“Pres sqarime”, ka deklaruar Donald Trump duke iu referuar takimit të mbajtur në Shtëpinë e Bardhë mes sekretarit amerikan të Shtetit Marco Rubio, zëvendëspresidentit JD Vance dhe ministrit të Jashtëm danez Lars Lokke Rasmussen, si edhe përfaqësueses së Groenlandës, Vivian Motzfeld. Të dhënat e para mbi ecurinë e bisedimeve janë dhënë nga delegacioni europian gjatë një konference të ngarkuar për shtyp jashtë ambasadës së Danimarkës në Uashington.
Sipas Rasmussenit, diskutimi ka qenë “i hapur dhe konstruktiv”, por palët mbeten të ndara sa i përket mënyrës se si mund të garantohet “siguria afatgjatë e Groenlandës”. Nga burime brenda delegacionit, megjithatë, kanë rrjedhur vlerësime më kritike: “takimi shkoi keq”, thuhet, ndërsa toni i Motzfeldit la të kuptohej vështirësia për të arritur një marrëveshje me Shtetet e Bashkuara.
Rasmussen e përmblodhi qëndrimin danez duke theksuar se presidenti amerikan ka shprehur qartë vizionin e tij, por se Mbretëria e Danimarkës mban një pozicion të ndryshëm. “Ne besojmë se siguria mund të garantohet përmes marrëveshjes ekzistuese të vitit 1951, si edhe në kuadër të NATO-s. Çdo ide që nuk respekton integritetin territorial të Danimarkës dhe të drejtën e vetëvendosjes së banorëve të Groenlandës është plotësisht e papranueshme”, deklaroi ai. “Kemi një mospajtim thelbësor, por jemi dakord të mos biem dakord”, shtoi më tej.
Hapi i radhës, sipas Rasmussenit, do të jetë gjetja e një rruge të përbashkët për të menaxhuar këtë çështje, të cilën ai e përshkroi si “ambicie” apo “dëshirë” personale të Trump. Për këtë qëllim pritet të ngrihet një grup pune, i cili do të mblidhet në javët në vijim për të trajtuar temat kyçe.
Delegacioni evropian kishte mbërritur në Washington me pritshmëri të ulëta dhe pa synimin për të ndryshuar bindjen e administratës amerikane. Situata u ndërlikua më tej nga zhvendosja e takimit nga Departamenti i Shtetit në Shtëpinë e Bardhë dhe përfshirja e ekipit të zëvendëspresidentit JD Vance, një prani e perceptuar si më pak e prirur për dialog dhe kompromise.
Ndërkohë, që në orët e para të mëngjesit, Trump kishte përgatitur terrenin për bisedimet përmes disa postimeve në rrjetin Truth Social. Ai kishte deklaruar se NATO do të ishte më efektive nëse Groenlanda do të ishte nën kontrollin e SHBA-ve dhe kishte theksuar se nuk do të pranonte asnjë zgjidhje tjetër përveç marrjes së kontrollit të ishullit. Presidenti amerikan kishte përmendur sërish kërcënimin rus dhe kinez, duke i bërë thirrje NATO-s të veprojë: Thuajini Danimarkës t’i dëbojë. Tani! Dy qen slitash nuk mjaftojnë, vetëm SHBA-ja mund ta bëjë këtë.
Rasmussen responded hours later, recalling that sled dogs are essential for patrolling certain areas and contradicting the American narrative about the Chinese presence. “Our intelligence services have not recorded Chinese ships in those waters for decades,” he said.
From the Oval Office, after the end of the two-hour meeting, Trump reiterated his stance: "I will not give up any options" regarding Greenland and "I cannot rely on the fact that Denmark is able to defend itself."
It is not yet clear what concrete proposal the United States has put forward. American sources speak of an idea by JD Vance to purchase the northern part of the island, with the aim of blocking Russian and Chinese access from the Arctic to Baffin Bay, while the eastern part would remain with the Europeans. NBC reports that a study conducted by academics and former American officials estimates the cost of purchasing all of Greenland at around $700 billion.
Meanwhile, Germany is expected to send 13 soldiers to Greenland in the coming days to "assess the conditions for a possible military contribution in support of Denmark," according to the Bild newspaper. France will also join the mission led by Denmark, Sweden and Norway to strengthen the island's security.