SHBA dyshon se sulmi izraelit në Siri mund të ketë qenë përpjekje për të provokuar përplasje me Turqinë

23 August 2026, 23:10Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

SHBA dyshon se sulmi izraelit në Siri mund të ketë qenë

Një sulm izraelit ndaj një baze ajrore siriane këtë javë mund të ketë qenë një përpjekje politike për ta “joshur” Turqinë drejt një konflikti, përpara zgjedhjeve izraelite më vonë këtë vjeshtë, tha të shtunën një diplomat i lartë amerikan.

Komentet e Tom Barrack, ambasadorit të Uashingtonit në Ankara dhe të dërguarit të posaçëm për Sirinë, ishin kritikat më të ashpra të SHBA-së deri tani ndaj sulmit izraelit në bazën ushtarake Abu al-Duhur në veriperëndim të Sirisë të martën.

Pas sulmit, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu tha se baza ishte goditur për shkak të frikës se Turqia do të vendosej në atë zonë dhe do të kërcënonte sigurinë e Izraelit. Analistët izraelitë spekuluan se Turqia synonte të vendoste në bazë radarë të mbrojtjes ajrore dhe dronë sulmues.

Në një intervistë për një platformë online të mediave sociale të shtunën, Barrack tha se pretendimet ishin të pabazuara, duke shtuar se në atë vend nuk kishte asete ushtarake turke dhe se Ankaraja nuk kishte ndërmend të vendosej në bazë.

I dërguari amerikan sugjeroi se Izraeli mund të ketë qenë duke “provokuar turqit” në një “koncept shumë agresiv, por të mirëpritur, parazgjedhor”, përpara zgjedhjeve të përgjithshme të tetorit, në të cilat Netanyahu po mbetet prapa në sondazhe.

Menjëherë pas sulmit, Barrack kishte thënë se Ankaraja mund të kishte aktivizuar avionët luftarakë për të kapur avionët izraelitë, duke rrezikuar një “përshkallëzim të panevojshëm”. Të shtunën ai tha se kjo mund të kishte çuar në “Luftën e Tretë Botërore”.

Në të njëjtën intervistë, Barrack shtoi se një teori e dytë për sulmin izraelit mund të ishte një “keqkomunikim” mes zyrës së Netanyahut, Forcave të Mbrojtjes së Izraelit dhe shërbimit të inteligjencës së vendit, Mossad.

Ministri izraelit i Mbrojtjes, Israel Katz, hodhi poshtë komentet e Barrack në një deklaratë tejet të pazakontë të publikuar të shtunën pasdite gjatë Shabatit hebraik.

Ai tha se IDF-ja kishte rekomanduar në disa raste goditjen e Abu al-Duhur “në dritën e informacioneve të qarta të inteligjencës” se Turqia synonte të “kryente operacione” në atë vend.

Katz pretendoi gjithashtu se qeverisë siriane i ishte dhënë një “paralajmërim i drejtpërdrejtë” dhe se SHBA-ja ishte informuar paraprakisht – diçka që Barrack e kishte mohuar.

“[Presidenti turk Recep Tayyip] Erdoğan u kap me dorën në kavanozin e biskotave dhe u detyrua të tërhiqej,” tha Katz, duke dënuar atë që ai pretendoi se ishte një përpjekje për ta paraqitur sulmin në një këndvështrim politik.

Ai kritikoi gjithashtu komentet e Barrack se Lartësitë e Golanit – të cilat u pushtuan nga Izraeli gjatë luftës së Lindjes së Mesme të vitit 1967 dhe më vonë u aneksuan – ishin territor sirian “i pushtuar”, duke thënë se presidenti amerikan Donald Trump e kishte njohur sovranitetin izraelit mbi këtë territor gjatë mandatit të tij të parë.

Turqia është një nga mbështetësit kryesorë të qeverisë së presidentit të ri sirian Ahmed al-Sharaa, një ish-militant islamist që drejtoi ofensivën rebele që rrëzoi diktatorin Bashar al-Assad në dhjetor 2024.

Ankaraja i ka ofruar Damaskut trajnim ushtarak, pajisje dhe mbështetje logjistike për të rindërtuar institucionet shtetërore të shkatërruara nga lufta civile gati 14-vjeçare e Sirisë, e cila la pas rreth gjysmë milioni të vrarë.

Por Izraeli e sheh qeverinë e Sharaa-s, e cila dominohet nga fraksioni i tij islamist, si një kërcënim. Ai ka kryer sulme të gjera në vend që nga rrëzimi i Assadit, ka shkatërruar një pjesë të madhe të infrastrukturës ushtarake të ish-regjimit dhe ka pushtuar zona të gjera të Sirisë jugore, duke e quajtur atë një “zonë sigurie”.

Turqia ka mbajtur mijëra trupa në veri të Sirisë pasi kreu disa ndërhyrje gjatë luftës civile. Izraeli ka kundërshtuar krijimin nga Turqia të infrastrukturës ushtarake që mund t’i kufizojë lirinë e veprimit, veçanërisht në hapësirën ajrore siriane, shkruan FT.

Baza ajrore Abu al-Duhur ndodhet rreth 70 km nga kufiri turk, në provincën Idlib të Sirisë veriperëndimore, e cila ishte një bastion rebel gjatë luftës civile. Ajo kishte qenë kryesisht jashtë përdorimit për më shumë se një dekadë, por ishte në proces riaktivizimi.

Një delegacion turk vizitoi objektin për të inspektuar punimet vetëm disa orë përpara sulmeve izraelite, sipas mediave turke.

Marrëdhëniet mes Izraelit dhe Turqisë, e cila ka ushtrinë e dytë më të madhe në NATO pas SHBA-së, nisën të përkeqësoheshin ndjeshëm në vitin 2024 për shkak të luftës së Izraelit në Gaza, ndërsa Ankaraja pezulloi tregtinë dypalëshe.

Që atëherë, mosmarrëveshjet mes tyre janë përshkallëzuar, veçanërisht për çështjen e Sirisë.

Ndërsa Izraeli kreu operacione ushtarake në Siri dhe Liban në qershor, Erdoğan tha se “siguria e Turqisë… fillon nga Alepoja, fillon nga Damasku, fillon nga Bejruti”. Ai shtoi: “Ne nuk do të mbyllim sytë ndaj asnjë sulmi kundër vëllezërve tanë.”

Izraeli e ka paraqitur gjithnjë e më shumë rolin në zgjerim të Turqisë në rajon si një sfidë sigurie në vetvete, ndërsa disa politikanë dhe analistë izraelitë madje e kanë quajtur Turqinë “Iranin e ri”.


Video