KRYENGRITJA/ Rebelohen deputetët e PS-së, marrin zvarrë të Gjatin të votojë ndarjen territoriale!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

"Denazifikimi i Ukrainës", historia pas justifikimit të Putinit për nisjen e luftës

1 March 2022, 10:11Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

"Denazifikimi i Ukrainës", historia pas justifikimit të

Kur njoftoi se do të nisë një “operacion special ushtarak" kundër Ukrainës në orët e para të së enjtes, më 24 shkurt, lideri rus, Vladimir Putin, arsyetoi veprimin e tij me nevojën e "denazifikimit dhe çmilitarizimit të Ukrainës".

"Kam marrë vendimin për të kryer një operacion special ushtarak. Qëllimi i tij do të jetë mbrojtja e njerëzve që për tetë vjet kanë vuajtur persekutimin dhe gjenocidin nga regjimi i Kievit. Për këtë arsye, ne do të synojmë çmilitarizimin dhe denazifikimin e Ukrainës", tha Putin në një fjalim televiziv, pa pasur asnjë provë që e mbështesin këtë.

Ky ishte rezultati dramatik i një krize gjeopolitike ndërkombëtare që ka nisur gjatë katër muajve të fundit, që kur Putin filloi të vendoste forcat e tij ushtarake në kufijtë e Ukrainës.

Fillimisht, presidenti rus tha se ishte i shqetësuar për sigurinë kombëtare të vendit, duke pasur parasysh zgjerimin e aleancës ushtarake të NATO-s (Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut) në Evropën Lindore.

Ai donte garanci se Ukraina nuk do të pranohej në aleancë, gjë që, teorikisht, do t'i lejonte Shtetet e Bashkuara të krijonin baza ushtarake në rajonin fqinj me territorin rus.

Megjithatë, duke akuzuar qeverinë aktuale të Ukrainës si naziste (pa asnjë provë për këtë), Putin shkoi përtej shqetësimeve për sigurinë e vendit dhe mobilizoi një sërë konceptesh dhe faktesh historike për të justifikuar, para botës dhe veçanërisht përpara popullit rus, veprimet ushtarake kundër një populli po aq sllav.

Ai evokoi kujtesën kolektive të sulmeve të Adolf Hitlerit në Evropë, veçanërisht pushtimin nazist të Bashkimit Sovjetik, dhe nocionin e gjenocidit dhe spastrimit etnik kundër një populli - që në këtë rast do të ishin separatistët rusë në Ukrainë - dhe u përpoq të karakterizonte veprimet e tyre jo si një agresion ndaj një vendi tjetër, siç akuzohet nga Ukraina, SHBA dhe Evropa Perëndimore, por si mbrojtje.

“Lufta e Dytë Botërore mbetet një pjesë e rëndësishme e kulturës dhe politikës ruse dhe pretendimi i rremë se qeveria aktuale e Ukrainës është si qeveria aleate e nazistëve në Luftën e Dytë Botërore ose Ushtria Çlirimtare e Ukrainës (grupi që luftoi përkrah nazistëve) është një përpjekje për të formësuar opinionin rus”, tha për BBC Neës, Adam Casey, politolog i specializuar për Rusinë në Universitetin e Miçiganit (SHBA).

Por nga vijnë këto pretendime?

Është e pamundur të kuptosh referencat që bën Putin pa u kthyer disa dekada prapa në histori.

Mënyra në të cilën Ushtria e Kuqe e Bashkimit Sovjetik luftoi dhe mundi trupat gjermane naziste në Luftën e Dytë Botërore ende ngjall imagjinatën e rusëve dhe krenarinë e tyre kombëtare, ndërsa reagimi i fqinjëve të tyre ukrainas në atë kohë mbetet një shkak armiqësie. Kur ushtria naziste hyri në zonat e Ukrainës në vitin 1941, një pjesë e popullsisë zgjodhi të bashkëpunonte me gjermanët, ndërsa pjesa më e madhe e vendit u rrënua nga vuajtjet dhe shkatërrimet.

Më shumë se 5 milionë ukrainas vdiqën duke luftuar nazistët, të cilët vranë afro 1.5 milionë hebrenj ukrainas.

Pushtimi gjerman zgjati deri në vitin 1944 dhe ukrainasit që bashkëpunuan me gjermanët nazistë punuan në administratën lokale, u bënë pjesë e policisë naziste, ose roje në kampet e përqendrimit.

Qeveria civile gjermane naziste u pagëzua Reichskommissariat Ukraine (Komisariati Perandorak i Ukrainës), ose RKU, dhe përfshinte atë që tani ndahet midis territorit të Ukrainës, Bjellorusisë dhe Polonisë.

Bandera

"Denazifikimi i Ukrainës", historia pas justifikimit të

Një nga figurat më të shquara - dhe më të diskutueshme - të këtij nacionalizmi kolaboracionist ukrainas ishte Stepan Bandera, i cili fillimisht lehtësoi dominimin nazist në rajon dhe më pas u kthye kundër tyre kur kuptoi se plani i tij për pavarësinë e Ukrainës nuk do të realizohej.

Bandera kaloi vite në një kamp përqendrimi nazist dhe më në fund u vra nga një agjent i KGB-së në vitin 1959.

Pas bashkëpunimit me nazistët qëndronte dëshira për pavarësi nga ana e ukrainasve dhe besimi se gjermanët mund të ishin mënyra për të hequr qafe liderin sovjetik Joseph Stalin.

Kjo ndjenjë u katapultua nga një tjetër ngjarje historike që sapo ka mbushur 90 vjet: Holodomor, ose Uria e Madhe, një periudhë në të cilën, sipas vlerësimit të historianit Timothy Snyder nga Universiteti i Yale-it, rreth 3.3 milionë njerëz vdiqën nga uria. Megjithatë, ka nga ata që pretendojnë se ky numër ishte deri në 3 herë më i lartë se vlerësimi i Snyder.

Edhe pse uria goditi Bashkimin Sovjetik në tërësi në këtë periudhë, veçanërisht për shkak të politikave ekonomike të regjimit të Stalinit, ukrainasit dhe 15 vende të tjera e konsiderojnë Holodomorin si gjenocid.

Kjo sepse, sipas disa historianëve, uria në Ukrainë ishte shumë më e keqe se në pjesën tjetër të rajonit për shkak të një vendimi të qëllimshëm të Stalinit për të dërguar më pak burime në territor dhe për të ndaluar lëvizjen e njerëzve në kërkim të ushqimit.

Lideri sovjetik kishte vendosur të ndëshkonte dhe të ushtronte presion mbi fshatarësinë ukrainase, e cila hezitonte t'i dorëzonte shtetit pronat e tyre pjellore bujqësore, siç urdhëroi qeveria e BRSS, sipas historianëve.

Holodomor u bë një traumë kolektive që ende përndjek Ukrainën, duke nxitur ndjenjën anti-sovjetike që Bandera mishëroi në vitet 1930 dhe 1940.

Por pse ka rëndësi historia e Bandera-s tani, pothuajse një shekull më vonë?

Përgjigja qëndron në ngjarjet që shpërthyen në vitin 2013, kur presidenti i atëhershëm ukrainas Viktor Janukoviç, i cili drejtonte një qeveri pro-ruse, iu dorëzua presionit të Putinit dhe refuzoi të nënshkruante një pakt për ta afruar vendin me Bashkimin Evropian, diçka që shumica e ukrainasve donte.

Vendimi i presidentit shkaktoi protesta në të gjithë vendin. Në njërën prej tyre, në sheshin Maidan të kryeqytetit ukrainas, Kiev, protestuan rreth 100,000 njerëz.

Pas muajsh tensioni, Yanukovych u largua në Rusi në 2014 dhe u rrëzua.

"Kjo referencë për nazistët dhe neo-nazistët u bë shumë e spikatur në mediat ruse rreth dhjetorit 2013, sepse në kohën e protestave të Maidan, disa nga protestuesit ngrinin flamurin e Stepan Banderas”, thotë Brian Taylor, profesor i Shkencave Politike në Universitetin e Sirakuzës dhe autor i Kodit të Putinizmit.

"Ka një segment të popullsisë ukrainase që i kujton përpjekjet për të arritur pavarësinë nga Stalini, duke u bërë aleat me Hitlerin, jo si një bashkëpunim me nazi-fashizmin, por si akte të patriotëve dhe heronjve kombëtarë ukrainas”.

Rusia u hakmor për rrëzimin e Yanukovych duke pushtuar Krimenë dhe duke ndezur një rebelim në Ukrainën lindore të udhëhequr nga separatistët e mbështetur nga Rusia: përleshja kundër forcave ukrainase ka marrë rreth 14,000 jetë.

Gjatë asaj periudhe, disa milici të ekstremit të djathtë filluan të veprojnë për të zmbrapsur separatistët rusë.

Bëhet fjalë për grupe si Pravy Sektor dhe Batalioni Azov, të cilët shpesh mbajnë flamujt e Banderas, të cilin Putin e quan "bashkëpunëtor të Hitlerit" dhe që sot mban statusin e "heroit kombëtar të Ukrainës".

Megjithatë, asnjë nga këto grupe ekstremiste nuk ka arritur të marrë asnjëherë deputetë në Kongresin Kombëtar të Ukrainës dhe as përfaqësues në Ekzekutiv.

"Ukraina nuk kontrollohet nga nazistët apo fashistët, pavarësisht rritjes së grupeve ultra-nacionaliste dhe fashiste në vitet e fundit, një problem global që nuk është ekskluziv për Ukrainën", i tha BBC historiania Amy Randall, nga Universiteti Santa Clara në Kaliforni, eksperte për Rusinë.

“Në fakt, qeveria e zgjedhur në mënyrë demokratike në Ukrainë drejtohet nga një president hebre, Volodymyr Zelensky, xhaxhallarët e të cilit dhe anëtarët e tjerë të familjes u vranë gjatë Holokaustit.

Retorikë e fuqishme

Të mërkurën mbrëma, më 23 shkurt, pasi u përpoq të komunikonte me Putinin dhe u injorua vazhdimisht, Presidenti Zelensky i bëri thirrje popullit rus që të parandalojë Kremlinin që të vazhdojë sulmin.

Në fjalimin e tij emocional, të mbajtur në rusisht, Zelensky kundërshtoi akuzat se qeveria e tij është naziste, gjë që do të përsëritej nga Putin disa orë më vonë, në kohën e shpalljes së operacionit ushtarak.

"Juve (rusëve) u thuhet se ne jemi nazistë. Por a mundet që një popull që dha më shumë se 8 milionë jetë për fitoren mbi nazizmin t'i mbështesë nazistët?", tha Zelensky.

"Denazifikimi i Ukrainës", historia pas justifikimit të

"Si mund të jem nazist? Shpjegojani këtë gjyshit tim, i cili ishte Ushtrinë Sovjetike dhe vdiq si kolonel në Ukrainën e pavarur."

Ekspertët rusë, megjithatë, theksojnë se përdorimi i këtij lloji argumenti nga Putin tenton të jetë i suksesshëm me popullatën ruse dhe është pjesë e strategjisë për të mobilizuar mbështetjen popullore.

"Kjo retorikë denazifikimi është e fuqishme sepse ngjall kujtimin e vuajtjeve të pafundme dhe fitores përfundimtare të popullit sovjetik gjatë Luftës së Dytë Botërore", thotë Randall.

"Në vitet e fundit, Putin ka intensifikuar qëllimisht përkujtimin e "Luftës së Madhe Patriotike", siç njihet Lufta e Dytë Botërore në Rusi, duke promovuar Ditën e Fitores si festën më të rëndësishme dhe duke përdorur luftën për të fryrë krenarinë nacionaliste mes rusëve.

Gjenocid?

Po kështu, paralajmërojnë ekspertët, përdorimi i termit gjenocid nga Putini për të karakterizuar një situatë të rreme të asgjësimit të popullsisë ruse në Ukrainë apelon për të njëjtin lloj ndjesie dhe është një kartë që -sipas Brian Taylor-it- ai tashmë e ka luajtur herë të tjera për të justifikuar inkursionet ushtarake ruse në zonat fqinje.

"Denazifikimi i Ukrainës", historia pas justifikimit të

“Në 2008 bëri të njëjtën gjë me Gjeorgjinë dhe në 2014 me Krimenë”, thotë profesori.

Në fakt, në mes të konfliktit që është ndezur në zonat separatiste të Donetsk dhe Luhansk për 8 vitet e fundit, në të cilin separatistët rusë të financuar nga Rusia po përballen me forcat e ushtrisë ukrainase, ka edhe një luftë dezinformimi.

Në vitin 2015, për shembull, një ekip i BBC-së tregoi se si në rajonin e Donetskut, ku që nga viti 2014 ka vetëm akses në rrjetet televizive ruse, u shpik plotësisht lajmi për vdekjen e një vajze 10-vjeçare ruse në një bombardim ukrainas.

Gazetarët e medias ruse përgjegjëse për raportimin e historisë pranuan se vajza nuk ka ekzistuar kurrë. “Duhej ta transmetonim”, thanë profesionistë rusë për BBC.

“Gjenocidi është një akuzë serioze dhe komuniteti ndërkombëtar e merr seriozisht”, thotë Casey.

“Në këtë rast, natyrisht, nuk po ndodh gjenocid”, thotë ai.

“Por pretendimi për të qenë mbrojtës i botës ruse, si të thuash, është një justifikim i zakonshëm në politikën e jashtme të Putinit dhe kjo akuzë e pabazë për gjenocid e përforcon pretendimin e tij për audiencën kombëtare se ai është mbrojtësi i rusëve etnikë në të gjithë ish Bashkimin Sovjetik./Voxnews

 

 

 

 

 

 

Galeria fotografike (
)


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×