DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

We need not one, but 7 revolutions!

2022-08-20 16:43:46Pikëpamje SHKRUAR NGA LUTFI DERVISHI
We need not one, but 7 revolutions!
Lutfi Dervishi

Revolution is often talked about, revolution is called for, a deadline is set to start a revolution, hope is raised for the fruits of the revolution and it does not happen.

All the most important revolutions of our age (the English, French, American, Chinese revolutions) have taken place without warning. Revolution is not an invitation to a wedding, and Yuval Harari in his very popular book "Sapiens" explains quite simply why there is no calendar for revolution. Those in power are not that stupid and by making the date public, they naturally take all measures to prevent the revolution/change from happening.

Revolution means a radical transformation, not just a violent change of government, but a different political, institutional and ideological organization.

The situation where the country is today does not require a revolution of the type of overthrowing Hasan so that Hyseni can come, but it requires several "revolutions". More precisely, revolutionary changes are needed without making a revolution.

1- Revolution in mindset: It's your taxes

Without a change of mindset and without active citizenship, attempts at revolution are like a man taking a hoe and a pitchfork into the sea again and again. Today, especially on social networks, the extreme illiteracy about the government, about taxes, about the state, about the institutions, that is about the contract we have with those we elect, comes to the fore more than ever. I am taking a banal-turned-routine example: the publication of public affairs. The reactions on the web (not counting the paid and remote-controlled army of commentators) are offensive and revolting. Clearly, these people really think that the roads are being built by the prime minister and the minister or the director with their own money, sweating and staying sleepless from working three shifts at the construction site. More than funny it's painful.

Without teaching everyone that the state budget (the budget used for salaries, pensions and investments) is the income from taxes and taxes of all Albanians, (add the debts that the government takes, but that the Albanians still pay), hardly we can have and demand responsible functionaries. Without realizing that when we vote, we do not choose only one political side, but we vote for someone who will manage our money, corruption and abuse of public funds will continue to be even bigger and more spectacular than the telenovela of incinerators. He who pays taxes does not sell his vote, does not tolerate arrogance and cannot do it for fur. When the government presents a public work - it should be written in big letters, why not in gold "ROAD BUILT WITH THE MONEY OF ALBANIAN TAXPAYERS." Without linking taxation to governance, there will be no accountability. The sooner this is understood, the more difficult it will be for the prime minister and ministers to present "public work" without showing the deadlines, invoices, costs and comparison with public works done by the predecessor or with the standards in the EU countries. From taxation without representation the American revolution was born. If it is understood that "the whole world revolves around taxes", then the debate in the elections will no longer be about Čelo's mustache, but about taxes and their good administration, it will not be about left or right, about communists or anti-communists, but for development priorities and policies. From taxation without representation the American revolution was born. If it is understood that "the whole world revolves around taxes", then the debate in the elections will no longer be about Čelo's mustache, but about taxes and their good administration, it will not be about left or right, about communists or anti-communists, but for development priorities and policies. From taxation without representation the American revolution was born. If it is understood that "the whole world revolves around taxes", then the debate in the elections will no longer be about Čelo's mustache, but about taxes and their good administration, it will not be about left or right, about communists or anti-communists, but for development priorities and policies.

The taxpayer is the employer of the President, the Prime Minister, the Speaker of the Assembly, the administration, the local government, the police and the army. Every public work is paid for by taxes. The employer has the duty to hold the employee accountable. It is not seen or heard in any normal place that the employer sings to the employee. (?) It is a pity that even after 32 years we still have not forgotten the "works of the party", but on the contrary, we have increased the quality of the songs about the glorious leadership.

How can the prosecutions, which should have ended at the doors of justice, continue to end in rhapsody for the leader?

2- Revolution in governance

A good government "by the people, of the people and for the people" means that the "servants of the people" try and do their best with financial (and natural) resources to meet the basic needs of the people. So public servants care and care for an egalitarian democracy.

"All power comes from the people. Where are you going?" - Bertold Brecht rightly asked.

- How does it happen that the servants get to the point where they mistreat their owners, their employers?!

- How does it happen that the government in the country is a servant and regulator of society, transformed into a modern form of rule?!

A responsible government above all requires TRANSPARENCY.

Yes, transparency, accountability, efficiency and effectiveness. In the age of digitization where it costs nothing but the wish, that every public institution in Albania, at the central and local level, has a website where expenses from paper and pencil to large tenders can be published in real time. It is about money collected from taxpayers. If someone is thinking that they don't pay taxes, they are completely wrong. 34% of the revenues in the budget are from VAT (Value Added Tax), where every good that is bought in the country has 20% of this tax. If we fail to properly tax wealth, we tax consumption with everything.

If an official does not give you information/documents based on the right given by the Constitution and the law to inform the public with official documents, it does not take much philosophy to openly say that he has something to hide. Even, the suspicion is cemented to say that he/she is stealing/abusing.

Good governance means an uncompromising fight against abuse and corruption. A commitment to transparency and enforcement of the law equally for everyone and everywhere is a non-negotiable condition. And for corruption at the level it has reached, we no longer need national and cross-sectoral strategies, nor matrices and plans of measures, but the will to implement draconian laws and measures.

You don't have to be Nostradamos to understand that the (real) fight against corruption and real meritocracy would turn Albania into a magnet for quality foreign investments in a few years.

The lack of meritocracy in administration turns "public servants" into "public idiots" at best and "public gangsters" at worst. (How did it happen that from the promise of meritocracy we ended up in clientelism?)

Good governance means setting priorities and spending money just as you spend money for your family. Should we start by investing in education? There are very successful countries (without any natural resources) that have invested up to 30% of their budget on education.

A good government is one that, when drafting laws, has in mind the good of the "greatest number" and not the interest of a handful of people that we mistakenly call oligarchs.

A good government is one where the law, order and institution govern the country and not the "leader" who says: "I left because I don't have a problem, but to whom will I leave the country"...

In a country where the law rules and where the institutions are strong, clean, efficient, governance is very easy.

"Albanians - ah, these good and hardworking people, but they were not lucky enough to have a good government", Edith Durhan stated with pain at the beginning of the last century.

It was the rampant corruption, the inefficiency of the administration, the growing discontent of the peasants, workers and soldiers - the cause of the Russian revolution that overthrew the empire and brought the Bolsheviks to power.

3- Revolution in society

Albania is a country with a homogeneous population with one language, one culture, one history and almost everyone agrees on a common future. This country without any major problems (ethnic, religious, with neighbors), has a lot of 1001 small problems which continue to travel and gangrene through time.

You can draft the best constitution, you can build perfect institutions, but the way we behave and interact with each other is even more important than the institutions themselves.

One of the biggest dangers we face today is the wrong model of the "successful man". A person who reads, learns, works, sweats is not successful, but he is the model of "the strong, who has made money inside and outside and turns first into a businessman, then a director, then a member of parliament and an important person in politics and the media. I don't believe that there is any other place on this continent that has so many news stories about murders of "businessmen" of this nature that surprisingly there are also some street boats or some illegal flower pots. Work culture does not exist, while work must be turned into a cult. Work must be learned in kindergarten and school. (we also have proverbs where we stigmatize work: (Who has seen the benefit of work, or if it was good work, even the king worked). We are a country that has more directors and bosses than workers.

It does not require much effort or philosophy to maintain a clean environment. It is enough not to pollute it ourselves. A revolution in society starts from small changes, at home, in kindergartens and schools, that is, the revolution in communication. To listen with respect to understand and not to respond, not only to listen, but also to respect different people with whom we may not agree at all. A fight against noise in private and public spaces would not only make the environment quieter, but also more beautiful. It is an opportunity to study how it happens that we are kidnapped for a "parking" or for a "why did you see me" and do not even raise our voice to extreme injustice or obvious abuse...

4- Revolution in the media

In the media, in fact, the revolution has happened and it is time for "counter revolution". Before that happens, perhaps we need to give an honest answer to some questions that don't have easy answers.

- How did it happen that from the dream of a free media, today we are living the nightmare of the "freedom" of the "media"?!

- How did it happen that from the dream of independent media we ended up in partisan media?!

- How did it happen that instead of a license for the public good, today we have a license for hunting?!

- How did it happen that from the mission to fight and unmask the fines, the media turned into "fines"?

-How did it happen that yesterday we considered sacred facts and free opinions, while today opinions are sacred and "alternative" facts, where people close their ears to facts and open their hearts to opinions?!

-How did it happen that facts are like a plate of beans that you have to consume 100 spoons of opinion before you catch a single grain of beans - fact?!

- How does it happen that the word ethics is confused with etiquette?!

- How did it happen that from the motto information is power, today we are in the motto misinformation/propaganda is power?!

- How did it happen that the place of public debate on topics of interest to the public has been taken by the public fight where there is more noise in the television studios in Tirana than the Russian bombings in Ukraine?!

- How did it happen that from a media that controls leaders and powers, today we have leaders and powers that become the media themselves and broadcast what they want, when they want, where they want and above all how they want?!

- How did it happen that from a media that controls the leaders, today we are in a situation where digital demagogues followed by paid commentators - aim to mass brainwash the digital masses?!

- How did it happen that the real one arrives at the stalls and digital stores faster than the real thing?!

- How the day came that is not easy to distinguish:

a. Charlatan from principle?

b. The liar from the honest?

c. The expert from the manipulator?

d. The peacemaker from the demagogue?

- How is it that there is more trash in the digital environment than in real life?!

- Why hate speech, extremism, fake news, conspiracy theories have taken center stage in the digital home?!

- Why do anonymous people have the freedom to condemn public people by venting their anger, envy, hatred and violating human dignity?!

-Who would have thought that the day would come to fact-check whether the earth is round or not?!

-Who would have thought that the digital public sphere will be so toxic that its detoxification seems more difficult than the disappearance of plastic bags on the planet?!

The new revolution in the media demands that there is no more neutrality between good and evil, that digital terrorists should be treated as terrorists, and that public debate should be done in the public interest.

The distance of the media from reality and the audience is frightening, so it seems that the first task of the media is the basic mission: accurate information and supervision of the abuse of other powers. Easy to say and seemingly impossible to do!

5- Revolution in justice

For 6 years, a major reform called Reform of Justice has started. The cleaning and removal from the system of some persons who could not be removed otherwise, has been carried out. But this is neither half nor a quarter of the work. It will take time to have a popular figure from the Justice front: An investigator/prosecutor, judge, police officer who enjoys the sympathy and support of the public. (But we have songs about "Commissar Katani", the famous character from the TV series Octopus of the 90s, songs that the Italians themselves don't have yet.)

After 6 years of profound changes to the constitution for a new justice, it is time for a balance and to say what went well and what needs to be fixed. This is not done with party tribunes nor with statuses on social networks, but with the concrete cooperation of a number of left and right actors, international partners, civil society, real media, who must be led by the Parliament of Albania, the institution that must it has the seriousness and balance it deserves. Even for those in law today, it is clear that some calculations were not done well. For example, in the sense of human resources, they entered the sea with their feet. For example, the criteria set for the posts in the new justice institutions are similar to the tender criteria that predetermine the winners. For example, continuous patching without specific analysis and reflection after it, signals a shadow of doubt.

- How is it possible that the door and the window have been closed to have tens and hundreds of lawyers graduated (even with very good results) in the best EU and US universities in the new justice system?

Today we are still talking about vacancies in the Constitutional Court, in the Supreme Court and about halving the number of prosecutors and judges in the Courts of Appeal and those of fact. We have good lawyers (both educated in Albania and abroad) and we don't want them in the system! Before the system was built more thought was given to the big fence that would keep out the unwanted and the small door to let in the predestined(?) Is it pure/blatant conflict of interest that those who drafted the criteria are the only ones who meet the conditions?

Sot kemi një pritshmëri të tepruar nga 17 prokurorë të SPAKU-t dhe mbase zhvillimet na detyrojnë që me keqardhje të heqim dorë nga pritshmëria e tepruar. Ky institucion u ngrit për të ndëshkuar korrupsionin në nivele të larta dhe logjika e kërkon që kryqëzata anti-korrupsion nuk nis nga 10 vjeçari i parë apo edhe i dyti i tranzicionit tonë, por nis nga 10 vjeçari i fundit ku duket se ideja që nuk ka më as gjykata as prokurori, ka bërë që korrupsioni dhe abuzimi i dy dekadave të para të tranzicionit të duket “fëmijëror”?!

SPAK ka treguar që ka kurajë të godasë “ish-ët” dhe një revolucion në kutinë e votimit bën që zyrtarët/qeveritarët përgjegjës për aferat e sotme, që mbajnë më shumë erë se plehrat, të ndëshkohen në mënyrë shembullore. Por ama ndëshkimi nis nga votuesi dhe përfundon te gjyqtari. Koha për të hequr dorë nga iluzionet dhe pritshmëritë e larta pasi sado e kulluar të jetë drejtësia, nuk i zgjidh të gjitha problemet. Nuk ekziston në historinë e njerëzimit një “Republikë Gjyqësore”. Ndryshimi duhet nisur në mënyrë frontale dhe duke qenë të ndërgjegjshëm për situatën në të cilën ndodhemi. Vettingu në polici u ndërpre menjëherë. Testi i drogës në polici u ndërpre menjëherë. Mjaftojnë këto dy fakte për të kuptuar gjendjen në të cilën ndodhemi. Kemi më shumë shqiptarë në burgje jashtë (12 000) sesa në vend (5500)

Pa drejtësi asgjë nuk është e mundur. Vendet që kanë përparuar më shumë gjatë 250 viteve të fundit, nuk kanë qenë domosdoshmërisht vendet me pasuri natyrore, por janë vendet ku ka spikatur më shumë sundimi i drejtë i ligjit dhe pjesëmarrja aktive e qytetarëve në politikë.

6- Revolucion në politikë

Zgjedhjet e lira dhe të ndershme janë mekanizmi që garanton stabilitet politik, institucional dhe ekonomik në një vend demokratik. Vetë Shqipëria e ka provuar se çfarë do të thotë të kesh zgjedhje të lira dhe të pranuara (1992, 2005, 2013) dhe çfarë do të thotë të kesh zgjedhje me probleme dhe të kontestuara (1996, 2001, 2009, 2017, 2021). Fakti që pas tri dekadash kemi ende probleme me zgjedhjet, me ndikimin dhe zgjedhjen e personave të inkriminuar, me shpërdorimin e fondeve dhe burimeve shtetërore, me përdorimin e policisë, me shitblerjen e votës, tregon se jemi më keq se ç’kemi qenë 100 vjet më parë.

Kontestimi konstant i zgjedhjeve ka shërbyer edhe si alibi për të penguar rotacionin e elitave brenda partive politike. “Pas humbjes, do të kisha dhënë dorëheqjen, po të ishin zgjedhje të rregullta”. Këtë refren e kemi dëgjuar nga liderët si të të djathtës ashtu edhe të të majtës.

Partitë politike nuk bëjnë zgjedhje, lideri është i pakontestueshëm, nuk diskutohet për program, ide dhe politika/alternativa zhvillimi. Partitë këto “kështjella të demokracisë” janë praktikisht pasqyra e pushtetit dhe opozitës së radhës. Partitë më shumë sundohen se drejtohen.

 Pa zgjedhje të lira dhe të ndershme demokracia kthehet në slogan.

Pas “fitores” së zgjedhjeve, kur nuk bën gjërat që thua dhe bën gjërat që nuk thua- pushteti që ke marrë me vota- nuk është më pushtet i deleguar, por pushtet i tjetërsuar, me fare pak dallim nga pushteti uzurpuar.

Me ndryshimet kushtetuese (2008) ku është fuqizuar roli i kryetarëve të partisë është mbyllur dera për alternativa të reja. Më lehtë hyn deveja në vrimë të gjilpërës se partitë/lëvizjet e reja në sistem. Kryetari i gjithëpushtetshëm dhe i gjithëdijshëm vrau jetën e brendshme politike dhe çdo gjë u kthye në emërim. Emërimi në parti kthehet në emërim në qeverisje. Emërimi në qeverisje kthehet në emërim në ekonomi, biznes, shkencë madje edhe në art, kulturë e sport. Kushtetuta 2008 vrau garën e përfaqësimin dhe rrjedhimisht solli sistemin e kryetarokracisë që zëvendësoi profesorët me halabakët. Në Kushtetutën e vjetër garonin profesorët dhe jo “silenciatorët” .

Demokracia është sundim i shumicës dhe kjo përcaktohet me votë, por me atë të lirën aman. Pa votë të lirë dhe rregulla të qarta loje, jeta politike dhe shoqërore manipulohet dhe deformohet. Praktikisht sot nuk votojmë për deputetët, nuk votojmë as për gjyqtarin, as për prokurorin, as për drejtorin e policisë, as për drejtorin e shkollës, as për administratorin e lagjes. Sot njerëzit kanë mundësi të zgjedhin vetëm “kryetarin e bashkisë”. Dhe ke të drejtë të votosh për kryetarin e bashkisë pasi ky të jetë i zgjedhur më parë nga lideri i partisë. Futja e primareve në zgjedhjet brenda partiake është vetëm hapi i parë, dhe i vonuar për t’i dhënë kuptim votës.

7- Revolucion në ekonomi

Nëse me fjalë pretendojmë se jetojmë në një ekonomi të lirë të tregut, praktikisht nuk kemi as ekonomi as liri, as treg. Të ashtuquajturit biznese të suksesshme apo “oligarkë”, marrin frymë vetëm nga fondet e buxhetit të shtetit. Pasuria e tyre jo vetëm nuk është rrjedhojë e talentit apo shpikjeve që ndryshojnë dhe përmirësojnë jetën e shqiptarëve, por përveç fondeve publike, në dispozicion të tyre po vihen ligje të favorshme. Ligje të posaçme për 10 persona, madje ndonjëherë ligj veç për një njeri të vetëm. Dhe qershia mbi tortë: Pasi marrin milionat e buxhetit të shtetit, paguajnë më pak taksa se çdo kioskë në Shqipëri dhe madje guxojnë dhe dalin edhe me humbje!

Konkurrenca, motori i ekonomisë së tregut minohet nga rregullat e pabarabarta nga ndryshimi i beftë i rregullave gjatë lojës dhe pjesën e luanit e kanë paratë informale në ekonomi. Ekonomia informale 50% do të thotë që beteja mes ligjshmërisë dhe paligjshmërisë ka shumë gjasa të fitohet nga kjo e fundit. Borxhet vijnë duke u rritur dhe pesha e tyre rëndohet nga koncesionet dhe PPP-të. Nëse qeveria në Gjermani do të rriste borxhin publik në nivele të papranueshme me siguri gjermanët do të ishin në rrugë. Borxhet janë për t’u paguar. Nuk do të mund t’i paguajmë ne, por do t’i paguajnë edhe fëmijët dhe nipërit e mbesat. Borxhet e rritura do të thotë pengmarrje e së ardhmes.

Kultura e punës është e vrarë nga modelet e “milionerëve të çastit” dhe sot më shumë se gjysma e GDP-së realizohet vetëm nga tregtia.

-Si ndodhi që e nisëm me thirrjen për “investitorë të huaj” dhe përfunduam te “investitorët strategjikë” një strategji e kulluar klienteliste?!

40 firma bujqësore hollandeze ka sot në Serbi! Fabrika belge më e madhe e autobuzave është hapur në Shkup. Benzi do të hapë fabrikë në Tetovë.

Investimet e huaja nuk vijnë për shkak të fjalëve të bukura dhe sloganeve. Thamë: “Shqipëria 1 euro”, por investimet e huaja me pikatore. U futëm në NATO dhe thamë se do të vërshojnë investimet e huaja por veç Iluzion, dhe dy investime që sot e kanë mbyllur ciklin; trumbetuam “Reforma në Drejtësi”, prapë hiç investimet e huaja! Investime të huaja nuk kemi jo se nuk ka se për çfarë të investohet, jo se nuk ka kapital të lirë të huaj për të investuar, por duket se edhe kapitalizimin duam ta ndërtojmë me forcat tona. Me “oligarkët” tanë.

Burimet natyrore vendi i ka të shumta, por nga shfrytëzimi tyre përfitojnë vetëm një grusht njerëzish që nuk kanë vetëm shumë para, por kanë edhe shumë oreks për më shumë akoma, që mendjen nuk e kanë te inovacioni dhe Zot na ruaj te rrisku, por si të kafshojnë sa të mundin fondet dhe pasurinë publike.

Një pasuri në dorë të një 0.1% të njerëzve duhet shpërndarë, se si këtë duhet ta mendojë qeveria apo të paktën të ketë vullnet të pyesë për të mësuar nga modelet e suksesit. Kemi pensione dhe pagë mesatare më të ulët se Kosova edhe pse premtimet më të mëdha. Imagjino për një moment pensionin sot të një pensionisti. Fakti që janë gjallë, padyshim e kthen edhe ateistin në besimtar të devotshëm, sepse as me aritmetikë, as me kimi nuk duhet të ishin gjallë. Është Zoti i që mban gjallë!

Ishte despotizmi i mbretit, ndarjet e thella në shoqëri, rritja e çmimeve, angazhimi filozofëve, roli i shtresës së mesme që bëri të mundur- revolucionin francez 233 vjet më parë.

Ndryshime revolucionare

“Në demokraci, revolucionet përgjithësisht shkaktohen nga zullumet e demagogëve”, thoshte Aristoteli i ndritur, te Politika dhe Demagogët Platoni i quante “tiranë në pritje”.

Sot, njerëzit janë dukshëm të shqetësuar dhe të zemëruar për situatën në të cilën ndodhen, por zemërimin nuk e kthejnë në rebelim. Një pjesë e mirë, në vend të “ndryshimit të qeverisë”, po bëjnë një ndryshim tjetër, atë të vendbanimit duke parë për një të ardhme më të mirë jashtë Shqipërisë. Jashtë me shumë gjasë krenohen kur dëgjojnë këngën: “o sa mirë me qenë shqiptar…”, teksti i së cilës fatkeqësisht lipset të editohet në: : “o sa mirë me qenë shqiptar, jashtë...”

Me statistika, çdo ditë largohen nga vendi banorët e një kulle dhe çdo ditë jepet leja për një “kullë”. As Naçertanija e Ilija Graçanin në 1844, as Memorandumi i Vaso Çubrilloviq më 1937, nuk kanë guxuar të shkojnë deri në këtë pikë. Sot nuk ka eksod, por hemorragji kombëtare. Për të ndalur këtë hemorragji: Duhen reforma të mëdha, por ngaqë kjo fjalë është nga më të shpërdoruara, gjatë tri dekadave duket më e udhës “fjala revolucion”. Duhen reforma revolucionare, por jo në Facebook e as në Instagram. Revolucion, por jo revolucion me “trurin e Maos”. Jo “Nga gryka e pushkës dhe përmbysje me dhunë”, por transformim rrënjësor.

Nuk na e ka fajin sistemi, por modeli i gabuar që zgjedhim me zell. Komunizëm ka qenë edhe ⅕ e globit, por jo aq brutal dhe ç’njerëzor sa në Shqipëri. Na kanë kritikuar për ekstremizëm Tito, Stalini, Hrushovi, madje edhe vetë shoku Mao! Në fjalët e një vëzhguesi francez: “ndërtuat komunizmin më të keq, dhe tani po ndërtoni variantin më të keq të kapitalizmit”.

Ndryshimi nuk bëhet dot me “urdhër të peshkut”, ai kërkon kohë, por jo kohë të pafundme sepse s’mund të jetojmë përherë në një laborator.

Revolucioni i shoqërisë duhet të jetë mbi të gjitha kulturor për të kaluar nga mendësia dhe praktika totalitare te gara e lirë. Emërimi i gjithçkaje po e çon shoqërinë drejt një kolapsi aftgjatë.

Janë të gjitha mundësit për një ndryshim cilësor në 10 vitet e ardhshme ku me udhëheqjen e duhur dhe me vullnetin e duhur, vërtet mund të arrihen shumë.

It is enough to remember where Albania was in 1997 and where it arrived in 2007. From the precipice to a NATO member country with a constant economic growth of more than 7%.

If it is very difficult to realize "revolutions", the desire and the will are enough to close the chapters of negotiations with the EU and at the end of 10 years, regardless of who is in power and who is in opposition, the country is transformed in a revolutionary way. We cannot change the world, nor the region, nor the neighbor, but ourselves. The revolution is no longer an upheaval in the streets, but an upheaval in the mind. It comes from despair, but it is fueled by hope. It is not done by calling, but by obedience and faith. Therefore, they don't say in vain: REVOLUTIONARY make the revolution!


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×