How Israel helped Azerbaijan retake Nagorno-Karabakh and why

2023-10-05 21:43:51Kosova&Bota SHKRUAR NGA ASSOCIATED PRESS
How Israel helped Azerbaijan retake Nagorno-Karabakh and why
Ethnic Armenians leaving Nagorno-Karabakh

Israel quietly aided Azerbaijan's campaign to retake Nagorno-Karabakh, supplying it with powerful weapons before last month's lightning offensive that took control of the ethnic Armenian region, officials and experts say.

Just weeks before Azerbaijan launched its 24-hour offensive on September 19, Azerbaijani military jets repeatedly flew between an air base in southern Israel and an air base near Nagorno-Karabakh, according to tracking data from flights, as well as Armenian diplomats, even as Western governments were seeking peace talks between the two countries.

The flights worried Armenian officials in Yerevan, who have long been wary of the strategic alliance between Israel and Azerbaijan, and shed light on Israel's national interests in the Nagorno-Karabakh region.

"For us, it is very disturbing that Israeli weapons were used to fire against our people," Arman Akopian, Armenia's ambassador to Israel, told the Associated Press news agency.

Mr. Akopian said that through a series of diplomatic communications, he expressed alarm to Israeli politicians and lawmakers over Israeli arms shipments.

"I don't understand why Israel is unable to express at least some concern for the fate of the people who will be expelled from their homeland," he told The Associated Press.

Azerbaijan's September blitzkrieg, which included heavy artillery and drones, mostly supplied by Israel and Turkey, experts say, forced Armenian separatist authorities to lay down their arms and sit down for talks on the future of the region.

The Azerbaijani offensive killed over 200 Armenians in the region, the vast majority of them fighters. Also, about 200 Azerbaijani troops, according to officials, were killed in the fighting.

Over 100,000 people, more than 80 percent of the region's Armenian population, have been displaced by the fighting over the past two weeks.

Azerbaijan is committed to respecting the rights of Armenian residents.

Armenian Prime Minister Nikol Pashinyan has described the exodus as "a direct act of ethnic cleansing".

Azerbaijan's Foreign Ministry strongly rejected the accusation, saying the departures were "individual decisions and do not involve forced displacement."

Israel's foreign and defense ministries declined to comment on the use of Israeli weapons in Nagorno-Karabakh or on Armenian concerns about Israel's military partnership with Azerbaijan.

Në korrik, ministri izraelit i mbrojtjes Yoav Gallant vizitoi kryeqytetin e Azerbajxhanit, Baku, ku vlerësoi bashkëpunimin ushtarak ndërmjet dy vendeve dhe "luftën e përbashkët kundër terrorizmit".

Izraeli ka interes të madh ndaj Azerbajxhanit, i cili shërben si një burim kryesor nafte dhe është një aleat i vendosur ndaj kundërshtarit kryesor të Izraelit, Iranit. Azerbajxhani blen gjithashtu armët të sofistikuara prej Izraelit, duke sjellë përfitime të mëdha për këtë vend.

"Nuk ka asnjë dyshim lidhur me qëndrimin tonë në mbështetje të mbrojtjes së Azerbajxhanit", tha Arkady Mil-man, ish-ambasadori i Izraelit në Azerbajxhan dhe studiues aktual i lartë në Institutin për Studime të Sigurisë Kombëtare në Tel Aviv. "Ne kemi partneritet strategjik për frenimin e Iranit."

Azerbajxhani ka qenë prej kohësh dyshues ndaj Iranit, fqinjit të tij me shumicë shiite në Detin Kaspik dhe i shqetësuar për mbështetjen e tij për Armeninë, e cila është e krishterë.

Irani ka akuzuar Azerbajxhanin se është bërë strehë për një bazë për operacionet e shërbimeve të inteligjencës izraelite kundër tij, një pretendim që Azerbajxhani dhe Izraeli e mohojnë.

"Është e qartë se Izraeli ka një interes të mbajë një prani ushtarake në Azerbajxhan, duke përdorur territorin e tij për të vëzhguar Iranin," tha diplomati armen Tigran Balayan.

Kompanitë kontraktore ushtarake izraelite kanë qenë përfitueset e mëdha nga marrëdhëniet mes dy vendeve.

Ekspertët vlerësojnë se Izraeli furnizoi gati 70 për qind të arsenalit të Azerbajxhanit mes viteve 2016 dhe 2020, duke i dhënë Azerbajxhanit avantazh kundër Armenisë dhe duke rritur industrinë e madhe të mbrojtjes së Izraelit.

"Armët izraelite kanë luajtur një rol shumë të rëndësishëm që ushtria e Azerbajxhanit të arrinte objektivat e saj", tha Pieter Wezeman, studiues i lartë në Institutin Ndërkombëtar të Kërkimit të Paqes në Stokholm.

Raketat izraelite me rreze të gjatë veprimi dhe dronët shpërthyes, kanë kompensuar forcën e vogël ajrore të Azerbajxhanit, tha zoti Wezeman. Ndërkohë, raketat izraelit tokë-ajër Barak-8, kanë mbrojtur hapësirën ajrore të Azerbajxhanit duke rrëzuar raketa dhe dronë, shtoi ai.

The decision to support an autocratic government against an ethnic and religious minority has fueled debate in Israel over policies to allow arms exports. As one of the world's top 10 arms producers, only Israel and Russia lack legal restrictions on arms exports based on human rights concerns.

"If anyone can identify with the ongoing fear of Armenians in Nagorno-Karabakh for ethnic cleansing, it is the Jewish people," said Avidan Freedman, founder of the Israeli group Yanshoof, which seeks to stop Israeli arms sales to countries that violate the human rights. "We are not interested in becoming partners," he said.


Video