Bota drejt tejkalimit të pakthyeshëm të kufijve të temperaturës, rrezikohen miliarda njerëz

16 Nëntor 2026, 19:15Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Bota drejt tejkalimit të pakthyeshëm të kufijve të

Bota po shkon drejt një tejkalimi të pakthyeshëm të kufijve të sigurt të temperaturës globale, duke rrezikuar miliarda njerëz nga pasoja gjithnjë e më të rënda të krizës klimatike.

Ky është paralajmërimi i një analize të publikuar nga organizata Climate Action Tracker, e cila vlerëson se qeveritë nuk po ndërmarrin hapa të mjaftueshëm për të ulur emetimet që shkaktojnë ngrohjen e planetit.

Sipas raportit, nëse vazhdojnë politikat aktuale, temperatura mesatare globale pritet të rritet me 2.7°C deri në fund të shekullit, krahasuar me nivelet paraindustriale. Ky parashikim është më i lartë se vlerësimi i vitit të kaluar, kur rritja e pritshme llogaritej në 2.6°C.

Një nivel i tillë ngrohjeje do të tejkalonte ndjeshëm kufirin prej 1.5°C, të përcaktuar nga vendet në kuadër të Marrëveshjes së Parisit një dekadë më parë.

Shkencëtarët paralajmërojnë se përtej këtij pragu, pasojat e ndryshimeve klimatike, si stuhitë, thatësirat, valët e të nxehtit dhe përmbytjet, do të bëhen edhe më të rënda dhe të papërballueshme për disa rajone të botës.

Edhe në skenarin më optimist, ku të gjitha angazhimet, objektivat dhe premtimet afatgjata të shteteve do të përmbusheshin, temperatura globale do të rritej me rreth 1.9°C deri në fund të shekullit. Kjo do të thotë se edhe zbatimi i plotë i zotimeve aktuale nuk do të mjaftonte për të mbajtur ngrohjen nën kufirin prej 1.5°C.

Ekspertët theksojnë se premtimet për reduktimin e emetimeve janë shkelur vazhdimisht, ndërsa disa shtete po ngadalësojnë edhe më tej politikat e tyre klimatike.

“Zgjedhja për qeveritë është e qartë: ose të vazhdojnë të mbështesin industrinë e lëndëve djegëse fosile, duke e ekspozuar njerëzimin ndaj dëmeve të pakapërcyeshme ekonomike, rritjes së vdekshmërisë nga temperaturat e larta dhe fatkeqësive klimatike, ose të kalojnë drejt zgjidhjeve që janë tashmë të disponueshme dhe më të përballueshme se kurrë”, deklaroi Bill Hare, drejtues i organizatës Climate Analytics, partnere e Climate Action Tracker.

Ai nënvizoi se tejkalimi i kufirit prej 1.5°C nuk duhet të përdoret si arsye për dorëzim përballë krizës, pasi çdo rritje shtesë e temperaturës do të ketë pasoja të rëndësishme.

Paralajmërimi vjen në një kohë kur përfaqësues të vendeve të ndryshme janë mbledhur në Antalia të Turqisë, për konferencën e Kombeve të Bashkuara për klimën. Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, ka kërkuar veprime të shpejta për të hequr gradualisht përdorimin e lëndëve djegëse fosile, të cilat janë ndër shkaktarët kryesorë të krizës klimatike.

Megjithatë, raporti evidenton edhe disa zhvillime pozitive. Investimet në energjinë e pastër janë aktualisht dy herë më të larta se ato në lëndët djegëse fosile, përdorimi i makinave elektrike po rritet ndjeshëm dhe shpyllëzimi në Amazonën braziliane ka shënuar rënie të konsiderueshme.

Pavarësisht këtyre përparimeve, ekspertët vlerësojnë se nevojiten masa shumë më të forta për të shmangur pasojat më të rënda të ngrohjes globale.

Autorja kryesore e raportit, Sarah Heck, paralajmëroi se qeveritë nuk po ecin me ritmin e nevojshëm për të parandaluar tejkalimin e kufijve të temperaturës, ndërsa përmendi SHBA-të, Kanadanë dhe Zelandën e Re si vende që po ngadalësojnë ndjeshëm veprimet për klimën.


Video