
Donatorët e korporatave që kanë financuar sallën e ballove të presidentit amerikan Donald Trump, si dhe kompanitë e përfshira në marrëveshje të ndërmjetësuara nga familjarët e tij, pritet të jenë ndër objektivat e parë të hetimeve nëse demokratët marrin kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve ose Senatit në zgjedhjet afatmesme të nëntorit.
Këtë e kanë bërë të ditur për Reuters, ditët e fundit, disa punonjës të Kongresit, ligjvënës dhe avokatë.
Kontrolli i njërës prej dy dhomave të Kongresit do t’u jepte demokratëve të drejtën për të lëshuar subpoena, si dhe fonde shtesë për të forcuar ekipet hetimore. Kjo do t’u mundësonte nisjen e hetimeve që në shkurt, duke hapur potencialisht beteja të gjata ligjore që do ta vendosnin drejtpërdrejt në qendër të vëmendjes perandorinë e biznesit të familjes Trump.
Hetimet mund të dominojnë pjesën e dytë të mandatit të Trumpit, pas dy vitesh gjatë të cilave familja e tij është zgjeruar në sektorët e kriptomonedhave, dronëve, inteligjencës artificiale dhe tregjeve të parashikimeve. Ndërkohë, pasuria personale e presidentit është rritur me rreth 2.2 miliardë dollarë, sipas vlerësimeve.
“Nuk mendoj se demokratët do të kenë durim. Ata do të kërkojnë dokumente shumë shpejt. Nuk do të lejojnë që të përdoret strategjia e vjetër e zvarritjes së çështjes derisa të mbarojë koha”, tha Ashley Callen, avokate në firmën Jenner & Block dhe ish-këshilltare e përgjithshme e kryetarit republikan të Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Johnson.
Kreu i demokratëve në Dhomën e Përfaqësuesve, Hakeem Jeffries, nga Nju Jorku, tha më 17 shtator: “Ne do t’i mbajmë përgjegjës mashtruesit, duke filluar që ditën e parë.”
Administrata Trump e ka kritikuar mundësinë e këtyre hetimeve.
“Demokratët nuk kanë asnjë agjendë për përmirësimin e jetës së amerikanëve, por vetëm plane për të penguar dhe për të shënjestruar pa baza agjendën me sens të përbashkët të presidentit Trump”, tha në një deklaratë me email për Reuters zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Olivia Wales.
Kompanitë mund të jenë një objektiv i rëndësishëm i hetimeve, pasi ndryshe nga Shtëpia e Bardhë, ato nuk mund të pretendojnë se aktivitetet e tyre mbrohen nga privilegji ekzekutiv.
Sipas deputetit demokrat Jamie Raskin dhe senatorit demokrat Richard Blumenthal, interes të veçantë mund të kenë kompanitë e lidhura me Trumpin në sektorin e kriptomonedhave dhe firma e kapitalit sipërmarrës 1789 Capital, e drejtuar nga Donald Trump Jr. Megjithatë, të dy kanë theksuar se ende nuk ekziston një listë përfundimtare e objektivave.
Kompanitë që kanë lidhje me Trumpin dhe familjen e tij kanë nisur ndërkohë përgatitje të shpejta. Sipas intervistave me këshilltarë ligjorë të kompanive, specialistë të menaxhimit të krizave, punonjës të Kongresit dhe ligjvënës, disa prej tyre po punësojnë avokatë për auditime të brendshme dhe firma komunikimi për menaxhimin e krizave.
Senatori demokrat Sheldon Whitehouse publikoi të enjten një raport ku pretendon se kompanitë e naftës dhe gazit përfituan lehtësime tatimore, subvencione dhe rregulla më të buta mjedisore pasi Trump u kërkoi atyre 1 miliard dollarë donacione gjatë fushatës presidenciale të vitit 2024. Sipas tij, kjo mund të përbëjë një tjetër drejtim për hetime.
Fokusi te familja Trump
Senatori demokrat Adam Schiff nga Kalifornia u bëri thirrje kompanive që të mos fshijnë asnjë dokument që lidhet me transaksionet me Trumpin dhe administratën e tij.
“Ne mund t’ia bëjmë jetën shumë të vështirë administratës nëse abuzoni me kërkesat legjitime të Kongresit për mbikëqyrje”, tha Schiff në një intervistë, duke iu referuar kompetencave të Kongresit mbi financimin e agjencive federale.
Një prej çështjeve që po shqyrton Schiff është propozimi për shitjen e një pjese të Parkut Kombëtar Yosemite një zhvilluesi privat me lidhje me komitetet republikane të fushatës.
“Në këtë administratë gjithçka është në shitje, përfshirë edhe thesaret tona më të çmuara si Yosemite”, tha ai.
Megjithatë, objektivi kryesor i demokratëve duket se është familja Trump, veçanërisht Donald Trump Jr., i cili ka hyrë në një seri marrëveshjesh biznesi që kur babai i tij fitoi zgjedhjet në nëntor 2024.
“Familja e Parë ka bërë para me ritme marramendëse”, tha Schiff.
Edhe dhëndri i Trumpit, Jared Kushner, pritet të jetë në qendër të vëmendjes.
“Kushner është një drejtues korporate me të cilin ne absolutisht do të duhet të flasim”, tha Raskin, i cili mund të bëhet kryetar i Komisionit të fuqishëm Gjyqësor nëse demokratët marrin kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve.
Raskin tha se Kushner nuk u është përgjigjur dy letrave që kërkonin informacion mbi aktivitetet e firmës së tij të kapitalit privat, Affinity Partners, me monarkitë dhe qeveritë e Lindjes së Mesme, ndërsa në të njëjtën kohë ai përfaqëson SHBA-në në negociata diplomatike.
Raskin iu referua marrëveshjeve që Kushner ka siguruar me Arabinë Saudite, Katarin dhe Emiratet e Bashkuara Arabe gjatë kohës që shërbente si i dërguar presidencial.
“Kjo është një konflikt interesi i jashtëzakonshëm”, tha Raskin.
Kushner është i dërguar i posaçëm amerikan për paqen, por nuk është punonjës i qeverisë. Punonjësit federalë u nënshtrohen rregullave që ndalojnë përfshirjen në aktivitete që mund të ndikojnë financiarisht tek ata.
Chad Mizelle, avokati i Kushnerit, tha në një deklaratë se akuzat ndaj tij janë të pavërteta.
“Dhe deri më sot, askush — madje as kritikët e Jaredit — nuk ka identifikuar qoftë edhe një rregull apo rregullore të zbatueshme që ai ka shkelur”, tha Mizelle.
Raskin përmendi gjithashtu një kredi prej 620 milionë dollarësh nga Pentagoni për kompaninë e mineraleve të rralla Vulcan Elements, e cila u njoftua rreth tre muaj pasi fondi i kapitalit sipërmarrës 1789 i Donald Trump Jr. kishte investuar në kompani.
“Ai duket se ka një aftësi thuajse parashikuese për të kuptuar saktësisht se kush do të marrë kontrata qeveritare dhe kush do të përfitojë trajtim të favorshëm rregullator nga administrata Trump”, tha Raskin.
Në një deklaratë për Reuters, një zëdhënës i Vulcan tha se kompania “nuk u ka kërkuar apo kërkuar investitorëve të saj të ndërmjetësojnë kredinë nga Pentagoni” dhe se do të vazhdojë të bashkëpunojë me Kongresin “me mirëbesim”.
1789 Capital ka punësuar firmën e njohur ligjore Quinn Emanuel për t’u përballur me hetimet e Kongresit dhe ka sinjalizuar tashmë se do t’u kundërpërgjigjet kërkesave të demokratëve.
“1789 Capital mirëpret mbikëqyrjen legjitime të Kongresit”, thuhej në përgjigjen e kompanisë ndaj Kongresit më 9 shtator, “por nuk ka ndërmend të mbahet peng nga lojërat politike.”
Në një deklaratë për Reuters, një zëdhënës i 1789 Capital tha se “Rep. Raskin nuk ka ofruar asnjë provë për keqbërje, por vetëm akuza të motivuara politikisht”, duke shtuar se letra e tij tregonte “një mungesë shqetësuese të njohurive financiare”.
Rrezik për drejtuesit e kompanive
Senatori republikan Kevin Cramer nga Dakota e Veriut e hodhi poshtë nevojën për këto hetime dhe tha për Reuters se demokratët mund të përballeshin me reagim negativ nga votuesit nëse “fiksohen dhe obsesionohen me Donald Trumpin, jetën e tij personale dhe marrëveshjet e tij, në vend që të përqendrohen te gjërat që kanë rëndësi për amerikanët”.
Megjithatë, disa republikanë mund t’u bashkohen përpjekjeve të demokratëve.
Senatori republikan John Curtis nga Utah ka kërkuar që Donald Trump Jr. të hetohet lidhur me pretendimin se lejoi një oligark rus të paguante për festat e dasmës së tij në Bahamas.
Kompanitë do të duhet të vendosin nëse do t’u përgjigjen shpejt hetimeve, gjë që mund të shkaktojë zemërimin e Trumpit. Sipas disa avokatëve, refuzimi për të bashkëpunuar me Kongresin mund të sjellë pasoja ligjore për drejtuesit e kompanive dhe reagim negativ nga konsumatorët.
“Gjithmonë ekziston rreziku reputacional në çdo hetim të Kongresit”, tha Kevin Edgar, partner në firmën ligjore BakerHostetler dhe ish-punonjës i Kongresit.
Një avokat, i cili kërkoi të mbetet anonim për të mbrojtur klientët e tij, tha se një rezultat ideal mund të ishte që kompania të paditej nga Shtëpia e Bardhë për të ndaluar dorëzimin e informacionit, me argumentin e privilegjit ekzekutiv.
“Kjo u jep mundësinë të thonë: mami dhe babi më tregojnë çfarë të bëj”, tha avokati.
Disa kompani kanë filluar tashmë t’i drejtojnë kërkesat për informacion te Shtëpia e Bardhë.
Në një letër të 1 korrikut, të cilën Reuters e ka parë dhe që nuk ishte bërë më parë publike, kontraktori i sallës së ballove të Trumpit, Clark Construction, iu përgjigj një kërkese të Blumenthal për informacion lidhur me “rritjen e kostove”, duke thënë se kushtet e marrëveshjes kërkonin që të gjitha informacionet të vinin nga Shtëpia e Bardhë.
Blumenthal, i cili pritet të drejtojë një komision hetimor nëse demokratët marrin kontrollin e Senatit, tha për Reuters:
“Ne do të përdorim fuqinë tonë për të lëshuar subpoena, absolutisht.”
Reuters