
Pas muajsh fushate elektorale dhe miliarda dollarë të shpenzuar, amerikanët votojnë në zgjedhjet e mesmandatit, të cilat do të përcaktojnë përbërjen e Kongresit dhe raportin e forcave politike në dy vitet e fundit të mandatit të presidentit Donald Trump.
Sondazhet e fundit publike u japin përparësi demokratëve, por rezultatet e zgjedhjeve të mëparshme kanë treguar se parashikimet nuk janë gjithmonë të sakta. Sipas korrespondentit të BBC-së për Amerikën e Veriut, Anthony Zurcher, ekzistojnë tre skenarë kryesorë për mënyrën se si mund të përfundojë gara elektorale.
Një valë e madhe në favor të demokratëve
Skenari i parë parashikon një fitore të thellë të demokratëve, të cilët jo vetëm do të merrnin kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve, por do të tejkalonin ndjeshëm pragun prej 218 mandatesh të nevojshëm për shumicën.
Në këtë rast, demokratët mund të fitonin edhe në zona ku republikanët konsiderohen tradicionalisht të fortë, përtej garave që analistët i vlerësojnë si të pavendosura.
Faktorë që mund të ndikojnë në këtë rezultat janë pakënaqësia ndaj presidentit Trump, rritja e kostove për konsumatorët për shkak të luftës me Iranin, si dhe kundërshtitë ndaj disa politikave të administratës, përfshirë zbatimin agresiv të politikave të emigracionit dhe mbështetjen për ndërtimin e qendrave të të dhënave.
Një fitore e tillë mund t’u hapte demokratëve rrugën edhe drejt kontrollit të Senatit. Për këtë, ata do të duhej të fitonin shumicën e garave të pavendosura, përfshirë disa në shtete tradicionalisht konservatore.
Mes rezultateve që do të konsideroheshin veçanërisht të rëndësishme do të ishte fitorja në Teksas, ku demokratët nuk kanë fituar një garë për Senatin prej një brezi, ose në Kansas, ku një fitore e tillë nuk është regjistruar prej gati një shekulli.
Sipas këtij skenari, demokratët mund të siguronin një ose dy vende më shumë se shumica në Senat, duke shmangur edhe pasigurinë që mund të shkaktohej nga një sfidë ligjore e republikanëve në Alaskë.
Ky rezultat do të kërkonte pjesëmarrje të lartë të votuesve demokratë dhe mbështetje të konsiderueshme nga votuesit e pavarur. Gjithashtu, demokratët do të duhej të rikthenin një pjesë të mbështetjes së votuesve hispanikë dhe të rinjve, të cilët kishin votuar në favor të Trumpit në vitin 2024.
Një fitore e këtij përmasave do të përbënte një goditje të fortë politike për Trumpin dhe republikanët, duke krijuar terrenin për dy vite përplasjeje mes një Kongresi të kontrolluar nga demokratët dhe presidentit amerikan.
Shenjat e para që mund të tregojnë këtë skenar: Demokratët ruajnë avantazhin në garat e synuara në Florida dhe fitojnë disa zona republikane në Karolinën e Veriut, Miçigan, Nju Jork, Virxhinia dhe Kentaki. Një fitore në garën për Senatin në Karolinën e Jugut do të ishte një tjetër tregues i rëndësishëm.
Një fitore e kufizuar e demokratëve
Skenari i dytë parashikon që sondazhet të rezultojnë pjesërisht të sakta: demokratët marrin kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve, por me një shumicë të ngushtë.
Në këtë situatë, drejtuesit demokratë do të përballeshin me vështirësi për të siguruar votat e nevojshme për miratimin e ligjeve, pasi do të duhej të balanconin kërkesat e deputetëve të krahut të majtë me ato të përfaqësuesve më të moderuar të partisë.
Në Senat, demokratët mund të fitonin vetëm një ose dy vende shtesë, ndërsa garat në shtetet me prirje të fortë republikane do të rezultonin të paarritshme.
Sipas këtij parashikimi, ata mund të mos arrinin të mposhtnin senatoren republikane Susan Collins në Mein, ndërsa kandidati i krahut të majtë, Abdul El-Sayed, mund të mos arrinte të ruante vendin e Miçiganit në kampin demokrat.
Edhe polemika rreth dy kandidatëve me emrin Dan Sullivan në Alaskë mund të ndikonte në rezultatin e kandidates demokrate Mary Peltola.
Një element vendimtar në këtë skenar do të ishte pjesëmarrja e votuesve. Pjesëmarrja e lartë e demokratëve në votimin e hershëm do të duhej të shoqërohej me një mobilizim të fortë të republikanëve ditën e zgjedhjeve.
Përpjekjet e Trumpit për të nxitur bazën e tij elektorale në shtetet republikane mund ta ndihmonin partinë të shmangte një humbje të thellë. Si rezultat, Kongresi do të mbetej i ndarë mes dy forcave politike, duke rritur rrezikun e bllokimit të procesit legjislativ.
Shenjat e para që mund të tregojnë këtë skenar: Florida mbetet qartësisht në favor të republikanëve, ndërsa demokratët fitojnë disa vende në Dhomën e Përfaqësuesve në shtete si Virxhinia dhe Pensilvania. Në të njëjtën kohë, republikanët arrijnë të mbajnë mandatet në zonat ku kanë një avantazh më të konsoliduar.
Një natë e mirë për republikanët
Skenari i tretë parashikon që republikanët të ruajnë kontrollin e të dyja dhomave të Kongresit, pavarësisht avantazhit që sondazhet u japin demokratëve.
Për të ndodhur kjo, sondazhet do të duhej të kishin nënvlerësuar sërish mbështetjen për Trumpin, ndërsa garat e pavendosura do të duhej të përfundonin kryesisht në favor të republikanëve.
Kjo do të kërkonte një pjesëmarrje më të lartë se sa pritej të votuesve republikanë, si dhe rikthimin në kampin e Trumpit të një pjese të votuesve të pavarur dhe hispanikë, të cilët në sondazhet e fundit kanë shfaqur pakënaqësi ndaj politikave të tij.
Në këtë skenar, gara për Dhomën e Përfaqësuesve mund të mbetet e hapur deri në numërimin e votave me postë në Kaliforni, proces që mund të zgjasë disa ditë.
Republicans could ultimately secure a narrow majority, helped by changes to electoral maps in states like Texas, Florida and North Carolina, which are intended to give them an electoral advantage.
In the Senate, Republicans could win all the races in conservative states and also take Michigan, a seat that until the election was held by Democrats.
Even if they fail to win in North Carolina or in states like Minnesota and New Hampshire, where Democrats have political control, Republicans can keep the races competitive until the end.
If this scenario comes to fruition, Trump could interpret the result as a new electoral mandate for his domestic and foreign policies, pursuing the administration's agenda with the support of a Republican-controlled Congress.