OPEN LETTER/ Come to the dialogue and listen to me speak, otherwise I will cut off your scholarships, you will rot in prison. Please!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

2026-10-22 16:32:27Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

With badges that say “Victory,” a list of questions, and an app that registers citizens’ support, Serbian students are going door-to-door in Belgrade neighborhoods. They are no longer just demanding justice for the victims of a tragedy or accountability from institutions. This time, they are asking for votes.

After nearly two years of protests that have rocked Serbia, the student movement is preparing for its biggest challenge yet: parliamentary elections on Sunday, October 25, where it will try to defeat the Serbian Progressive Party (SNS), which has dominated the country's politics for 14 years.

According to a report by The Guardian, the electoral list created by the students represents one of the most serious threats to the power of Aleksandar Vučić, who resigned from the post of president in September and now aims to return to running the country as prime minister.

From a tragedy in Novi Sad to a national movement

It all started on November 1, 2024, when the collapse of a concrete shelter at the Novi Sad railway station killed 16 people. The tragedy raised serious doubts about the quality of the works and the responsibility of the institutions. However, there is still no official conclusion on the causes of the collapse and no official has been found guilty.

When Belgrade students organized a memorial rally for the victims, some of them were attacked by a group of supporters of the ruling party. What began as a protest for justice gradually turned into a national movement against corruption and the way of governance.

Students initially avoided links with opposition parties and rejected the traditional model of leadership with a single leader. Decisions were made collectively, through student assemblies, making it more difficult to identify and attack a single figure.

But after months of protests, the movement decided to take another step: to compete directly for power.

250 candidates and an unusual way of doing politics

The Student List has selected 250 candidates, most of whom were proposed by university faculties and approved through student meetings. Among them are academics, professionals from various fields, and representatives of the agricultural sector. More than 160 candidates hold the title of doctor.

Supporters of the movement argue that a lack of experience in traditional politics is not necessarily a weakness.

"We are amateurs in politics, but we are experts," says Milica Jovanovic, a lecturer at the University of Belgrade and one of the candidates.

Megjithatë, programi i hartuar përmes vendimmarrjes kolektive nuk është pa kundërshti. Çështje të debatueshme janë lënë të hapura ose janë trajtuar në mënyrë që të shmangen përçarjet brenda lëvizjes. 

Për shembull, anëtarësimi i ardhshëm i Serbisë në Bashkimin Europian është lënë për t'u vendosur përmes një referendumi, ndërsa Kosova vazhdon të konsiderohet pjesë përbërëse e Serbisë në programin e listës studentore. Kjo tregon se, pavarësisht synimit për të ndryshuar mënyrën e qeverisjes, lëvizja nuk përfaqëson domosdoshmërisht një shkëputje nga të gjitha qëndrimet tradicionale të politikës serbe.

A kanë studentët mbështetje të mjaftueshme për të fituar?

Sondazhet japin një panoramë të paqartë. Një studim i publikuar në korrik nga organizata serbe CRTA dhe Universiteti Stanford tregonte se 45% e të anketuarve mbështesnin studentët, kundrejt 36% që mbështesnin SNS-në.

Megjithatë, sondazhe të tjera më të fundit e nxjerrin partinë në pushtet në avantazh. Disa prej kompanive që i kanë realizuar këto sondazhe konsiderohen nga opozita si të afërta me qeverinë.

Ndërkohë, Vuçiç ka shtuar daljet publike dhe angazhimin në fushatë. Vetëm gjatë gushtit, sipas The Guardian, ai u shfaq 129 herë drejtpërdrejt në televizion, më shumë se katërfishi i muajit të mëparshëm.

Kontrolli i medias është një tjetër pengesë për studentët. Sipas një studimi të Qendrës për Kërkim, Transparencë dhe Llogaridhënie, organizatë e shoqërisë civile e pavarur dhe jopartiake në Serbi, në shtator, 69% e kohës televizive kushtohej përfaqësuesve të shumicës qeverisëse. Nga mbulimi i mbetur për opozitën, 42% kishte ton negativ.

Për këtë arsye, studentët kanë zgjedhur një strategji tjetër: takimet e drejtpërdrejta me qytetarët. Vullnetarët po shkojnë derë më derë, përfshirë fshatrat dhe zonat rurale, ku SNS ka tradicionalisht mbështetje të fortë.

Megjithatë, jo të gjithë besojnë se kjo strategji do të funksionojë. Ish-ministrja Gordana Comis, e cila ka shërbyer në qeverinë e SNS-së, e konsideron të ekzagjeruar praninë e studentëve në zonat rurale dhe parashikon se ata do të fitojnë vetëm rreth 80 nga 250 vendet parlamentare.

Korrupsioni dhe pakënaqësia me qeverisjen

Në takimet me qytetarët, korrupsioni është një nga shqetësimet më të shpeshta. Slogani i Listës Studentore, “Serbia apo mafia?”, e vendos këtë çështje në qendër të fushatës, duke iu referuar perceptimit të përhapur për lidhjet mes pushtetit dhe krimit të organizuar. Qeveria i mohon akuzat dhe deklaron se po punon kundër krimit të organizuar.

Çfarë mund të ndodhë pas zgjedhjeve?

Frika më e madhe nuk lidhet vetëm me rezultatin e zgjedhjeve, por edhe me atë që mund të ndodhë më pas. Në Serbi ka pasur më parë akuza për blerje votash, intimidim të zgjedhësve dhe manipulime zgjedhore. Për këtë arsye, studentët po përgatiten të angazhojnë një numër të madh vëzhguesish në qendrat e votimit.

In a close race, national minority parties, including those representing Albanians, Bosniaks, and Hungarians, could play a decisive role in forming a parliamentary majority.

There is also concern about possible clashes after the results are announced, especially if one side does not accept defeat.

Meanwhile, for many citizens, these elections are more than a showdown between two political alternatives. Two years ago, students took to the streets to demand accountability for the deaths of 16 people. Today, they are seeking the opportunity to lead the institutions they held accountable.

Whether they will succeed remains to be seen. But the fact that a student movement, without a traditional leader and without long party experience, has managed to challenge a political system consolidated for 14 years, already constitutes a significant change in Serbian politics.

Ultimately, it is difficult not to connect the story of the Serbian students to the current situation in Albania. Although the circumstances are different, the Serbian experience raises a dilemma: Is it enough to demand a change of power, or do you also need to have a plan for what comes next?


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×