OPEN LETTER/ Come to the dialogue and listen to me speak, otherwise I will cut off your scholarships, you will rot in prison. Please!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

2026-10-22 23:53:39Kosova&Bota SHKRUAR NGA ENVER ROBELLI

After almost two decades in power, Aleksandar Vučić will face strong political competition this Sunday for the first time.

Will the elections be stolen?

Momčilo Marjanović, a former member of the ruling Serbian party, SNS, recently gave an interview to the Balkan Investigative Reporting Network (BIRN). What Marjanović revealed is not a big surprise, but it is nevertheless confirmation of the way in which the regime of Aleksandar Vučić, who has been in power since 2012, operates. According to Marjanović, the government employed demonstrators paid from the state treasury to oppose student protests and political opposition, as well as hooligans to beat up critics and activists to buy votes. In tense situations, criminals were also involved. “We organized people from other cities to… infiltrate them (the students), to attack the police and throw stones and fireworks at them, so that later the students could be blamed,” Marjanović said, among other things.

Another example: Senad Malkic from Čačak, who worked for seven years at the public municipal enterprise “Komunalac”, lost his job because he refused to participate in rallies of Vučić’s Serbian Progressive Party.

In past elections - for example, in Belgrade - the regime brought thousands of people, registering them at new addresses and entering them into the electoral rolls. Vučić also played the role of Santa Claus, distributing money: in 2022 he distributed 400 million euros from the state treasury. This year, according to the non-governmental organization CRTA, the government has distributed 1 billion euros - practically every citizen received 50 euros, with the propaganda suggestion that this money comes from Vučić personally. There is a great risk that these ugliness will be repeated on election day, although this time vigilance is higher due to the better organization of the opposition.

According to Czech economist Jan Ružička, since 2007, Serbia has received more than 55 billion euros in foreign direct investment. Between 2018 and 2024, the economy grew by an average of 3.6 percent per year, faster than most of the EU, including the old members, as well as faster than the rest of the Western Balkans and the newer member states. “Since 2012, nominal GDP has almost tripled, from 35 to around 97 billion euros this year. Measured in purchasing power parity, Serbia has risen from 36 to 52 percent of the EU average.”

The role of the diaspora

Ndonëse supozohet se diaspora serbe numëron mbi 4 milionë pjesëtarë, për zgjedhjet e së dielës në Serbi janë regjistruar vetëm 102’147 persona për të votuar jashtë vendit. Diaspora është mjaft kritike ndaj regjimit të Vuçiçit, andaj ai ka bërë përpjekje për të penguar pjesëmarrjen në zgjedhje të mërgimtarëve serbë. Ata mund të votojnë vetëm ditën e zgjedhjeve, në përfaqësitë diplomatike e konsullore serbe dhe vetëm gjatë orarit kur janë të hapura qendrat e votimit në Serbi, nga ora 7:00 deri në 20:00. Kjo ka efektin absurd që serbët që jetojnë në SHBA dhe Australi duhet të votojnë gjatë natës. Ambasada e Serbisë në Otavë të Kanadasë njofton në faqen e saj të internetit se atje mund të votohet nga ora 2:00 e mëngjesit deri në 15:00.

Pse Vuçiç kandidon për postin e kryeministrit?

Më 1 nëntor 2024, në Novi Sad, qytetin e dytë më të madh të Serbisë, u shemb streha e stacionit hekurudhor të saporinovuar. Nën rrënojat që peshonin me tonelata mbetën dhjetëra njerëz; 16 prej tyre humbën jetën. Një nga viktimat ishte Stefani, djali 27-vjeçar i Dijana Hrkës.

Për këtë nënë nuk ka asnjë dyshim se kush e mban përgjegjësinë: presidenti (i atëhershëm) Aleksandar Vuçiç dhe sistemi që ai ka krijuar. Sipas saj, punimet e kryera shkel e shko, mungesa e kontrolleve nga autoritetet shtetërore, klientelizmi dhe korrupsioni ua morën jetën njerëzve të pafajshëm. Që nga atëherë, mijëra njerëz në Serbi - të prirë nga studentët - kanë protestuar kundër regjimit, kanë kërkuar përgjegjësi dhe zgjedhje të lira. Vuçiç është kundërpërgjigjur me represion dhe antimitingje. Meqë në pranverën e ardhshme do t’i mbaronte mandati si president dhe nuk do të kishte më të drejtë të rikandidonte, ai vendosi të dorëzonte postin para kohe dhe të shpallte zgjedhje të parakohshme parlamentare për datën 25 tetor 2026. Në këto zgjedhje ai kandidon për postin e kryeministrit. Duke qenë personifikim i liderit autokrat dhe shembull edhe për autokratë të tjerë të rajonit, Vuçiç ka ndërtuar një rrjet të gjerë klientelist, të cilin dëshiron ta mbajë patjetër në pushtet. Siç thotë profesori Florian Bieber në një intervistë me gazetën gjermane “Süddeutsche Zeitung”: “Ai (Vuçiç) ka ndërtuar një piramidë pushteti, brenda së cilës shumë njerëz të rrethit të tij përfitojnë ekonomikisht dhe politikisht. Zbardhja e të gjitha akuzave për korrupsion, e lidhjeve me krimin e organizuar dhe e keqpërdorimit të shtetit për qëllime partiake do ta vinte pa dyshim në pozitë të vështirë. Humbja e pushtetit do të përbënte kërcënim jo vetëm për të, por edhe për rrethin e tij”.

A mund ta sfidojë Lista Studentore Vuçiçin?

Sipas anketave, Lista Studentore prin me 45 për qind, ndërsa SNS e Vuçiçit mbetet 10 pikë përqindjeje prapa. Lista Studentore përbëhet nga persona pa përvojë të madhe politike apo nga të tillë që s’kanë fare përvojë në politikë. Ideja e krijuesve të kësaj liste ka qenë që para popullit të dalin me ofertën për ndryshim radikal të sistemit dhe një gjë e tillë, sipas tyre, bëhet vetëm me njerëz të rinj, të panjollosur nga sistemi i deritanishëm politik. Listës Studentore i prin Ilija Sërdanoviq, një kardiolog i njohur nga Novi Sadi dhe aktivist shumëvjeçar për mbrojtjen e ambientit jo vetëm në Serbi, por edhe në Mal të Zi. Regjimi e akuzon Sërdanoviqin se është “mjek familjar” i Millo Gjukanoviqit, kryetarit shumëvjeçar të Malit të Zi, të cilin e urrejnë nacionalistët serbë për shkak se më 2006 riktheu pavarësinë e Malit të Zi, prej së cilës kishte hequr dorë “Kuvendi i Podgoricës” në vitin 1918 me vendimin për t’u bashkuar me Mbretërinë Serbe dhe më vonë jugosllave. Gjatë fushatës elektorale, Sërdanoviq ka refuzuar çdo debat të drejtpërdrejtë me Vuçiçin. Ky i fundit, në përpjekjen e dëshpëruar për protagonizëm, inskenoi një “debat” me Sërdanoviqin, duke vendosur mbi një karrige një portret të Sërdanoviqit dhe një gur që zakonisht përdoret për të shtypur turshitë e lakrës.

Cili është qëndrimi i partive ndaj Kosovës?

Partia e Vuçiçit, SNS, pothuajse të gjithë fushatën e ka orientuar kundër fqinjëve. Në fjalimet e tij, autokrati serb ka akuzuar kryeministrin e Kosovës Albin Kurti, kryeministrin e Kroacisë Andrej Plenkoviq dhe kryeministrin e MAlit të Zi Millojko Spajiq se angazhohen për ardhjen në pushtet të Listës Studentore, përkrahësit e së cilës i quan “bllokaderë”. Dëshmi për këtë nuk ka ofruar. Vuçiç edhe kësaj radhe ka recituar vargun se “Kosova është pjesë e Serbisë” dhe është krenuar se nuk i ka vendosur sanksione Rusisë, siç ka kërkuar BE-ja.

Regarding Kosovo, the students do not hold a different position from Vučić. They also claim that Kosovo is an integral part of the Republic of Serbia and that a sustainable solution can be achieved “only through peaceful means, through dialogue, in accordance with the Constitution of Serbia, UN Security Council Resolution 1244 and international law”. This summer, the students published the “Memorandum on Kosovo and Metohija”, which states: “Kosovo and Metohija are an inalienable and integral part of the Republic of Serbia. This fact is not just a constitutional category, but a historical and moral imperative, the essence of which is not subject to negotiations”. The third point of the “Memorandum” emphasizes that “as a mature and historical people, we are aware that the issue of Kosovo and Metohija cannot be resolved in isolation, but only within the complex dynamics of the international community. Serbia must actively and constructively cooperate with all relevant international organizations, recognizing them as indispensable partners in finding the most appropriate and sustainable solution, within the framework of its Constitution”. The leader of the student list “Students Win”, Ilija Srdanović, stated to the BBC that “the position of the Student List on Kosovo is determined by the Constitution of Serbia and no political organization has the right to change it”.

What can be expected after Sunday?

Professor Florian Bieber, in an interview with the "Südduetsche Zeitung", predicts that "the result could be very close. In this case, the electoral manipulations, which are likely to occur, would have a very concrete impact on the result. This, in turn, increases the possibility that after the results are announced there will be protests again. It is possible that both sides will declare victory and Serbia will then enter a period of great uncertainty."


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×