
If you google "porn addiction" hundreds of seemingly reputable articles will come up on how to treat this problem. These articles, often published on websites such as MedScape, Medical News Today, and Healthline, talk about the disease, give advice on how to get the right help and ensure that you are not the only one suffering from it.
In addition, there are websites that exclusively claim to help people affected by so-called addiction, such as "NoFap" and "Your Brain on Porn."
But the wonder is that in fact, according to all the psychological frameworks of classification, currently a person cannot become clinically addicted to pornography. Neither sex addiction nor pornography addiction is part of the DSM, a classification system for mental disorders made by the American Psychiatric Association (APA), nor part of the ICD, a similar system of all kinds of diseases made by the WHO ( World Health Organization).
But if you've had such experiences yourself or seen it in your partner, you know that porn consumption can get out of control and damage your relationship. After all, all these articles, websites, youtube testimonials don't come out of nowhere. So what about this so-called porn addiction?
Moralizing makes work difficult
The concept of "porn addiction" first appeared in the US in the late 1970s, says an article published in 2016 in the journal Sexual Addiction and Compulsivity. It has been used by the Moral Majority movement, a political organization of right-wing Christians and the Republican party in the US, which believed in promoting what they called "traditional family values". The leaders of this movement believed that the consumption of pornography posed a danger to "pure" marriage and its values.
Pornography addiction is often self-diagnosed. According to Joshua Grubbs, a clinical psychologist and porn addiction researcher at Bowling Green State University in Ohio, whether a person thinks they are addicted to porn often has to do with moral beliefs about porn consumption.
Grubbs calls the phenomenon "moral incongruence" - a disruption of moral harmony, for those who think pornography is morally bad, but who continue to view pornography and think they have a problem with it, are even addicted, although the consumption of pornography considered normal by most standards.
Për këta njerëz, pornografia nuk ndikon mbi jetën e tyre në të njëjtën mënyrë që ndikon varësia klasike, dhe problemi mund të ketë të bëjë më shumë me turpin dhe stigmatizimin se sa ka të bëjë me konsiderimin e ndonjë varësie.
Një pjesë e problemit të futjes së seksit në kuadrin e varësive ka të bëjë me stigmën që e shoqëron. Gjykimi moral shpesh i jep formën “pamjes” që duhet të ketë dëshira seksuale, për të qenë e pranueshme nga shoqëria. Kjo gjë mund të luajë një rol në patoligjizimin e papërshtatshëm mjekësor të sjelljes seksuale, e cila mund të jetë krejt e zakonshme, por nuk i përgjigjet normave të pranuara.
Shembulli më i mirë që tregon për këtë është patoligjizimi i homoseksualitetit. Deri në fillim të viteve 1970-të, homosekualiteti konsiderohej në SHBA sëmundje psikologjike, një kategorizim që bëhej mbështetur tek stigma morale dhe fetare.
Psikologu i Universitetit të Stanfordit dhe ish-këshilltar për politikat ndaj drogës në Shtëpinë e Bardhë gjatë kohës së presidentit Obama, Keith Humphreys, i tha Deutsche Welles se duke u munduar që të kuptojë nëse sjellja seksuale e dikujt është duke shkaktuar probleme që duhen trajtuar nga psikologët apo psikiatrët, ai do të pyeste pacientin: “A jeni duke u kënaqur sinqerisht me këtë gjë? A jeni duke funksionuar në jetë, apo ndërhyn kjo në gjërat e tjera të jetës si përshembull punën ose shëndetin? A është duke shkatërruar kjo marrëdhëniet me njerëzit e tjerë?”
“Nëse asnjë nga këto gjëra nuk ndodh, atëherë do të thonim, mirë pra kjo ka të bëjë me mënyrën se si doni ju të jetoni, apo jo?” thotë Humpreys. “Sepse atje nuk është duke u shkaktuar ndonjë dëm. Nëse ju nuk dëmtoni njeri, nuk i bëni dëm askujt tjetër, atëherë kjo gjë nuk është pjesë e mjekësisë. Sepse kjo gjë nuk ka të bëjë me atë që pritet të bëhet prej nesh. Ne jemi këtu për të ndihmuar njerëzit që janë në njëfarë mënyre të dëmtuar, të sëmurë, zgjidheni vetë fjalën e duhur. Ne nuk jemi këtu për të bërë gjykime, për të kënaqur pikëpamjet morale të njerëzve.”
Pavarësisht nga diskutimet morale, ekzistojnë sjelljet seksuale të dala nga kontrolli
Sidoqoftë, psikologët janë të një mendjeje se edhe po të lemë mënjanë paragjykimet dhe gjykimet, dëshira eksesive për pornografi dhe seks ekziston dhe mund të shkaktojë dëme. Kjo dëshirë mund të bëhet obsesive dhe mund të rrezikojë marrëdhëniet e njerëzve dhe punën e tyre.
Isabella Hauser, profesore e psikiatrisë dhe drejtoreshë e klinikës psikiatrike dhe psikoterapiste për pacientët e pashtruar në spital, në spitalin universitar Charite të Berlinit, ka trajtuar në 30 vjet pune vetëm dy pacientë me varësi nga seksi. Ata duhet të bënin seks ose shikonin pornografi pesë herë në ditë, çdo ditë, gjë që pengonte marrëdhëniet e tyre dhe shprehimisht, i shkonte deri në palcë, thotë ajo.
Probleme të lidhura me kontrollin impulsiv të seksit vërehen më shpesh tek burrat, por edhe gratë kanë përvoja të tilla.
Pavarërisht përmendjes së të ashtuquajturve të varur nga seksi, Harvey Weinstein, për shembull e quajti veten të tillë gjatë mbrojtjes ligjore të bërë në gjyq, studime të thella për përhapjen dhe shkaqet e problemit janë të pakta. Përveç që është e vështirë të studiohet në përgjithësi, studimet e seksit dhe pornografisë nuk mbështeten dhe stigmat përbëjnë pengesë të madhe për të gjetur pjesëmarrësit në studime.
“Prej mijëra vitesh ne e dimë se disa njerëz kanë sjellje eksesive seksuale dhe të dalë jashtë kontrollit, që krijojnë probleme të mëdha në jetën e tyre,” thotë Grubbs. “Nëse sjellja eksesive, kompulsive, e dalë nga kontrolli përbën varësi, kjo është një çështje tjetër.”
A mund të jetë njeriu i varur nga diçka tjetër përveç drogës?
Tradicionalisht ekspertët kanë menduar se njeriu mund të bëhet i varur vetëm nga substancat. Por në vitet 1990-të, psikologjistët filluan të zgjerojnë sistemin e klasifikimit duke futur në të varësinë e quajtur “nga sjellja” nga zakoni, ku mund të futet edhe varësia nga pornografia dhe seksi.
Psikologët thonë se njerëzit mund të bëhen të varur nga zakoni, për shembull për përdorimin e internetit, luajtjes së lojrave me video, seksit, kumarit, fitnesit, ushqimit dhe blerjes.
A mund të konsiderohen këto probleme më shumë varësi apo çrregullim i kontrollit impulsiv, është çështje e debatueshme shumë, dhe nuk ekziston konsensus i qartë shkencor.
“Këmbëngulja e një sjelljeje përballë koseguencave që rezultojnë në një lloj varësie fiziologjike, kështu e përcaktoj unë varësinë,” thotë Grubbs. “Por ky nuk është përkufizim që i bind të gjithë. Unë njoh studiues shumë të mirë që thonë se varësia nuk është problem. Ose njoh të tjerë që thonë: ”Mirë, po varësia është e vetmja gjë që ka rëndësi.” Këto lloj faktorësh janë shumë më të pakapshëm se sa duam ta pranojmë.”
Humphreys thotë se ai mendon se sjellja impulsive futet në territor varësie kur fillon të shkaktojë dëme të vërteta tek një person ose tek një tjetër. Personi që e ka këtë problem mund të mendojë: “E di që është keq, por nuk mund të duroj të mos e bëj.”
Sistemi i klasifikimit nuk ka rëndësi për kujdesin individual
Addiction experts aren't too concerned with the semantic debate about compulsive porn consumption, or hypersexuality, or whether video gaming should be considered an addiction or not. Eventually they say, no problem.
All those who were asked to write this article acknowledged that these problems exist in certain circumstances, although they are not recognized as dependent on psychological classification systems. Although it may be difficult to call a person "addicted" to pornography as one calls a person who is addicted to heroin, if the person watches pornography 18 hours a day or watches it too often and does not spend time with their partners, then there there is a psychological problem that must be fought, no matter how you decide to name it./ DW