon se prodhimi i industrive energji-intensive të BE-së ka rënë me rreth 10–15% që nga viti 2021. Në sektorin e çelikut, kostot e energjisë janë një faktor kyç i konkurrueshmërisë, ndërsa çmimet e energjisë elektrike në BE mbeten shumë më të larta se në SHBA.

Kjo nuk është vetëm çështje ekonomike.

Në një botë të paqëndrueshme, varësia industriale bëhet edhe çështje sigurie kombëtare.

Energjia: gabimi që lufta e bëri të dukshëm

Ndoshta askund tjetër nuk u shfaq më qartë kjo dobësi se sa në energji.

Për vite, Gjermania ndërtoi një model ekonomik që kombinonte industrinë e fuqishme, energjinë relativisht të lirë dhe importet e mëdha të gazit rus.

Kur Rusia pushtoi Ukrainën, modeli u trondit.

Evropa u detyrua të diversifikonte furnizimet energjetike, të ndërtonte infrastrukturë të re dhe të kërkonte burime alternative.

Por problemi nuk është zhdukur.

Komisioni Evropian vazhdon të identifikojë kostot e larta të energjisë, varësinë nga importet dhe nevojën për të ruajtur industrinë energji-intensive si probleme të rëndësishme për konkurrueshmërinë evropiane.

Këtu argumenti i Kisin për “net zero” kërkon një nuancë.

Problemi nuk është domosdoshmërish objektivi i dekarbonizimit në vetvete. Problemi është mënyra se si ai realizohet.

Një Evropë që dëshiron të dekarbonizojë ekonominë, por në të njëjtën kohë humbet prodhimin industrial dhe bëhet më e varur nga importet e teknologjive, mineraleve, baterive apo produkteve industriale nga vende të tjera, rrezikon të zëvendësojë një varësi me një tjetër.

Kjo është pikërisht arsyeja pse raporti i Mario Draghit për konkurrueshmërinë evropiane e vendosi energjinë, produktivitetin, investimet dhe industrinë në qendër të debatit për të ardhmen e BE-së.

Ukraina e ndryshoi edhe Evropën ushtarakisht

Megjithatë, do të ishte e padrejtë të thuhej se Evropa nuk ka reaguar.

Në fakt, ndryshimi që nga viti 2022 është i madh.

Sipas Agjencisë Evropiane të Mbrojtjes, vendet e BE-së shpenzuan rreth 418 miliardë euro për mbrojtjen në vitin 2025, 20% më shumë se një vit më parë. Për vitin 2026 parashikohet që shpenzimet të arrijnë rreth 454 miliardë euro.

BE-ja ka ndërmarrë gjithashtu planin Readiness 2030, i cili synon të mobilizojë deri në 800 miliardë euro për forcimin e mbrojtjes evropiane, ndërsa instrumenti SAFE parashikon deri në 150 miliardë euro kredi për investime në fusha si mbrojtja ajrore, dronët dhe siguria kibernetike.

Në qershor, Këshilli Evropian deklaroi se gatishmëria evropiane e mbrojtjes duhet të rritet në mënyrë vendimtare deri në vitin 2030, ndërsa theksoi nevojën për të reduktuar varësitë strategjike dhe për të forcuar industrinë evropiane të mbrojtjes.

Pra, Evropa po ndryshon. Por pyetja është nëse po ndryshon mjaftueshëm shpejt.

Problemi nuk është vetëm sa para shpenzon Evropa

Kjo është ndoshta pjesa më e rëndësishme e debatit.

Nuk mjafton të rritësh buxhetet e mbrojtjes nëse paratë shkojnë në sisteme të ndryshme kombëtare që nuk komunikojnë me njëra-tjetrën, nëse prodhimi kërkon vite për t’u rritur dhe nëse vendet evropiane vazhdojnë të blejnë pjesën më të madhe të pajisjeve kritike jashtë kontinentit.

Evropa ka një treg të madh, por industria e saj e mbrojtjes mbetet e fragmentuar.

Prandaj BE-ja po synon rritjen e prokurimeve të përbashkëta dhe të kapaciteteve të industrisë së saj të mbrojtjes. Udhërrëfyesi i BE-së për vitin 2030 vendos objektiva për rritjen e prokurimeve të përbashkëta dhe për një pjesë më të madhe të investimeve që duhet të shkojë te industria evropiane.

Por vetë raportet evropiane tregojnë se hendeku ende ekziston.

Lufta ka provuar se një kontinent mund të ketë para, universitete, kompani të mëdha dhe ekonomi të fuqishme, por përsëri të mos ketë kapacitetin strategjik për të prodhuar shpejt atë që i nevojitet në një krizë.

Ukraina si laborator i luftës moderne

Një tjetër mësim i luftës është teknologjik.

Dronët janë bërë pjesë qendrore e konfliktit. Inteligjenca artificiale, lufta elektronike, satelitët, sistemet e zbulimit dhe mbrojtja kundër dronëve janë po aq të rëndësishme sa tanket dhe artileria tradicionale.

Evropa po investon në këto fusha, por problemi është ritmi.

Ndërkohë që Rusia dhe Ukraina kanë zhvilluar me shpejtësi mënyra të reja të luftimit, burokracia evropiane dhe procedurat e prokurimit shpesh lëvizin më ngadalë.

Prandaj lufta në Ukrainë nuk është vetëm një alarm për ushtritë evropiane. Është një alarm për modelin e vendimmarrjes evropiane.

A po largohet Evropa nga “komoditeti”?
Këtu qëndron paradoksi.

Kisin ka të drejtë në një pikë thelbësore: për shumë vite, Evropa u soll sikur rreziku strategjik ishte zhdukur.

Por sot tabloja është tjetër.

Evropa po rrit shpenzimet ushtarake. Po investon në industrinë e mbrojtjes. Po përpiqet të ulë varësinë energjetike. Po ndërton politika për mineralet kritike dhe zinxhirët e furnizimit. Po financon më shumë prodhimin e armëve dhe po e sheh Ukrainën gjithnjë e më shumë si pjesë të sigurisë së vet.

Vetëm në gusht 2026, Komisioni Evropian miratoi 6.1 miliardë euro të tjera për prokurime të mbrojtjes së Ukrainës, ndërsa komponenti i mbrojtjes i paketës evropiane për Ukrainën parashikon dhjetëra miliarda euro për forcimin e kapaciteteve industriale të mbrojtjes.

Pra, përgjigjja evropiane ekziston.

Pyetja është nëse ajo do të jetë e mjaftueshme.

The Ukraine War as a Strategic Awakening
In the end, the war in Ukraine has done something that many strategic documents had failed to do for decades: it has forced Europe to think again about power.

Power is not just GDP.

It's not just social welfare.

It's not just technology.

And it's not just the army.

Power is the ability to produce the energy, food, steel, ammunition, technology, and infrastructure you need when global supply chains are disrupted and security is at stake.

Europe still has many of these advantages. It has capital, industry, knowledge, technology and an extraordinary market. The problem is that some of them have weakened and others have become dependent on abroad.

This is why Ukraine is more than a war on Europe's eastern borders.

It is a test for the European model.

The test is not just whether Ukraine can defend itself.


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×