Not only Albania, kosovo with eyes on Banglandesh, India and Nepal for workers

2023-08-02 15:22:38Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Not only Albania, kosovo with eyes on Banglandesh, India and Nepal for workers

Bangladesh, Nepal, India and Turkey are the countries to which some Kosovar companies have turned their sights for manpower.

The reason? There is a shortage of local workers.

H.Th., from a construction company in Malishevo – a municipality in southern Kosovo – told Radio Free Europe that two months ago some workers from Bangladesh, a south Asian country, had been taken in.

"We currently have 13-14 workers from Bangladesh. We got them two months ago. They are physical workers, they are physical workers. They are being taught gradually, they are not professionals in this scoping, but they are being taught," he says, not wanting to specify more.

The number of employees at the company is over 60 and the need for more workers is growing, say the company's leaders.

Media has also contacted several other companies that have taken on workers from these Asian states, but many have been reluctant to speak publicly.

The number of foreign workers in Kosovo has increased in recent months is evidenced by the data of the Ministry of Internal Affairs. In the period January-June of this year, 1,858 applications for residence permits were made in Kosovo for the purpose of work by foreign nationals. 1,391 have received a temporary residence permit.

In these requests, the largest number of citizens from Turkey and Bangladesh are preceded.

In the same period last year, the number of persons who have obtained temporary residence permits for work purposes was 1,317.

But workers coming to Kosovo from Asian countries are not qualified and hardly adapt to circumstances in Kosovo.

That's what Ramiz Ismajli, who works at a company that recruits workers from third countries, says.

"In the field of construction, [foreign workers] are not stable. There are times when they lie about their work experience. When they come to Kosovo to work, it turns out that not even 30 percent of what they have presented on their CV [resume] possesses it. They are not workers like us, who go and work in Germany. We learn quickly that those who come from these places are not. Then they don't speak foreign languages, like English, and it's difficult to communicate," says Ishmajli.

He shows that there are many requests from companies of different profiles in Kosovo for recruitment of workers from Asian states, but there are some administrative procedures that present difficulties.

"There are some companies that I have given the contact and CVs of some workers from Asian countries, but how many manage to get? There are many administrative procedures," says Ismajli.

Lack of local workers

Despite the unemployment rate reaching over 16 percent, Kosovo has been facing a shortage of workers of different profiles for years.

Gastronomy, construction, agriculture and textile are the sectors with the greatest shortage of workers in Kosovo.

The interest of Kosovo citizens to work, especially in the private sector, has declined for several reasons.

According to the Labor Inspectorate, these reasons relate to the long working hours, low wages, lack of contract, weekend work, non-payment of overtime and other hours.

Një tjetër arsye që ka çuar në krizë për punëtorë në Kosovë është edhe emigrimi i qytetarëve.

Të dhënat e Agjencisë së Statistikave të Kosovës flasin për mbi 42.000 qytetarë të larguar nga Kosova në vitin 2021, për arsye të ndryshme, ndër to edhe për qëllime pune.

Rafuna: Punëtorët, për periudhë afatshkurtër

Në Odën Ekonomike të Kosovës (OEK) thonë se janë dhjetëra kompani që tashmë kanë punësuar punëtorë nga vendet tjera, kryesisht aziatike, dhe po aq kompani janë në kërkim të fuqisë punëtore nga jashtë.

Sektorët me më së shumti punëtorë nga vendet aziatike janë ai i ndërtimtarisë dhe ai gastronomisë.

“Kërkesa për fuqi punëtore nga jashtë është në rritje. Fuqia punëtore po na vjen nga Bangladeshi, Turqia, Nepali dhe vendet tjera”, thotë kreu i OEK-ut, Lulzim Rafuna.

Megjithatë, Rafuna thotë se Kosova nuk po arrin të luftojë mungesën e fuqisë punëtore me marrjen e punëtorëve nga vendet tjera.

Sipas tij, kompanitë vendore po raportojnë se fuqia punëtore që po vjen nga vendet aziatike është e pakualifikuar dhe vështirë po ambientohet me rrethanat e punës në Kosovë.

Sipas Rafunës, nga informacionet që merr nga kompanitë, shumica e këtyre punëtorëve nuk e kanë qëllim final tregun e punës në Kosovë.

Një pjesë e tyre, thotë ai, qëndrojnë në Kosovë vetëm derisa të gjejnë një mundësi për të shkuar në shtetet e Bashkimit Evropian. Sipas kreut të OEK-ut, kjo po bën që kompanitë të mos e mbështesin aktivitetin e tyre në këtë fuqi punëtore në një periudhë afatmesme apo afatgjatë.

“Punëtorë të cilët vijnë nga vendet e treta lidhin kontrata pune me paga dhe kushtet që ofron kompania bazuar edhe në legjislacionin në fuq,i siç është Ligji i punës”, thotë ai.

Punëdhënësi më i madh në Kosovë është sektori privat, me më shumë se 300 mijë të punësuar.

Paga mesatare bruto në sektorin privat është 473 euro.

Rafuna thotë se institucionet duhet të bëjnë përpjekje që të ndërtojnë politika për të parandaluar ikjen e madhe të fuqisë punëtore, pasi që humbjet në aspektin ekonomik do të jenë të mëdha.

“Ne duhet ta kem synim ta ndalim emigrimin. Nëse nuk mund të ndalim, ta sjellim në minimumin e mundshëm duke ofruar një sistem adekuat arsimor, një sistem të sundimit të ligjit efikas, një sistem të mirë të shëndetësisë dhe duke krijuar siguri juridike dhe ekonomike për të rinjtë”, thotë Rafuna.

Një anketë e Institutit Republikan Ndërkombëtar, me seli në Shtetet e Bashkuara, e publikuar në nëntor të vitit 2021, ka treguar se 78 për qind e kosovarëve të moshës 18 deri në 35 vjeç “ndoshta” ose “përfundimisht” do të largoheshin nga vendi i tyre, nëse do të kishin mundësi.

Çfarë thotë ligji për punëtorët e huaj?

Punësimi i shtetaseve të huaj në Kosovë është i rregulluar me Ligjin për të huajt.

Sipas këtij ligji, personat fizikë, që nuk janë shtetas të Kosovës, kur dëshirojnë të punojnë në territorin e Kosovës duhet të pajisen me leje pune.

Për lejeqëndrim me qëllim të punës, shtetasi i huaj duhet të grumbullojë një varg dokumentesh – në mesin e tyre: kontrata e punës, dëshmia që nuk është i dënuar, dëshmia për arsimimin dhe kualifikimin që ka, sigurimi shëndetësor e të tjera.

Mbledhja dhe procedimi i tyre shpesh marrin muaj të tërë kohë.

Leja e qëndrimit të përkohshëm për qëllime pune lëshohet për 6 muaj deri në 1 vit.

Pas kësaj periudhe, kjo leje ripërtërihet dhe mund të merret edhe leje e përhershme qëndrimi.

Me trendin e mungesës së fuqisë punëtore po përballet edhe Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut.


Video