The limit of Mr. Rama's personal diplomacy

2026-11-11 16:42:08Pikëpamje SHKRUAR NGA VETON SURROI

The limit of Mr. Rama's personal diplomacy

Albania must regain its foreign policy and protect its interests. The first step is to return foreign policy to the country from its usurper.

1.

Prime Minister Rama may have believed that Albania's foreign policy should not be implemented to please others - for example the EU - but to fulfill the country's interests. And, in essence, he is right, because foreign policy should not only be developed for the good of the country but should also derive from the domestic. But, here lies the problem with Albania's foreign policy actions by Prime Minister Rama, who has personalized domestic policy and carried the same way of governing into foreign policy.

Take Israel. The Prime Minister rightly boasts that Albania is the only European country in which more Jews lived at the end of World War II than at its beginning. Albania and Albanians therefore have a special relationship with Jews as a persecuted people and with Israel, as a state created to shelter Holocaust survivors. But this does not imply support for today's Israel, whose army has committed genocide in Gaza and whose army supports the ethnic cleansing of Palestinians in the West Bank. Albania had no, or has no, moral, political, or material interest in supporting a government responsible for crimes against humanity. 

However, this may be in the interest of Prime Minister Rama and one of the possible reasons may be the belief that unconditional support for Israel could bring Prime Minister Rama closer to the policy of unconditional American support for Israel and thus to President Trump himself. 

This was a misunderstanding because unconditional American support for Israel's actions after October 7, 2023, was President Biden's policy, which was continued by the next administration. And according to Vice President Vance, this policy has received political condemnation in the US midterm elections. In these elections, a majority of voters condemned this policy; 72 percent of American Jewish voters supported Democratic Party candidates. 

President Trump announced that unconditional military support for Israel will end in January. 
Remaining on Netanyahu's list of unreserved supporters of Israel are Viktor Orban, former Prime Minister of Hungary, A. Vučić, former leader of Serbia, and Edi Rama.

2.

Personalizimi i politikës së jashtme e ka vënë Shqipërinë dhe kryeministrin e saj në situata jo shumë komode. Kryeministri Rama gaboi kur para zgjedhjeve presidenciale më 2016 ndërhyri në punët e brendshme të SHBA-së, duke përshkruar për CNN se "Amerika është 'qyteti i shndritshëm mbi kodër', dhe synimet që po dëgjojmë nga Donald Trump janë me të vërtetë frikësuese dhe po cenojnë realisht atë çka Amerika është në sytë tanë". I pyetur se çka do të ndodhë nëse zgjidhet kandidati republikan D.Trump, z. Rama u përgjigj  "Zoti na ruajt, mendoj se do të dëmtonte shumë Amerikën dhe do të dëmtonte shumë botën demokratike, sepse ai në fund do të duhet të bëjë të paktën disa nga gjërat që thotë se do të bëjë dhe atëherë, natyrisht, kjo do të jetë shumë, shumë e dëmshme”.

Populli amerikan e zgjodhi presidentin Trump dy herë dhe Shqipëria nuk kishte kurrfarë interesi (e as të drejte) të sugjerojë se kush mund të jetë kandidat më i mirë. 

Motivet e kryeministrit ende nuk janë shpjeguar, por mbase do të ishte afër së vërtetës interpretimi se prej këtij gafi diplomatik kryeministri Rama mund të ketë ndier nevojën që të dëshmojë se e përkrah presidentin Trump, dhe në këtë nevojë është shfrytëzuar afiniteti i plotë pro-amerikan i shqiptarëve gjithandej, interesat e ndryshme familjare e të biznesit dhe një lloj ligjërimi i ri i kryeministrit që tash shpjegonte benefitet e presidencës Trump për botën.

Problem, natyrisht, mbeti personalizimi. Përcaktimin e natyrshëm të Shqipërisë për të vënë në dispozicion trupat e veta në operacione paqeruajtëse të ardhshme si në atë të planifikuar për Gaza, kryeministri e shfrytëzoi që në mbledhjen themeluese të Bordit të paqes të promovojë një agjendë që nuk ishte as e Shqipërisë e as e Kosovës në emër të së cilës fliste. Kryeministri Rama deklaroi se “një padrejtësi të madhe që po ndodh në Europë. ish-presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, dhe udhëheqësit e tjerë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës po mbahen peng nga një drejtësi e çuditshme ndërkombëtare në Hagë”. 

Pasi shpjegoi se z. Thaçi mbahej në burg, sepse ishte nisur të nënshkruajë një marrëveshje me z. Vuçiq në zyrën e z. Trump, pa përmendur se ajo marrëveshje përfshinte ndarjen territoriale të Kosovës (që nuk ishte kërkesë e as sugjerim amerikan) ai përfundoi fjalimin me: “Kjo nuk është drejtësi, është turp. U bëj thirrje shteteve demokratike dhe juve zoti President që të ndërmerrni hapa konkretë dhe të ndërhyni para se gjëra më të këqija të ndodhin dhe para se të jetë tepër vonë".

E përkthyer në fjalor të thjeshtë teknik kjo ishte thirrje e Shqipërisë që z. Trump dhe “shtetet demokratike” të ndërhyjnë në një gjykim dhe të lirojnë të akuzuarin, diçka që është aq larg normave bazike sa të mos jetë dëgjuar ndonjëherë në publik nga ndonjë shef shteti a qeverie.
Nëse z. Rama besonte në parimësinë e kërkesës së bërë, ka mundur ta dëshmonte këtë duke i liruar paraprakisht nga paraburgimi dhe ndjekja penale ish-presidentin e Shqipërisë, Meta dhe kryebashkiakun e Tiranës, Veliaj; që të dytë kanë rreth dy vjet stazh paraburgimi.

3.

Në raport me Vuçiqin dhe Kosovën, kryeministri Rama ka përsëritur të njëjtin gabim.
Ai ka mbajtur anën e presidentit Vuçiq me “Ballkanin e Hapur”, ndarjen territoriale të Kosovës, vendosjen e autonomisë territoriale serbe në Republikën e Kosovës dhe përgjatë eskalimit të dhunës në pjesën veriore të vendit, vendosjen e këtij territori nën protektorat të veçantë të NATO-s.

Është vështirë të kuptohet se çfarë mund të ishte interesi i Shqipërisë për destabilizimin e një shteti fqinj, aq më pak të një shteti të përbërë në shumicë nga e njëjta etni. Sërish, në mungesë të një interesi të identifikuar të shtetit, mbetet interesi personal i z. Rama, dhe kjo çështje përderisa të mos shpjegohet nga ai vetë apo nga gërmimet e dokumenteve ndonjë ditë, mbetet e panjohur. E vetmja gjë që është e dukshme nga faktet është gatishmëria e z. Rama për të përkrahur interesat e z. Vuçiq, personale apo të shtetit të tij, pa ndonjë benefit evident për Shqipërinë. Këtë ai e manifestoi jo vetëm në rastin e Kosovës, por edhe me shkrimin e një editoriali të përbashkët me presidentin e atëhershëm, Vuçiq, për një modalitet të ri të integrimit në BE që nuk do t’u jepte shteteve të reja të drejta të njëjta si shtetet tashmë anëtare. 

Këtë shkrim z. Rama e bëri ndërsa Shqipëria ishte pothuajse shumë afër Malit të Zi në ritmin e anëtarësimit në BE, ndërsa Serbia gjithnjë e më afër Gjeorgjisë, pra krejtësisht larg. Sot, Mali i Zi është rrugës që të përmbyllë negociatat e anëtarësimit në verën e vitit 2027, A. Vuçiq humbi në mënyrë spektakolare nga një listë që udhëhoqi kryengritjen kundër tij për dy vjet rresht e Shqipërisë i ka mbetur në dorë një editorial i pavlerë së bashku me një sërë vendimesh të gabuara ndaj Kosovës dhe një krizë të brendshme, e cila po e deligjitimon natyrën e pushtetit në vend.

4.

Më duket që z. Rama dhe Shqipëria mund të nxjerrin dy mësime nga një politikë e jashtme konsistente në jokonsistencë. 

The first is depersonalization. Albania's foreign policy cannot depend on the personal whims of its leader and, moreover, cannot be linked to the personalities of other states. Albania has an interest in developing close relations with the USA, which has this or that president, this or that leadership composition in Congress. Relations with Serbia cannot be built on a personal relationship with an autocrat, nor those with Israel with someone responsible for crimes against humanity. Kosovo is not the Albanian Prime Minister's loose change, it is the neighboring state with which Albania has the closest human ties. 

The second concerns the way power is exercised in Albania. Even without the goal of EU membership, Albania has reason to base its foreign policy on the same democratic principles that should apply domestically. For Mr. Rama, this means recognizing the power of public opposition and institutions in Albania to correct his government’s decisions. There is only one way to adapt to the waves of democracy, and that is to be part of them.


Video