Stefano Montefiori
“Jam i habitur nga zgjedhja e Putinit, e cila është krejtësisht kundërproduktive. Rusia është një fuqi euroaziatike, ai donte të forconte anën evropiane dhe përkundrazi refuzohet dhe do t'i duhet vetëm të kthehet më tej në Lindje, drejt Azisë dhe Kinës, të cilat do të përfitojnë nga një Rusi e dobësuar. Putin është në regres të plotë dhe shumë në Rusi janë të bindur se ai nuk do të jetë në gjendje të qëndrojë në pushtet për një kohë të gjatë. Diçka po lëviz, edhe nëse do të marrë kohë. Putin e siluroi veten”.
Specialiste e madhe e Bashkimit Sovjetik (e para që parashikoi shembjen e tij në esenë e famshme ‘Shpërthimi i një perandorie? Revolta e kombësive në BRSS’) dhe e Rusisë, sekretare e përhershme e Akademisë Franceze dhe ish-deputete europiane, historiania Hélène Carrère d'Encausse nënvizon obsesionin e ri të Putinit me të kaluarën.
A po e tradhton Putinin pikëpamja e shtrembëruar e historisë?
Po, sepse përveçse mendoi dhe tha disa ngjarje jo të vërteta historike, si për shembull fakti që Ukraina nuk do të ekzistonte si komb sepse do të ishte Rusia, ai u kthye në epokën e carëve dhe në kohën se çfarë mendonin për Ukrainën.
Dhe çfarë mendonin carët e Ukrainës?
Ata i konsideronin ukrainasit si fshatarë, rusë më pak të zhvilluar.
A është kjo edhe baza e sulmit të Putinit?
Më duket se Putini i nënvlerësoi ukrainasit siç bënë carët, ai mendoi se mund t’i shfaroste brenda disa orësh. Ai nuk e kuptoi se Ukraina është moderne, e tërhequr nga Perëndimi dhe e gatshme për të rezistuar. Edhe forcat ushtarake të përdorura deri më tani e tradhtojnë këtë mendim: nuk mund të mendohet pushtimi i një vendi prej 40 milionë banorësh pa hedhur në sipërmarrje gjithë peshën e një ushtrie imponuese. Ai besonte se mund të luante duke kursyer, por e kishte gabim.
Ju e keni ndjekur Putinin prej dekadash. Si i shpjegoni këto gabime vlerësimi?
Nga njëra anë, ai ishte ndoshta i bindur se nuk do të gjente pengesa të mëdha, siç ka qenë gjithmonë nga viti 2008 e deri më sot: Gjeorgjia, më pas Donbas, Krimea... Ai mendonte se do i shkonte mirë edhe me të gjithë Ukrainën. Më pas duhet të shqyrtojmë gjestet, do të isha kurioze të dija se çfarë mendojnë ekspertët, mjekët. Ai është gjithnjë e më i vetmuar dhe i fiksuar pas Covid-it. Tavolina shumë e gjatë ishte një mënyrë për ta bërë Macron të ndihej në siklet, sigurisht, por frika e tij nga virusi është e vërtetë, paranojake. Ai duket si një njeri tjetër.
Çfarë do të thotë që ai duket si një njeri tjetër?
Është trajnuar në BRSS, ai ishte një zyrtar sovjetik i KGB-së në Gjermaninë Lindore, por më pas, pas vitit 1991 ai u hap me botën, ai pati mundësinë të rritej, të shihte realitete të tjera. Tani kthehet prapa, në fund të një kohe, prandaj insistoj në çështjen psikologjike, në regres.
Kur sheh imazhet e të rinjve moskovitë të rreshtuar në bankomatë, të krijohet përshtypja se sheh qytetarë europianë, të njëjtat veshje, të njëjtat gjeste, të njëjtët smartfonë. Si mund të ndikojë mbi ta propaganda e Putinit, fjalimet për të kaluarën cariste dhe përkushtimi ndaj Kishës Ortodokse?
Kjo është gjithashtu një shenjë e regresionit të tij. Putini ndoshta mund të kontrollojë TV-në, por jo internetin. Në fund të fundit, në tranzicionin nga komunizmi në ekonominë e tregut, Putin ishte në gjendje të garantonte një mirëqenie të caktuar të paktën në metropolet, shumë qytetarë të Moskës e njohin këtë. Por tani ai është kthyer në një njeri të së shkuarës, ai nuk i kupton teknologjitë e reja. Megjithatë, në të kaluarën ruse kishte modele që mund ta kishin frymëzuar atë.
Cilët?
Kishte një fazë në të cilën Putin shkonte të takonte Aleksandr Solzhenitsyn (shkrimtar rus), ai bisedonte me të. Dhe Solzhenitsyn i tha atij se sundimtari më i madh rus i shekullit të nëntëmbëdhjetë ishte Aleksandri III. I vetmi që nuk donte të pushtonte territore të reja. Rusia është e pamasë, Lindja e Siberisë është një vend i pafund ku tashmë mund të shohësh porozitetin me Kinën. Ana e peshores do të zhvendoset në pjesën aziatike të Rusisë, pikërisht atë që Putini donte të shmangte.
Pse bën kërcënime bërthamore?
Sepse shikon prapa dhe në këtë rast kthehet në epokën e Luftës së Ftohtë.
/Marrë nga Corriere della Sera/ Përshtati Voxnews.al