DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Rama from Davos: Iran was behind the cyber attack, we have the facts

2023-01-18 16:26:11Politikë SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
Rama from Davos: Iran was behind the cyber attack, we have the facts
Edi Rama

Prime Minister Edi Rama spoke at the World Economic Forum in Davos 2023 about the hacking of the data of Albanian citizens and their publication online.

During his speech, Rama declared that Iran is behind this attack and they have proven this. He said that the scary side of the presence of cybercrime is that "cybercriminals can be in your house and you don't know you have them there".

He added "they are infiltrations and it's like taking and placing time mines and determining the day, the time when you detonate the mine and until then, you don't know you're sleeping on a mine."

Full interview: 

We see catastrophic cyber event expectations from 95% of world leaders. Albania has been at the heart of a cyber attack. What can we take from this experience especially for political leaders?

Prime Minister Edi Rama: Thank you very much for inviting me! I will try to be helpful. First, because of the event you mentioned, we were forced to start learning more about it, and one of the facts I learned was that if cybercrime were a country, it would be the third largest global economy after USA and China.

In 2015 its estimated total potential was 3 trillion USD, in 2025 it is predicted to be 10.5 trillion. If we were to think in terms of a virus, Covid 19, that created so much chaos, and required so much interaction and so much joint effort, let's imagine an exponential multitude of viruses, which every day mutate exponentially – they do not threaten our organism, but the organism we live in, our organizations, our countries, our systems – then the end may simply be an apocalypse. They are viruses that, not only can block our way of life, but can control it and can divert it, so they can use our systems like remote, air transport systems to attack us.

Imagine if there was a cyber attack on air transport systems that turned a number of flying planes into bombs.

Ajo çfarë kemi mësuar është se kjo është diçka për të cilën është tejet naive të mendosh që çdo vend, qoftë i varfër a i fuqishëm, qoftë i pasur ose jo, të mund ta adresojë i vetëm. Ajo çfarë po shohim në betejën tonë të përditshme, jemi nën sulm qysh prej verës së kaluar nga Irani, (do të ishte e ndërlikuar që t’ia shpjegoja pse-në audiencës, por jemi nën sulm dhe jemi koalicion me një disa vende mike që përballen me të njëjtin kërcënim që vjen nga i njëjti burim e që janë më të zhvilluar se ne sa i takon mbrojtjes kibernetike) është që këto armë, po e përdor këtë fjalë sepse janë armë të vërteta, janë loge dhe kode që përdoren për të na sulmuar, përbëjnë risi edhe për aleatët tanë. Që do të thotë, se bashkëpunimi është edhe një mënyrë për të mësuar se ç’armë të reja përdoren çdo ditë dhe për t’u përgatitur kundër tyre.

Nuk mund ta imagjinoj sesi bota, bota institucionale, bota e organizuar, qoftë në sektorin publik apo privat mund t’i mbijetojë kësaj pa një koalicion të madh, shumë të madh.

Ajo çka mësojmë nga krimi tradicional në Europë është se krimi tradicional ka krijuar një BE shumë më funksionale sesa shtetet vetë, sepse është shumë më i  ndërlidhur, nuk ka samite që nuk mbarojnë kurrë, mbledhje, nuk ka veto për t’i ndalur eksponentët e tij për të bërë ndonjë gjë, ndërkohë që vetë BE duhet të mundohet të krijojë konvergjenca dhe kohezione për të bërë një veprim të përbashkët.

E pamë gjatë pandemisë. Ka dhe një gjë tjetër në fund. Për sektorin publik, kjo është vërtete sfiduese nga njëra anë se ka të bëjë me burimet. Imagjinojeni Shqipërinë me GDP e saj, me zhvillimin e saj, që ka hedhur një hap eksponencial për t’u shndërruar nga një vend që mbështetej kryesisht te letrat, te burokracitë, te ryshfetet, në një vend, i cili sot ka 95% të shërbimeve të veta online, që është bekimi i teknologjisë për vendet në zhvillim, për të hedhur hapa që tjetërsoj do të duheshin dekada për t’i hedhur, por nga ana tjetër është mallkim i teknologjisë sepse ekspozohesh tërësisht dhe tashmë jemi të ekspozuar, kundrejt një fuqie si Irani që nuk është dikush me të cilin mund të jemi njësoj në raport të financave, të sjelljes antidemokratike e kështu me radhë, e na duhet tashmë të investojmë shumë më tepër. Që qeveria të investojë në atë çka do të ndodhë është diçka, por të investojë në diçka që nuk duhet të ndodhë është tjetër gjë sepse në fund të fundit na duhet të zgjidhemi.

Çështja është: Sa do të bëhen bashkë, sa do të bëhet bashkë bota, sa do të bëhen bashkë vendet. Sa vendet e vogla, të mëdha, të pasura dhe jo të pasura, do të kuptojnë që duhet të jenë me njeri-tjetrin sepse në mos për asgjë tjetër, Shqipëria tashmë është shembull shumë i rëndësishëm për të kuptuar çfarë vjen më pas.

-Pyetja ime është për zotin Edi Rama. A mund të ndani me ne që nuk e kanë ndjekur shumë afër sulmin, disa nga ndikimet dhe pasojat konkrete që vendi juaj përjetoi prej këtij sulmi dhe cila ka qenë përgjigja më e shpejtë që mundët të jepnit?

Kryeministri Edi Rama: E shmanga këtë në hyrje sepse do të ishte e ndërlikuar për kohën që kemi në dispozicion. Në Davos mund të nisesh vonë, por nuk mund të përfundosh vonë sepse janë të tjerë që duhet të vijnë të zënë sallën.

Do të përpiqem që të flas në mënyrë sa më të sintetizuar të jetë e mundur. Ajo çfarë kemi bërë është që e konsideruam teknologjinë si barkën e shpëtimit për të shkuar nga një nivel administrimi, që ishte mjaft i ndotur nga korrupsioni endemik, sa i përket ryshfeteve, në një nivel ku kontakti i drejtpërdrejtë midis qytetarëve dhe nëpunësve publikë dhe zyrave u eliminua përmes ndërveprimit online. Ia dolëm kështu të shndërroheshim nga një vend i cili ishte vërtetë në fund në këtë drejtim tek një vend i cili është i teti i renditur në Europë dhe i 16-17 në botë sipas Kombeve të Bashkuara për vendet që përdorin shërbimet digjitale.

Por pikërisht aty donin të na dëmtonin autorët e hacker-imit, praktikisht duke synuar që të asgjësonin tërësisht infrastrukturën tonë digjitale dhe të fshinin tërësisht të dhënat tona të lidhura me shërbimet publike.

Ishte shumë shqetësuese sepse për javë të tëra ishte një luftë e jashtëzakonshme që po ndodhte në internet, 24 orë në 7 ditë të javës, shumë njerëz të përkushtuar në llogore për t’i sprapsur dhe ia dolëm t’i mbijetonin këtij sulmi duke mos i lënë që të bënin atë çfarë donin të bënin.

Përmes një analize shumë tërësore që ne e bëmë përmes ekipit kundër kërcënimeve të Microsoft dhe ekipit të FBI arritën në përfundimin se ishte absolutisht e qartë se pas këtij sulmi ishte një shtet dhe konkretisht Irani. Ky është një sulm që i atribuuam Iranit bazuar në fakte.

Ana tjetër e pranisë të frikshme të krimit kibernetik në jetët tona është se nuk është njësoj si dikush që të hyn në shtëpi, të shpërthen derën apo të thyen dritaren dhe hyn. Kiberkriminelët mund të jenë në shtëpinë tënde dhe ti nuk e di që i ke aty.

Pra, janë depërtime dhe është njësoj si të marrësh e të vendosësh mina me sahat dhe të përcaktosh ditën, kohën kur të shpërthesh minën dhe deri atëherë, ti nuk e di që je duke fjetur mbi një minë.

Ajo çfarë po bëjmë sot, siç e thashë, së bashku me dy vende të tjera mike, është saktësisht kjo; ne po zbulojmë, falë edhe ekspertizës së tyre më të madhe, saktësisht se cilat janë lëvizjet në errësirë, që në të kundërt askush nuk do t’i dinte.

Ne jemi mjaft të angazhuar për të rritur ndërgjegjësimin e sektorit privat për këto rreziqe dhe që të bëjmë që edhe sektori privat të hyjë në bashkëpunim dhe në ndërveprim me qeverinë edhe kur vjen fjala për të kontribuar.

So, it is not an easy process at all but it is the new world, so I hope that Michel Rocard's prophetic sentence will not be proven with time; before he died he said that "I feel very blessed to have lived when the Internet was born and I feel very blessed to be leaving this world before the Internet destroys it."


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×