DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

"May 14"/ From the missing capacities, to the misuse of state funds, DW's analysis: Will the will of the voters be guaranteed?

2023-04-18 09:27:41Politikë SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
"May 14"/ From the missing capacities, to the misuse of state funds,
View from the elections in Albania 2021

A mission of 324 international OSCE/ODIHR observers will observe the local elections in Albania. They will monitor the progress of the elections in accordance with international standards.

There are 40 political entities in the race. Three million six hundred thousand voters, who are registered in the voter lists, are expected to cast their vote for these subjects. As in any election process, citizens expect the election result to express their will and not be alienated. Does the electoral legislation guarantee these expectations?

Political entities in the race - to implement electoral laws

The State Commissioner for Elections, head of the Central Election Commission (CEC), Ilirian Celibashi, in conversation with DW, outlines a series of legal mechanisms and guarantees that enable a result in accordance with the will of the voters, expressed by their vote. "The main purpose of the elections is to ensure an accurate representation of the will of the people, a free, fair and transparent process. The independence of the CEC, the monitoring of the election process by the mission of international observers of the OSCE/ODIHR, the protection of the vote of citizens through voting and transparent and accurate counting are among the main legal mechanisms and guarantees. It is also important that competing political parties, their candidates for local government bodies, are committed to laws, electoral rules,

Electoral laws and funding transparency

The connection of politics with funds and private financing of election campaigns are not unknown phenomena in Albania. They have violated and attempt to violate the integrity of the electoral process by creating conditions for distorting the result, even though the electoral legislation seeks to stop them. "Election laws in Albania have imposed strict restrictions on the sources of financing of election campaigns. They aim at prohibiting the placing of the interests of private financiers above those of voters. Political parties are prohibited from receiving funds from illegal sources. They are forced to declare all sources of funding and expenses for the election campaign," states the state election commissioner, Ilirian Celibashi.

He points out that the legal provisions have established important obligations for political parties regarding the declaration of their funding sources and expenses in the election campaign. "Political parties in the competition are obliged by law to submit to the CEC, regularly and on time, financial reports related to income and expenses during the campaign. The CEC verifies them and holds the political parties accountable when it finds violations of legal provisions and rules. For the first time, an electronic platform for financial reporting has been created for the local elections 2023. It facilitates the verification of financial reports of political parties and control by the media and civil society. Transparency of private financing of political parties is one of the main challenges in the protection of electoral integrity in Albania",

Mungesë vullneti nga politika për ndryshime legjislative

Legjislacioni aktual zgjedhor, i miratuar 3 vjet më parë, ka rezultuar të ketë mangësi lidhur me transparencën e fondeve të partive politike në procesin zgjedhor. Misioni i vëzhguesve ndërkombëtarë të OSBE/ODIHR-it e konstatoi këtë gjatë vëzhgimit të zgjedhjeve parlamentare 2021. Në raportin e tij përfunditar ai rekomandoi, ndër të tjera, që për zgjedhjet e ardhshme, Lokalet 2023, të bëhen rregullime në legjislacionin dhe Kodin Zgjedhor. Por kjo nuk ka ndodhur.

"Zgjedhjet lokale 2023 do të zhvillohen me të njëjtin legjislacion si parlamentaret 2021. Nuk është bërë asnjë ndryshim. Kjo do të thotë që edhe në këto zgjedhje procesi zgjedhor është i ekspozuar ndaj të njëjtave fenomene negative që u konstatuan në zgjedhjet parlamentare 2021. Shqipëria, si vend anëtar i OSBE është angazhuar të plotësojë legjislacionin e saj zgjedhor me rekomandimet e misioneve të vëzhguesve ndërkombëtarë të OSBE/ODIHR-it. Mosplotësimi i tyre është një qëndrim i përsëritur i klasës politike të Shqipërisë,” thotë për DW, Kristaq Kume, ekspert i sistemeve zgjedhore.

Komisioneri Shtetëror, Ilirian Celibashi thekson që "për rekomandimet e OSBE/ODIHR-it që kërkojnë ndryshime legjislative, partitë politike, të përfaqësuara në Kuvend, duhet të tregojnë vullnetin e tyre për të përmirësuar Kodin Zgjedhor. KQZ ka plotësuar të gjitha rekomandimet e OSBE/ODIHR-it lidhur me administrimin e procesit zgjedhor, që është përgjegjësi e këtij komisioni.”

Kapacitete të munguara tekniko-profesionale dhe ligjzbatuese

Kodi Zgjedhor i Shqipërisë e përcakton KQZ si të vetmin institucion të pavarur që ka për detyrë të monitorojë dhe bëjë auditin e shpenzimeve të partive politike për fushatën dhe zbatimin e legjislacionit zgjedhor. "KQZ nuk ka kapacitete teknike dhe profesionale, nuk ka mundësi reale për të kryer këto detyra të rëndësishme. Politika është treguar e shurdhët ndaj kërkesës për të bërë plotësimet e duhura në legjislacion dhe rritur kapacitetet e KQZ,” thotë për DW eksperti Kume.

Ai sjell në vëmendje sesi e kanë trajtuar problemin e transparencës së financimit të partive politike vendet fqinjë, Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Serbia. "Në Kosovë, në strukturën e KQZ, funksionon zyra për financimet e partive politike, që është e pavarur dhe ka buxhet më vete. Në Maqedoninë e Veriut dhe Serbi, krahas KQZ-së legjislacioni zgjedhor ngarkon me detyra për të ndjekur dhe audituar financimet e partive politike edhe institucione kundër korrupsionit dhe ato të tatim-taksave. Në Shqipëri nuk ndodh kështu dhe transpatenca e financimeve të partive politike mbetet në nivelet më të ulta të mundshme,” thotë Kristaq Kume.

Ai thekson që Shqipëria ka nevojë të rrisë kapacitetet institucionale dhe profesionale të institucioneve ligjzbatuese si prokuroria dhe policia e shtetit për të "parandaluar që paratë me burime të paidentifikuara t'u jepen partive politike dhe financuesit privatë të ndërhyjnë në procesin zgjedhor” "Paraja që futet në procesin zgjedhor nga burime të tilla përbën vepër penale, të dënueshme me ligj. Ajo përdoret për të arritur jo atë rezultat që kërkojnë zgjedhësit me votën e tyre, por atë që duan financuesit privatë për ta përdorur forcën politike që do marrë pushtetin për interesat e tyre”, thotë për DW Kristaq Kume.

Keqpërdorimi i fondeve shtetërore

Një tjetër dukuri negative që tenton të deformojë vullnetin e votuesit të shprehur me votë e tij është keqpërdorimi i fondeve publike, që ka qënë një nga shqetësimet thelbësore në raportin përfundimtar të misionit të vëzhguesve ndërkombëtarë të OSBE/ODIHR-it për zgjedhjet parlamentare, 2021.

Në një intervisë ekskluzive për DW, ambasadorja Urszula Gacek, kryetare e misionit te atëhershëm të vëzhguesve ndërkombëtarë të OSBE/ODIHTR-it theksoi se " keqpërdorimi i burimeve të administratës shtetërore, qëndrimi i paqartë ndaj kufirit mes partisë dhe shtetit ka qenë shqetësim më i madh se shit-blerja e votës. Ligji ka paqartësi. Askush nuk mund të hedhë poshtë që biznesi i qeverisë vazhdoi.”

A do të ndalojë ky biznes në zgjedhjet lokale 2023?

"Si asnjëherë më parë ne në KQZ jemi fokusuar më shumë në përgjegjësinë tonë për të shmangur përdorimin e burimeve shtetërore në fushatën zgjedhore. Të gjitha institucionet shtetërore dhe agjencitë e tyre janë të detyruara të njoftojnë KQZ për aktivitetet publike. Në procesin zgjedhor për zgjedhjet lokale 2023, KQZ ka konstatuar shkelje dhe ka propozuar 20 sanksione nga të cilat 10 janë pranuar. Janë ndaluar 7 aktivitete publike, nga të cilat 10 aktivitete për keqpërdorim të burimeve publike dhe 7 aktivitete për shkak të raportimit të vonuar. Në zgjedhjet paramentare 2021, KQZ nuk ka ndaluar asnjë aktivitet publik dhe vendosi vetëm 4 sanksione për keqpërdorim të burimeve publike,” thotë për DW Ilirian Celibashi.

Sipas ekspertit të sistemeve zgjedhore, Kristaq Kume, thelbësor është përmirësimi i legjislacionit zgjedhor: "Nuk ka asnjë përmirësim. Nuk është bërë asnjë ndryshim në legjislacion. Kam parasysh së pari Kodin Zgjedhor. Klasa politike e Shqipërisë, Parlamenti nuk ka reaguar fare ndaj rekomandimeve të misioneve të vëzhguesve ndërkombëtarë të OSBE/ODIHR-it nga zgjedhjet palamentare 2021. Komisioni për reformën zgjedhore nuk ka marrë asnjë vendim lidhur me përdorimin e fondeve publike në fushatat zgjedhore. Kjo tregon mungesën e vullnetit politik për të angazhuar energji dhe forca për rregullimin e legjislacionit zgjedhor, qoftë edhe për zbatimin e legjislacionit ekzistues. Ka një kulturë të munguar në funksionimin e shtetit ligjor."

In this situation, for the State Commissioner for Elections, the president of CEC Celibashi, the participation of citizens in voting is very important. "I encourage voters to go to the polls, exercise their right to vote. Political entities in the race and candidates to respect the rules of the game and campaign honestly," he says./DW


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×