DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

"I have children who help me", "illogical" tax on salary, the highest in the region

2022-04-26 14:02:23Investigim SHKRUAR NGA DENIS TAHIRI
"I have children who help me", "illogical" tax on salary,
In the "New Bazaar", we find 74-year-old Mersin Çaushi sitting on one of the public benches

After the citizens learned each other's salaries from the publication of the payroll, the first day of 2022 has again news about the salaries of Albanians. In the "New Bazaar", we find 74-year-old Mersin Çaushi sitting on one of the public benches.

" I was an agronomist and I also worked in the administration. I have been retired since 2012 and I have a pension of 240 thousand old lekë ", says the pensioner, who shows that his pension is not enough to retire at the end of the month. "I can not do without the help of children, we are two, me and my wife ," he said.

Fatime B is also one of the 668,890 thousand Albanian pensioners counted in the country. The 80-year-old mentions that the increase in prices has affected her daily life, keeping in mind that her pension is only 102 thousand old lekë.

"Thank God I have children who help me. "They are also emigrants abroad, because if they were in Albania, most likely they would not have had it for themselves, they would not have helped me anymore", the elderly woman told "Sinjalizo", adding that her pension is enough only to pay the electricity bill and to buy medicine.

"It does not turn out bad, no. Here last month, 53 thousand lekë I had only light, I also bought medicines for blood pressure and heart, one of which is 21 thousand, the other 450 and the other 1600 that are not reimbursed, because I get the reimbursed ones with a reimbursement. What is left for food ?! "94 thousand have fled directly from that desolate pension, is the spirit alive with 7 thousand lekë all month?", Says the 80-year-old.

According to data from the Social Insurance Institute, it turns out that from 2012 to 2021 the number of retirees has been increasing every year. On average, in the city, an old age pension according to Open Data Albania is in the figure of 14,974 ALL, while the average of a rural pension is 8,410 ALL. On the other hand, the average pension for a disabled person in the city is 13,092 ALL and the family pension is 6722 ALL. Meanwhile, in rural areas, the disability pension is 6,659 ALL and 2,884 family pension.

Gjatë prezantimit zyrtar të Paketës së Rezistencës Sociale, Qeveria Shqiptare tha se numri i përfituesve të ndihmës 3 mijë lekë në muaj është për 576 mijë qytetarë. Nisur kjo edhe nga deklarata në një emision televiziv të ministres së financave dhe ekonomisë, Delina Ibrahimi, që ka mbajtur edhe postin e drejtoreshës së INSTAT-it, e cila tha se nëse të ardhurat e një qytetari shqiptar janë 140 euro, ai nuk konsiderohet i varfër, por nëse llogarisim faktin se 576 mijë qytetarë në vend që raportohet se janë pensionistë dhe që kanë 123 euro të ardhura në muaj, atëherë sipas vështrimit të deklaruar të Ibrahimit ata janë në nivelin e varfërisë.

Por për ekonomisten Aneida Bicaj, është e pamundur që të mbijetohet me një nivel të tillë të të ardhurave. “Në këtë vend as me 50 mijë lekë nuk mbijeton dot më”, shprehet ajo, duke shtuar se: “Dy pensionistë pa ndihmën e fëmijëve nuk jetojnë dot”.

Shqipëria kryeson taksa të larta mbi pagën në rajon

Kontributet e Detyrueshme dhe Tatimi shkojnë deri në 40.9% të një page mesatare të deklaruar. Ndërkohë në Shqipëri për 30 mijë lekët e para nuk paguhet tatim prej 13% por paguhen 27.9% sigurime të detyrueshme. Barra e tatimit mbi rrogën në Shqipëri është më e lartë se në Kosovë, shteti më i ri i Europës, ku barra mbi rrogën është vetëm 17%. Në Kosovë pagesa e pensioneve ndahet në mënyrë të barabartë, 5% punëdhënsi dhe 5% punëmarrësi, ndërsa sigurimet shëndetësore paguhet në masën 7% nga punëdhënësi i kompanive me xhiro vjetore mbi 50 mijë euro dhe 2 euro për punëdhënësin me xhiro vjetore nën 50 mijë euro. Nga ana tjetër, në Malin e Zi barrën më të lartë në kontributit e mban punëmarrësi, i cili paguan 15% të pagës për pensionet dhe paaftësinë, ndërsa punëdhënësi 5.5%. Sigurimi për papunësinë ndahet mes dy palëve në masën 1%.

Në Maqedoninë e Veriut, pagat deri në 17530 Euro tatohen në masën 10% dhe mbi këtë nivel, në masën 18%. Nga ana tjetër në Kosovë, të ardhurat deri në masën 960 euro nuk tatohen, ndërkohë që pagat nga 960-3000 euro në vit tatohen më 4%. Ndërsat pagat nga 3000 deri në 54 mijë euro në vit 6% dhe mbi 54 mijë euro mbi 10%. Në Malin e Zi pagat mes 701–1000 euro taksohet 9% si dhe të ardhurat nga sipërmarrja në vlerën 8401-12000 euro. Pagat mbi 1000 euro taksohen me 15%. Ndërkohë në Shqipëri, për fashën e pagës 30000 lekë tatimi mbi rrogën nuk aplikohet, ajo zbatohet 13% për pagat 30.000 deri në 150 000 lekë dhe 23% në rastet kur paga është 15 600 lekë.

Shqiptarët e dypunësuar përherë e më shumë po preferojnë punësimin në të zezë

Barra e madhe e vendosur mbi rrogat kanë sjellë edhe probleme me deklarimin e rrogave. “Ti edhe kur punëson një njeri ka shumë që kërkojnë që të paguhen në të zezë, pra preferojnë që të paguhen në të zezë për të marrë disa lekë më shumë”, shprehet ekspertja e ekonomisë Aneida Bicaj nga Balkans Capital shkruan acqj.al.

Kjo gjë mbështetet edhe nga profesori i ekonomisë, Rezart Prifti i cili thotë se tashmë mosdeklarimin, njerëzit e bëjnë me vullnet të plotë pasi nuk janë duke marrë benifitet për të cilat paguajnë. “Perceptimi për pensionet është më i vështirë për tu vënë re, sepse duhet të presin 30 vite, duke qenë se shëndetësinë e prekim më shpejtë, thotë ore prit njëherë se për çfarë i paguaj këto detyrime”, thotë ai duke shtuar se kur sëmuresh edhe pse ke paguar detyrimet shëndetësore, ti paguan sërisht.

Profesori i Ekonomisë flet edhe për rritjet e pagës minimale, me nga 20 mijë lekë. “Aktualisht tregu e ka shkartisur këtë pagë minimale, nuk ka më pagë 300 mijë lekë por hapi që është marrë nga qeveria shqiptare është se mbi këtë pagë llogaritet masa e detyrueshme e kontributit, pasi e kanë parë që nuk mbledh më skema e pensioneve” thotë ai duke shtuar se ky hap është dritëshkurtër pasi e zgjidh për momentin problemin por nuk është zgjidhje afatgjatë.

Nevoja për një skemë pensionesh private dhe mungesa e minimumit jetik

Në Shqipëri, çdo qytetar ka të drejtën për të kryer një sigurim suplementar të pensionit, por kjo nuk e përjashton nga pagesat e detyrueshme për sigurime shoqërore. Ekspertët e ekonomisë shprehen se ka ardhur koha që kjo skemë të ketë një rishikim të saj, por duhet një vullnet i madh politik pasi është një reformë e madhe dhe që efektet e saj të preken do duhet një 10 vjeçar.

“8 vjeçarin e fundit të gjithë indeksimet që janë bërë me skemën e pensioneve sipas INSTAT kanë patur një zhbërje të indeksimit pasi ngritjen e indeksimit e ka ngrënë inflacioni me dyfishin e indeksimit, pra indeksimi ka qenë më i vogël se inflacioni”, thotë profesori Rezart Prifti duke shtuar se skema jonë e pensioneve bazën e të ardhurave e ka problematike, pasi është ulur numri i kontribuesve. “Humbjet kanë ardhur nga keqmenaxhimi, humbja e kontribuesve dhe nga skema e vjetëruar e sigurimeve duke qënë se skemat e sigurimeve në botë funksionojnë me investime”, shton ai.

Aneida Bicaj, nga Balkans Capital e konsideron si të vështirë futjen e fondeve private të pensioneve në Shqipëri duke i hequr qytetarit detyrimin për të paguar në shtet sigurime shoqërore, por për të është që duhet të flitet. “Është e drejtë të flasim për këtë skemë private pasi gjatë viteve të fundit ka ndryshuar shpesh herë skema dhe kjo tregon paqëndrueshmëri. Unë kur të jem 70 vjeç nuk e di a do të marr pension apo jo”, thotë ajo.

Nga ana tjetër, Shqipëria është i vetmi vend në Ballkan dhe rajon që nuk ka një minimum jetik zyrtar. Në 2021, sipas një vlerësimi të Bankës Botërore, 40% e popullsisë jeton në kufinjtë e minimumit jetik. Nga ana tjetër, Institucioni i Avokatit të Popullit ka bërë një vlerësim në lidhje me minimumin jetik në Shqipëri, i cili sipas këtij institucioni është 17 mijë lekë. Por a ka mundësi reale shteti shqiptar për ta njohur dhe ta miratojë me ligj këtë minimum jetik?

Përgjigjja për ekspertët është e thjeshtë. JO! Kjo për shkak të efekteve të gjëra ekonomike në çdo fushë. “Automatikisht bëhet një trigër efekt në të gjithë ineksimin e pagave, nga shtetit te privati dhe të të gjithë skemave të sigurimeve shëndetësore, ndihmës sociale, pensioneve, ndihmës ekonomike etj. Do të duheshin projeksione se çfarë do të ndodhte”, shprehet profesor Prifti, i cili thotë se aktualisht në momentin që flasim është e pamundur të realizohet për shkak të efekteve të mëdha ekonomike për buxhetin e shtetit.

The ombudsman's 2018 report states: “In all Western Balkan countries that apply the minimum wage - Montenegro, Serbia, Northern Macedonia and Albania, its level is over 200 euros per month, which ensures a good coverage of the subsistence level where this level is already defined ", but it is also added that the difference in the subsistence minimum and the minimum wage in the Western Balkans compared to European Union countries, are visible and expected based on different levels of development economic and social between them.


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×