SHBA zhvillon bombën e re bërthamore B94, 77 milionë dollarë për armën që mund të shkatërrojë bunkerët nëntokësorë

17 Nëntor 2026, 11:27Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

SHBA zhvillon bombën e re bërthamore B94, 77 milionë dollarë

Shtetet e Bashkuara po financojnë zhvillimin e një bombe të re bërthamore, të identifikuar me emërtimin B94, ekzistenca e së cilës u zbulua në një dokument të Komitetit të Buxhetit të Senatit amerikan. Bëhet fjalë për emërtimin e parë të ri të një bombe bërthamore amerikane në më shumë se tre dekada, duke ngritur pikëpyetje mbi aftësitë dhe objektivat e saj.

Në projektbuxhetin për vitin fiskal 2027 janë parashikuar 77.108 milionë dollarë për këtë program, por dokumenti nuk jep detaje mbi karakteristikat teknike, fuqinë shpërthyese apo qëllimin operacional të armës. Referenca u zbulua gjatë shqyrtimit të një raporti prej 179 faqesh, ku B94 përmendet vetëm në tabelën e financimit, pa shpjegime të mëtejshme.

Sipas ekspertëve, arma e re mund të jetë projektuar për të shkatërruar objektiva të fortifikuara thellë nën tokë, përfshirë bunkerë dhe instalime ushtarake strategjike që janë të vështira për t’u goditur me armë konvencionale.

Media e specializuar amerikane The War Zone ngre mundësinë që B94 të lidhet me programin NDS-A, një sistem bërthamor i lëshuar nga ajri, i cili synon të neutralizojë objektiva të forta dhe të varrosura thellë. Një zëdhënës i Administratës Kombëtare të Sigurisë Bërthamore (NNSA) ka konfirmuar se programi NDS-A po përparon me ritëm të përshpejtuar, por nuk ka konfirmuar se ai është i njëjti projekt me bombën B94.

 Zhvillimi i një arme të tillë lidhet me shqetësimet amerikane për zgjerimin e infrastrukturës ushtarake nëntokësore të Iranit, Rusisë dhe Kinës. Në fokus janë veçanërisht objektet e fortifikuara që mund të shërbejnë si qendra komandimi dhe kontrolli apo instalime për sistemet strategjike dhe raketore.

 SHBA-të disponojnë aktualisht bombën B61-11, e projektuar për të goditur objektiva në thellësi të tokës, si dhe bombën B83-1, një prej armëve bërthamore më të fuqishme në arsenalin amerikan. Sipas vlerësimeve të The War Zone, sistemi i ri mund të synojë zëvendësimin e njërës prej tyre ose të dyjave, duke kombinuar fuqi të lartë shpërthyese me teknologji më të avancuar udhëzimi.

Nëse konfirmohet si një program i ri, B94 do të shënonte një ndryshim të rëndësishëm në strategjinë amerikane të modernizimit bërthamor, e cila gjatë dekadave të fundit është mbështetur kryesisht në përmirësimin e armëve ekzistuese. Përpjekja e mëparshme për zhvillimin e një bombe të specializuar për shkatërrimin e bunkerëve, e njohur si RNEP, u anulua në vitin 2005.

Emërtimi B94 është veçanërisht domethënës, pasi hera e fundit që SHBA-të i dhanë një emër krejtësisht të ri një bombe bërthamore ishte programi B90, në vitin 1991, zhvillimi i të cilit u anulua po atë vit. Deri më tani, autoritetet amerikane nuk kanë dhënë asnjë konfirmim zyrtar mbi specifikat e B94 dhe as nëse ajo është pjesë e programit NDS-A.


Video