
The Ombudsman has published preliminary findings from monitoring the October 19 protest in Tirana, highlighting allegations of police violence, violations of procedures for minors, checks of mobile phones, and overcrowding in social venues.
According to the statement, during the protest, the police escorted 50 people, 32 adults and 18 minors. Meanwhile, 109 people were arrested at the Security Block, while 34 people received medical treatment at the Trauma Hospital, including 21 police officers, 7 protesters and 5 passersby, according to reported figures.
The Ombudsman's teams have contacted a total of 193 people detained, arrested or present in hospital and have administered 11 complaints, 10 of which in the Security Block.
Allegations of violence – At Police Station No. 1, five out of eight minors escorted claimed to have been physically and verbally abused by police officers. According to the statement, two of them showed signs of physical injury. Another complaint of violence against a minor was registered at the Security Block.
The adults escorted alleged the use of pepper spray and tear gas, beatings with gas canisters, dragging, and physical and psychological violence. One person alleged that he was hit in an office of Police Station No. 4, where, according to the report, there are no security cameras.
Additionally, several people have stated that they were asked to unlock their phones and allow their personal data to be checked without a court order. There have also been reports of people being escorted out claiming to be bystanders, unrelated to the protest.
Deficiencies in the treatment of minors – Monitoring has identified that in Police Station No. 1, minors were not given the rights form in the children's version, while six of them were registered in the adult register. Deficiencies in the registration of minors were also identified in Police Station No. 4. Also, in Police Stations No. 2 and 4, police officers without visible identification numbers were identified.
The Ombudsman has also raised concerns about the overcrowding in the Security Block, where 109 people were held, citing the lack of beds, water, heating and medical care.
Requests – At the conclusion of the monitoring, the Ombudsman requests the mandatory identification of police officers, the immediate reduction of the overload in the Security Block and the installation of cameras in the escort and interview areas, as well as the preservation of the footage of October 19.
Institucionit të Policisë së Shtetit i kërkohet gjithashtu të mos kryejë kontrolle të telefonave apo të kërkojë fjalëkalime pa bazë ligjore, të garantojë praninë e prindit ose kujdestarit dhe të psikologut gjatë intervistimit të të miturve, si dhe të përmirësojë dokumentimin e shoqërimeve dhe kujdesin mjekësor.
Avokati i Popullit thekson se gjetjet janë paraprake dhe se hetimi administrativ vijon për rastet ku dyshohet për shkelje të të drejtave të njeriut. Institucioni deklaron se do të monitorojë zbatimin e rekomandimeve dhe u bën thirrje qytetarëve që pretendojnë se u janë shkelur të drejtat të paraqesin ankesa individuale.
KOMUNIKATA E PLOTË: Sot, 20 tetor, si komisioner i Mekanizmit Kombëtar për Parandalimin e Torturës, që është njësi e Avokatit të Popullit, ju informoj mbi gjetjet nga monitorimi i 24 oreve te fundit në lidhje me respektimin e të drejtave të njeriut gjatë protestës dhe me trajtimin e personave të shoqëruar dhe të lënduar. Këto janë gjetje paraprake. Hetimi i thelluar vazhdon, dhe do t’ju njoftojmë brenda afateve ligjore.
Gjatë ditës së 19 tetorit deri ne mbremje vone, ekipe të Avokatit të Popullit kanë inspektuar Komisariatet e Policisë nr. 1, 2, 3, 4, 5 dhe 6 në Tiranë, Bllokun e Sigurisë dhe Spitalin e Traumës. Në komisariatet nr. 5 dhe 6 nuk u raportuan persona të shoqëruar, dhe për këtë arsye nuk janë pjesë e këtij raportimi.
Ditën e djeshme, policia ka shoqëruar 50 persona: 32 të rritur dhe 18 të mitur.
Komisariati nr. 1: 21 persona, ndër ta 8 të mitur.
Komisariati nr. 2: 19 persona, ndër ta 7 të mitur, 2 gra.
Komisariati nr. 4: 10 persona, ndër ta 3 të mitur.
Blloku i Sigurisë: ndodheshin 109 persona të arrestuar, 1 I mitur, 4 gra.
Spitali i Traumës: 34 persona kanë marrë trajtim mjekësor nga keta 21 punonjes policie,7 protestues dhe 5 kalimtare.
Gjatë ditës së djeshme kemi marrë kontakt me 193 persona të ndaluar, të arrestuar dhe ne spital, prej të cilëve 6 gra, 19 të mitur. Gjithsej kemi administruar 11 ankesa, nga të cilat 10 në Bllokun e Sigurisë, njëra për një të mitur ne Kom.Nr.1.
Kemi marrë gjithashtu telefonata në numrin zyrtar dhe disa raste na janë referuar përmes rrjeteve sociale. Nga administrimi i këtyre materialeve, kemi nisur hetimin administrativ për keto raste ku dyshohet për shkelje të të drejtave të njeriut.
Në komisariatin nr. 1, pesë nga tetë të miturit e ndaluar pretenduan dhunë fizike dhe verbale nga punonjësit e policisë së shtetit. Ne dy prej tyre u konstatuam shenja te dëmtimit fizik. Në Bllokun e Sigurisë kemi marrë një ankesë për dhunë ndaj një të mituri.
Standardi: Neni 3 i Konventës Evropiane të të Drejtave të Njeriut (KEDNJ) ndalon torturën dhe trajtimin çnjerëzor ose poshtërues, pa asnjë përjashtim. Konventa për të Drejtat e Fëmijës (KDF), neni 37, kërkon trajtim humanitar dhe respektim të nevojave të personave nën moshën 18 vjeç.
Kjo ka rëndësi se Dhuna ndaj një të mituri në shoqërim është shkelje absolute dhe personat përgjegjës duhet të mbajnë përgjegjësi për çdo rast.
Garancitë procedurale për të miturit
Në komisariatin nr. 1, të miturve nuk u ishte dhënë formulari i të drejtave. Pas ndërhyrjes sonë, u dha formulari për të rriturit, por edhe ai ishte i papërditësuar. Gjashtë të mitur u regjistruan në regjistrin e të rriturve. Në komisariatin nr. 4, regjistri i të miturve ishte plotësuar pjesërisht.
Standardi: Neni 5 i KEDNJ kërkon që çdo person i privuar nga liria të informohet menjëherë për arsyet dhe të drejtat e veta. KDF, neni 37, kërkon që të miturit të ndahen nga të rriturit dhe të kenë akses të shpejtë te ndihma juridike. Kodi i Procedurës Penale dhe ligji për drejtësinë penale për të miturit përcaktojnë format e informimit dhe të njoftimit të prindit ose kujdestarit.
Kjo ka rëndësi se: Pa formular të saktë dhe regjistër të veçantë, shkelja e këtyre të drejtave nuk mund të provohet, dhe i mituri mbetet pa mbrojtjen që i ka garantuar ligji.
Dhuna ndaj të rriturve
Të shoqëruarit pretenduan për dhunë gjatë momentit të ndalimit duke përfshirë përdorimin e sprait me piper dhe të gazit lotsjellës, goditje me bombol gazi lotsjellës, tërheqje zvarrë, si dhe dhunë fizike dhe psikologjike nga punonjësit e policisë së shtetit. Një ankues pretendoi se u godit në një zyrë të komisariatit nr. 4, ku nuk ka kamera sigurie.
Standardi: Neni 3 i KEDNJ dhe neni 2 për mbrojtjen e jetës. Parimet Bazë të OKB-së për përdorimin e forcës (1990) kërkojnë që forca të jetë e domosdoshme dhe proporcionale. Neni 11 i KEDNJ mbron të drejtën e tubimit paqësor, dhe çdo kufizim duhet të jetë i ligjshëm, i nevojshëm dhe proporcional.
Kontrolli i telefonave
Disa të mitur dhe të rritur raportuan se u është kërkuar të zhbllokojnë telefonat celularë dhe të lejojnë kontrollin e të dhënave personale, pa vendim gjykate, madje edhe kur nuk kishte akuzë të ngritur nga prokuroria.
Standardi: Neni 8 i KEDNJ mbron jetën private dhe korrespondencën. Çdo ndërhyrje duhet të ketë bazë ligjore dhe të jetë e domosdoshme. Kodi i Procedurës Penale parashikon që kontrolli dhe marrja e të dhënave elektronike të bëhen me urdhër të prokurorit dhe me autorizimin e gjykatës
Kjo ka rëndësi se: Kontrolli pa bazë ligjore është ndërhyrje në jetën private dhe cenim i të drejtave themelore të njeriut
Shoqërimet pa shkak individual
Disa ankues deklarojnë se u shoqëruan në komisariat pa patur një shkak të ligjshëm pasi ata ishin kalimtarë të rastit, pa lidhje me protestën.
Standardi: Neni 5 i KEDNJ lejon privimin nga liria vetëm për shkaqe të ligjshme dhe të përcaktuara, si dyshimi i arsyeshëm për një vepër penale.
Identifikimi i punonjësve të policisë
Në komisariatet nr. 2 dhe 4 u evidentuan punonjës policie pa numra identifikues, si dhe mangësi të dhënash në regjistrat e shoqërimit.
Standardi: Kodi Evropian i Etikës së Policisë (Këshilli i Evropës, 2001) dhe standardet e Komitetit Evropian për Parandalimin e Torturës (CPT) kërkojnë që policët të jenë të identifikueshëm. Ligji nr. 108/2014 “Për Policinë e Shtetit” parashikon detyrimet e policisë në përmbushjen e detyrës
Kjo ka rëndësi se: Pa identifikim, bëhet e vështirë përgjegjësia personale për rastet e akuzave për dhunë, por dëmton edhe besimin tek policia e shtetit duke mos arritur të ndaj ata që shkelin ligjin nga punonjësit e policisë që veprojnë në respektim të tij.
Kushtet dhe kapaciteti
Në Bllokun e Sigurisë ndodhen rreth 109 persona të arrestuar. Mbingarkesa e ambienteve është e lidhur drejtpërdrejt me mungesën e shtretërve, ujit, ngrohjes dhe kujdesit mjekësor.
Standardi: Neni 3 i KEDNJ dhe Gjykata e Strasburgut, në jurisprudencën e saj ka përcaktuar hapësirën minimale prej 3 m² për të burgosur në qeli me shumë persona. Standardet e CPT-së për paraburgimin policor kërkojnë shtrat, ushqim, ujë, higjienë dhe kujdes mjekësor.
Kjo ka rëndësi se: Mbingarkesa është shkak i drejtpërdrejtë i shkeljeve të tjera, sepse i bën të pamundur mbrojtjen e të drejtave themelore.
Ne përfundim:
Theksojmë se e drejta për tubim paqësor është e garantuar nga Kushtetuta, dhe protestuesit duhet ta ushtrojnë atë paqësisht. Ne dënojmë çdo akt dhune, nga kushdo që vjen.
Policia e shtetit ka detyrimin të garantojë sigurinë publike, por forca duhet të përdoret vetëm kur është e domosdoshme dhe në masë proporcionale.
Gjithashtu çdo punonjës i policisë duhet të jetë i identifikueshëm dhe të mbajë përgjegjësi individuale për veprimet që kryen.
Të miturit kanë garanci të veçanta, që nuk mund të anashkalohen në asnjë rrethanë.
Nisur nga ato që kemi konstatuar deri në këtë fazë kërkojmë:
1.Policia e Shtetit: identifikim I tyre eshte i detyrueshëm per çdo punonjës në detyrë, me numër identifikues të dukshëm, dhe identifikim i automjeteve në çdo operacion.
2.Ministria e Brendshme: Te ndërhyj urgjente për mbingarkesën në Bllokun e Sigurisë, me zvogëlimin e menjëhershëm të numrit të personave dhe transferimin në ambiente të tjera brenda kapacitetit ligjor.
3.Policia e Shtetit: Te siguroj kamera në çdo ambient shoqërimi dhe intervistimi ne çdo zyrë, me ruajtje të pamjeve, dhe ruajtja e menjëhershme e pamjeve të datës 19 tetor.
4.Policia e Shtetit: Nuk lejohet asnjë kontroll i telefonave pa urdhër gjyqësor, dhe asnjë kërkesë për fjalëkalime pa bazë ligjore.
5.Policia e Shtetit: Te sigurohet ne cdo rast prezenca e prindit ose kujdestarit dhe e psikologut për çdo intervistë me të mitur; formular i të drejtave në versionin për fëmijë, para çdo pyetjeje; regjistër i veçantë për të miturit.
6.Policia e Shtetit: Te realizohet trajnim I vazhdueshem mbi përdorimin proporcional të forcës dhe të gazit lotsjellës
7.Policia e Shtetit: te plotësoj regjistrat e shoqërimit me të gjitha të dhënat e kërkuara.
8. Ministry of Health and State Police: to ensure that a doctor is available at all times in the escort facilities, and medical documentation of any injury according to the Istanbul Protocol.
The Ombudsman will monitor the implementation of these requirements. and any case of abuse is being investigated primarily at the initiative of the Ombudsman. We invite every citizen, if their rights have been violated by the state police, to contact us with individual complaints: through our phone numbers, official website or social networks. Confidentiality is guaranteed.