
Qeveria spanjolle i ka drejtuar një ultimatum të prerë Romës zyrtare, duke kërkuar heqjen e menjëhershme të kontrolleve kufitare të vendosura nga Italia më 1 gusht. Madridi paralajmëron se, nëse masat nuk anulohen deri të dielën më 9 gusht, do të ndërmarrë “masa reagimi proporcionale”, në një përshkallëzim të ri të tensioneve diplomatike brenda Bashkimit Evropian pas valës masive të emigracionit në enklavën spanjolle të Ceutës.
Në një deklaratë zyrtare, ekzekutivi i udhëhequr nga kryeministri Pedro Sánchez e ka cilësuar vendimin italian si diskriminues dhe të bazuar në pretendime të rreme. Spanja argumenton se kalimet e parregullta në Ceuta nuk përbëjnë kërcënim të drejtpërdrejtë për zonën Shengen, pasi qyteti autonom gëzon një regjim të veçantë juridik dhe shumica e emigrantëve janë rikthyer tashmë në territorin marokan.
Për më tepër, Madridi i është përgjigjur kritikave të Romës duke kujtuar se sipas të dhënave të agjencisë Frontex, Italia mbetet shteti me numrin më të lartë të hyrjeve të parregullta në vitet e fundit — njerëz që pothuajse e dyfishojnë atë të Spanjës — ndërsa e ka akuzuar ekzekutivin italian për shkelje të vazhdueshme të Rregullores së Dublinit që nga viti 2022.
“Ne besojmë se evropianizmi, arsyeja e shëndoshë dhe besimi i mirë do të mbizotërojnë. Qeverive u bëhet thirrje të nxisin mirëkuptimin midis vendeve jo të krijojnë përçarje dhe konflikte sterile të nxitura nga motivime të brendshme zgjedhore”, thuhet në njoftimin zyrtar të qeverisë spanjolle.
Piantedosi i përgjigjet Madridit
Qeveria italiane ka mbrojtur me forcë vendimin për rivendosjen e kontrolleve kufitare ndaj udhëtarëve nga Spanja, duke e cilësuar atë si një masë plotësisht konform traktateve të Bashkimit Evropian dhe të bazuar mbi informacione të mbrojtjes kombëtare.
Në një fjalim të mbajtur gjatë takimeve “Bar Italia” në Sorrento, të organizuara nga partia Fratelli d’Italia (FdI), Ministri i Brendshëm italian, Matteo Piantedosi, deklaroi se pezullimi i përkohshëm i Shengenit është “një masë e lejuar nga traktatet e BE-së”, e cila po zbatohet në mënyrë selektive dhe pa kosto shtesë financiare.
Argumentet e Romës dhe alarmi i inteligjencës
Kreu i ministrisë së Brendshme italiane hodhi poshtë pretendimet e Madridit dhe kritikave të opozitës vendese, duke sqaruar se situata do të rianalizohet në mesin e muajit gusht, në varësi të zhvillimit të krizës migratore në enklavën spanjolle në Afrikën e Veriut, Ceuta.
“Pati një reagim të pakontrolluar nga opozita jonë, sepse ndoshta një vend i udhëhequr nga socialistët nuk mund të preket. Është e vështirë të imagjinohet që kushtet për të mbajtur pezullimin nuk ekzistojnë, pasi vetë inteligjenca spanjolle ka deklaruar se një alarm i ri për 15 gushtin në lidhje me Ceutën është i bazuar.”, tha Matteo Piantedosi, Ministër i Brendshëm i Italisë.
Sipas ekzekutivit italian, masat kufizuese vijnë si përgjigje ndaj rreziqeve potenciale të sigurisë dhe lëvizjeve të pakontrolluara nga kufiri jugor i Spanjës. Piantedosi theksoi se Roma nuk mund të injorojë paralajmërimet e shërbimeve informative, duke konfirmuar se verifikimet në pikat kufitare do të vijojnë të paktën deri më 15 gusht.
Përplasje politike brenda dhe jashtë kufijve
Deklaratat e ministrit italian i shtohen debatit të ashpër që ka përfshirë dy vendet e Mesdheut gjatë ditëve të fundit, pasi qeveria e Pedro Sánchez-it vendosi një ultimatum deri më 9 gusht për heqjen e këtyre kontrolleve, duke kërcënuar me “masa reagimi proporcionale”.
Ndërkohë që Madridi e konsideron hapin e Romës si diskriminues dhe të nxitur nga interesa partiake elektorale, Italia këmbëngul se mbrojtja e kufijve dhe zbatimi i mekanizmave mbrojtës brenda kuadrit të BE-së mbeten një e drejtë sovrane për përballimin e presioneve migratore në rajon.
Emergjencë humanitare dhe tryezë krizash në Ceuta
Ndërsa tonet diplomatike ashpërsohen në nivel evropian, situata në terren në enklavën e Afrikës së Veriut mbetet kritike. Kryeministri Pedro Sánchez zhvilloi një mbledhje urgjente koordinuese me ministrat e Linjës — përfshirë ato të Mbrojtjes, Punëve të Brendshme dhe Jashtme — duke garantuar se shteti do të vendosë në dispozicion “të gjitha mjetet dhe burimet e nevojshme” për kthimin e qytetit në normalitet.
Kriza u shoqërua edhe me ngjarje tragjike: trupi i pajetë i një emigranti nga rajoni subsaharian u nxor nga uji nga Guardia Civil pranë gjirit të Ceutës, pasi humbi kontrollin e një parashute me të cilën po tentonte të hynte nga malet marokene.
Pika më e nxehtë e menaxhimit brenda territorit spanjoll mbetet strehimi i të miturve të pashoqëruar. Sipas Ministres për Rininë dhe Fëmijët, Sira Rego, në sistemin e pritjes në Ceuta janë regjistruar të paktën 1,342 të mitur.
Në përgjigje të hezitimit të disa rajoneve autonome spanjolle për të marrë në ngarkim këta të mitur, Prokurorja e Përgjithshme e Shtetit, Teresa Peramato, u ka udhëzuar prokurorëve lokalë të ndërhyjnë me masa ligjore dhe forcë zbatuese ndaj çdo komuniteti që refuzon planin kombëtar të rishpërndarjes.
“Nëse një komunitet autonom refuzon transferimin e të miturve prokurori kompetent duhet t’i kërkojë administratës të caktojë strukturën e duhur për mbrojtjen e tyre, pa paragjykuar çdo përgjegjësi tjetër.”, thuhet në Dekretin e Prokurorisë së Përgjithshme të Spanjës
Pritet që gjatë ditëve në vijim, ministrat kryesorë të kabinetit Sánchez të raportojnë në komisionet përkatëse parlamentare të Kongresit të Deputetëve mbi hapat e mëtejshëm si në rrafshin e sigurisë kombëtare, ashtu edhe në atë diplomatik me Romën dhe Brukselin.