At the height of the fuel price crisis, the Prime Minister of Albania brought to public attention the hydrocarbon discoveries by the Dutch giant SHELL in Shpirag. Rama says that the country is close to an oil and gas discovery that, according to him, would affect the energy future of Europe. However, the company itself does not yet have an official position. Contacted by Faktoje, the representatives of SHELL in Albania say that they are in the research phase, without giving any other details. Meanwhile, even the revised contract in 2020 between the parties makes the day that Rama declares distant.
———————————————————————————————————-
"We are very hopeful that soon we will be able to share our public opinion and why not with the regional one and beyond the region, a very important discovery that SHELL is managing to realize in our country." - said Prime Minister Edi Rama during a conversation with Dutch business representatives in Albania at the beginning of July.
This is not the first time that the Prime Minister talks about important oil and gas discoveries by the SHELL company in Albania. Since 2013, Rama has been in a hurry to make sensational statements on behalf of the company, while the latter continues its research in Shpirag.
And since this time the statement coincides with a fuel price crisis across the globe, Rama took care to add the important role of this discovery beyond Albania and the region.
"It will not only greatly affect the future of our country, but in these certain circumstances it will also play a role in the energy future of Europe," Rama emphasized in the meeting with Dutch investors.
While the Minister of Infrastructure and Energy, Belinda Balluku added: "Shell has been working for some time in Albania and we are eagerly awaiting the result of the exploration, which will be a great discovery."
Based on these statements, Faktoje contacted representatives of the media relations office at the SHELL company. In response to our interest in the progress of research in Shpirag, Fabiola Haxhillari writes:
"We continue the research phase and have nothing to say at this time."
Holandezja Shell është një kompani që operon në më shumë se 70 vende të botës dhe është e listuar në bursë. Çdo deklaratë publike e saj do të ndikonte çmimin e aksioneve, për këtë arsye drejtuesit janë të kujdesshëm për të ndarë me publikun deklarata të ‘nxituara‘.
Sipas verifikimit të Faktoje, deklarata e fundit zyrtare nga SHELL mbi ecurinë e testimeve në Shpirag është në 24 maj të 2019. Në këtë datë SHELL konfirmonte potencial zbulimi të rëndësishëm të naftës në afërsi të Beratit.
Ndërkaq, edhe sipas kontratës së ndryshuar që qeveria dhe SHELL kanë nënshkruar mes tyre në 2022, përcaktohet qartë se përiudha kërkimore e kompanisë është e ndarë në tre faza, me një afat 7 vjeçar.

Pika 4.1.4 e kontratës voluminoze që ka siguruar Faktoje, i jep kompanisë edhe 5 vite të tjera kohë për të vijuar me fazën kërkimore, duke e berë të largët ditën që deklaronte Rama në fillim të këtij muaji.

Por inxhinier Stavri Dhima, njohës i fushës hidrokarbure thotë se optimizmi i qeverisë është i bazuar në rezultate.
“Është fakt dhe e vërtetuar që është zonë me potencial nafte. Nuk është se është bërë një studim dhe po presim të dali pusi se çfarë do të na japë. Puset janë shpuar dhe është provuar që kemi shumë naftë. Tani se sa shumë kemi duhet të merret vesh dhe se si është kjo në raport me përfitimet.”- thotë inxhinier Dhima për Faktoje.
Natyrshëm edhe zëvendësministri i energjisë Ilir Bejtaj është në të njëjtën linjë me qeverinë ndërsa flet për rezultate konkrete.
“Sipas parashikimeve të kompanisë gjatë vitit 2023 do të përfundojë shpimi i pusit Shpiragu-5. Më tej në varësi të rezultatit të tij janë programuar të bëhen testime të plota të fluid dhënies, në kuptimin e llojit dhe debiteve, por edhe të vlerësimit të rezervuarit dhe ajo që është shumë e rëndësishme do të bëhet llogaritja e rezervave të hidrokarbureve, duke përfshirë naftën bruto dhe gazin shoqërues. Më tej parashikohet që të kalohet në periudhën e prodhimit ku prishmëritë janë shumë të mëdha pas një kohë të gjatë të mungesës së zbulimit të një vendburimi të ri në territorin e Republikës së Shqipërisë.“ – i tha Bejtaj Faktoje-s.
Deri në vitin 2016 kërkimet për naftë në Shpirag bëheshin Petromanas Energy dhe Shell. Në shkurt të 2016, Petromanas Energy i shiti 75% të aksioneve SHELL-it në vlerën e 45 mln dollarëve. Kastriot Bejtaj, me profesion inxhinier, ka qënë drejtues i kompanisë Petromanas Energy nga viti 2013 deri në 2016.
“Rastësia apo fati ka bërë që unë të jem pjesë e së kaluarës. Por kam përshtypjen se nga 2016 e deri më sot nuk ka ndonjë zhvillim domethënës. Është shpuar një pus tjetër që është Shpiragu 4 i cili është shumë pranë Shpiragut 2 ku Petromanas shpalli zbulimin. Pra, zona ku pusi Shpiragu 1, pusi Shpiragu 2 dhe pusi Shpiragu 4 janë tre puse që kanë dhënë produkt hidrokarbur, naftë e lehtë dhe gaz në raportet 1 me 4. Dhe nga kjo kohë nuk ka ndonjë të dhënë, të dhënat e tjera janë interpretime.“- thotë inxhinier Bejtaj për Faktoje duke sqaruar se përse Shpiragu nuk mund të quhet ende vendburim.
“Ka përcaktime strikte se kur quhet zbulim, kur quhet vlerësim dhe vendburim. Shell sot është në fazë vlerësimi-kërkimi, pasi ka lënë pas zbulimin. Nuk ka përfunuar kjo fazë ende. Dhe Shpiragu do të shpallet vendburim kur të ketë minimalisht 4 apo 5 puse prodhimi.”- thotë Bejtaj, ndërkohë që thekson se komponenti kryesor i vlerësimit është zbulimi komercial në Shpirag.
“Që të jetë komercial duhet të verfikohet sa është volumi i rezervuarit që përmban naftën. Nga kjo naftë sa mund të nxirret, sepse nuk del e gjitha sasia e naftës dhe me çfarë çmimi. Dhe në bazë të volumit të naftës, të kostos së nxjerrjes dhe të tregut vlerësohet ky zbulim është komercial apo jo. Këtë po bën Shell aktualisht.”- thotë inxhinier Kastriot Bejtaj për Faktoje.
Shell's history in Albania begins in 1994 with the acquisition of blocks B and F. Shell completed seismic research, but failed to drill wells due to the outbreak of civil unrest in 1997, which forced the company to terminate the production sharing contract. Shell returned to Albania in February 2012 where it started work on two existing onshore exploration blocks in Shpirag (Block 2-3) owned by the Petromanas company and received the right to exploit this Block in 2016. /Esmeralda Topi / Faktoje.al