DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

The "risk" posed by Albania and Montenegro's progress towards the EU

2026-05-23 19:44:07Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

The "risk" posed by Albania and Montenegro's progress towards the

There is optimism for the membership of two Western Balkan countries, Montenegro and Albania, in the European Union (EU), it was said at a panel discussion on European Union enlargement, organized within the framework of the international forum, GLOBSEC in Prague.

However, the panel participants assessed that the membership of these two countries in the EU could also lead to deepening divisions in the Western Balkans region.

It was also said that EU enlargement in this region would have a positive impact not only for the candidate countries, but also for the security and economy of EU countries.

A panel discussion entitled "From Policies to People: Security and Opportunities through Regional Cooperation and EU Enlargement" was held as part of the GLOBSEC security forum, which takes place in Prague from 20 to 23 May 2026.

People from the Western Balkans still see their future in the EU

Pavle Jankovic from the Regional Cooperation Council, emphasized that research conducted by this organization in the Western Balkan countries shows that citizens of this region consider both regional cooperation and membership in the European Union important.

The 2025 Balkans Barometer survey, conducted by this council, shows that in the Western Balkan countries during 2025, citizen support for EU membership has increased.

According to the research, 64 percent of citizens of the so-called "Western Balkans six" (Montenegro, Serbia, Bosnia and Herzegovina, Albania, Kosovo and North Macedonia) think that EU membership would be positive for them, which is 10 percent more compared to 2024.

The highest support for EU membership is among citizens of Albania (86 percent) and Kosovo (78 percent). On the other hand, the lowest support in the region is in Serbia, at 42 percent.

The research also shows that the majority of citizens see regional cooperation in the Western Balkans as “an important driver of progress” in areas such as politics, the economy, security and general well-being.

"This shows us that, despite frustrations, slow reforms and political tensions, people still see their future in the European Union. But they expect more than declarations, they expect jobs, mobility, security, predictability, less corruption and more opportunities," said Jankovic.

He gave examples of practical cooperation in the region that matter to ordinary citizens, such as the abolition of roaming fees within the Western Balkans or the possibility of traveling with ID cards within the region.

The risk that "the success of some becomes a problem for others"

Jankoviq paralajmëroi se bashkëpunimi rajonal duhet të vazhdojë edhe pasi disa nga këto vende të anëtarësohen në Bashkimin Evropian.

“E ardhmja e anëtarësimit të një ose dy ekonomive të Ballkanit Perëndimor në BE nuk duhet të krijojë ndarje të reja në rajon. Nëse Mali i Zi përparon i pari, ndërsa Shqipëria e ndjek, bashkëpunimi rajonal nuk duhet të dobësohet, por të bëhet më relevant dhe më fleksibil”, tha ai.

Christian Schmidt, përfaqësuesi i lartë në largim në Bosnjë e Hercegovinë, u pajtua me Jankoviqin.

“Mendoj se Mali i Zi dhe Shqipëria mund të jenë një shembull suksesi në vitet e ardhshme, por duhet të jemi shumë të kujdesshëm që suksesi i disave të mos bëhet problem për të tjerët”, theksoi ai.

Husein Bagci, profesor në Universitetin Teknik të Lindjes së Mesme, shtoi se është po ashtu e rëndësishme që qytetarët e vendeve të Ballkanit të kenë një pozicion të barabartë kur të hyjnë në BE, dhe të mos ndihen “si një palë shtesë që BE-ja e pranon me mëshirë”.

Cilët janë tre skenarët e mundshëm?

Ana Krstinovska nga Fondacioni helen për Politik të Jashtme dhe Evropiane, tha se janë tre skenarë të mundshëm për dekadën e ardhshme.

Skenari më optimist është ai në të cilin të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor bëhen anëtare me të drejta të plota në BE.

Skenari i dytë, “i mesëm”, do të ishte ai në të cilin vetëm Mali i Zi dhe Shqipëria bëhen anëtare në dekadën e ardhshme. Krstinovska tha se pajtohet me pjesëmarrësit e tjerë në panel se kjo mund të krijojë një vijë të re ndarjeje në rajon, por nga ana tjetër do të ishte një sinjal se politika e zgjerimit ekziston ende, si dhe një motivim për vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor që t’u qasen më seriozisht reformave të tyre.

Skenari i tretë, sipas saj, është më i pafavorshmi si për rajonin ashtu edhe për Bashkimin Evropian – një skenar në të cilin asnjë nga vendet e Ballkanit Perëndimor nuk bëhet anëtare e BE-së.

Krstinovska vlerësoi se BE-ja tashmë po humb për shkak se nuk është zgjeruar në Ballkanin Perëndimor. Ajo përmendi si shembull prodhimin e lëndëve të para kritike.

“Në raport me madhësinë e tij, Ballkani Perëndimor është një prodhues i rëndësishëm i bakrit. Megjithatë, pjesa më e madhe e këtij bakri, veçanërisht nga Serbia, përfundon në Kinë – në duart e një prej konkurrentëve më të mëdhenj ekonomikë të BE-së. Ndërkohë, BE importon bakër nga Amerika Latine, Brazili dhe Kili, gjë që sjell kosto të mëdha logjistike, por edhe rreziqe shtesë të lidhura me pasigurinë gjeopolitike globale”, shpjegoi Krstinovska.

Ajo tha se Ballkani Perëndimor sot siguron rreth 3 për qind të nevojave të BE-së për bakër, dhe se kjo përqindje mund të rritet në 8 për qind.

Krstinovska përmendi gjithashtu një shembull të ngjashëm që vlen për aluminin, “veçanërisht nga Mali i Zi dhe Bosnja dhe Hercegovina, i cili gjithashtu përfundon në masë të madhe në Kinë”.

Zhvillim i pabarabartë në rrugën drejt BE-së

Panelistët shprehën disa herë optimizëm për anëtarësimin e shpejtë të Malit të Zi dhe Shqipërisë në Bashkimin Evropian.

These two countries have been singled out as leaders in the European integration process – Montenegro is closer to membership, with all chapters open and the aim of closing negotiations by the end of 2026, while Albania is progressing faster in the region, although it has not yet entered the phase of closing chapters.

On the other hand, Serbia has been facing stagnation since 2021 due to a combination of factors – mainly relations with Kosovo, but also problems with the rule of law, the state of democracy and alignment with EU foreign policy. Four years after the start of the Russian invasion of Ukraine, Serbia remains among the few European countries that have not imposed sanctions on Russia.

Membership negotiations are also blocked in the case of North Macedonia, which, despite the major compromises it has made, such as changing the country's name at the request of Greece, remains blocked on the European path due to a dispute with Bulgaria.

Bosnia and Herzegovina and Kosovo are at the earliest stages of the process, where progress is limited by structural and political challenges.

Bosnia and Herzegovina has not fully implemented any of the 113 key reforms set out in the Reform Agenda adopted by the European Commission in December last year. The country has pledged to implement reforms in 26 areas with a total of 113 measures by 2027, with a significant part related to strengthening the judiciary.

Kosovo does not yet have candidate status, mainly due to unresolved issues with Serbia and the fact that five EU member states do not recognize its independence. During a recent visit to Kosovo, EU Enlargement Commissioner Marta Kos stressed that many reforms have stalled due to two parliamentary elections scheduled for 2025.

Recently, discussion has been opened on other models of integration of the Western Balkan countries into the EU economic market.

Several EU member states – Austria, the Czech Republic, Italy, Slovakia and Slovenia – support the gradual integration of candidate countries into the EU single market as a way to maintain the pace of enlargement and accelerate reforms.

In a non-paper seen by Radio Free Europe, it is stated that the "step-by-step" approach would promote economic integration and harmonization of rules, while maintaining the perspective of full membership.

The idea of ​​integrating the Western Balkan countries into the European single market in February 2026 has also been put forward by Serbian President Aleksandar Vučić and Albanian Prime Minister Edi Rama. In a joint text for the German newspaper Frankfurter Allgemeine Zeitung, they said that the countries of the region should not immediately obtain full political membership in the EU, but should first be integrated into the European single market and the Schengen area. (REL)


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×