
Ekspertët vendas u janë bashkuar organizatave ndërkombëtare duke i bërë thirrje qeverisë shqiptare që të jetë e kujdesshme ndaj rritjes së nivelit të borxhit publik.
Pas tërmetit të vitit 2019, pandemisë COVID-19 dhe niveleve historike të shpenzimeve, përfshirë dhjetëra partneritete publiko-privat, borxhi publik shqiptar vlerësohet diku nga 80.1 për qind në 86 për qind. Javën e kaluar, qeveria njoftoi se borxhi kishte arritur në 80.1 për qind.
Qeveria shqiptare nuk i numëron zyrtarisht PPP-të në borxhin publik, që do të thotë se shifra aktuale është shumë më e lartë nga sa mund të deklarojë ajo.
“Qeveria duhet të kontrollojë me grusht të hekurt çdo shpenzim publik dhe nga ana tjetër të përmirësojë klimën e biznesit që çon në zgjerimin e bazës tatimore që do të çojë në rritjen e të ardhurave buxhetore dhe në tre deri në pesë vjet, Shqipëria. mund të jetë në një pozicion më të mirë ekonomik”, tha ekonomisti Zef Preci për Euractiv.
Ekspertët e ekonomisë i kanë kërkuar qeverisë që të jetë e kujdesshme me shpenzimet publike për të shmangur një situatë katastrofike. Qeveria aktuale premtoi uljen e borxhit publik në 60 për qind gjatë katër viteve të ardhshme, por kjo nuk duket e mundshme.
“Për sa kohë që qeveria nuk respekton kriterin minimal për çdo vit që borxhi të jetë më i ulët se viti i kaluar, ai nuk do të ulet. Përderisa ndodh e kundërta, ky objektiv nuk ka se si të realizohet”, citohet Preçi nga EurActiv.
Qeveria ka rritur borxhin publik me rreth 2 miliardë euro në dy vitet e fundit. Pjesa më e madhe e tij u përdor për financimin e projekteve të lidhura me fatkeqësitë.
Qeveria autorizoi gjithashtu rritjen e borxhit për të financuar disa projekte afatgjata, si ndërtimi i Unazës së Re, Teatri Kombëtar dhe tuneli i Llogarasë. Në të njëjtën kohë, nevojiten fonde për rimëkëmbjen e ekonomisë nga pandemia dhe tërmeti. Zgjerimi i borxhit është bërë nëpërmjet një akti normativ, duke thyer një rregull fiskal të përcaktuar në ligjin e buxhetit, i cili nuk lejon masa fiskale që rrisin borxhin në përqindje të PBB-së.
Gjatë vitit të kaluar, qeveria ka rritur borxhin publik me ritme më të shpejta se rritja ekonomike dhe pagat e vendit. Çmimet e shtëpive janë rritur gjithashtu me më shumë se 40 për qind në katër vitet e fundit, duke e bërë të pamundur blerjen e një shtëpie për shumicën e shqiptarëve.
Fondi Monetar Ndërkombëtar, në raportin e tij të fundit për Shqipërinë në dhjetor të vitit të kaluar, shprehu shqetësimin për rreziqet fiskale në rritje dhe mungesën e të dhënave të sakta për projektet e partneritetit publik-privat. Vendimet e arbitrazhit, skema e re e garancisë për sektorin privat dhe mbështetja për kompanitë e energjisë shihen gjithashtu si rreziqe të shtuara që rrisin detyrimet e pa raportuara./Voxnews.al