DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

What you need to know about the Language Law in Macedonia: What is being contested, by whom, and why is Albanian in danger?

2024-12-11 21:31:15Politikë SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
What you need to know about the Language Law in Macedonia: What is being
Mural with Albanian motifs in Skopje

The history of regulating the use of the Albanian language in North Macedonia is older than the country's Constitution.

Before the 1991 Constitution, rights were provided for citizens of all nationalities living within the state.

But this changed when in 1991 efforts were made to create a Constitution with a nation-state focus, and the Macedonian language, with its Cyrillic alphabet, was designated the sole official language.

At the time, this proved inappropriate for a multinational state like North Macedonia, and in the wake of these developments, the use of the Albanian language, the use of national symbols, and representation in Parliament and other institutions, fueled the armed conflict between Albanians and Macedonians in 2001.

The conflict ended with the Ohrid Agreement. With this Agreement, the Constitution was changed through 15 amendments, which also regulated the use of languages ​​other than Macedonian in the country.

It was decided that the official language in North Macedonia is the Macedonian language and other languages ​​spoken by over 20 percent of the country's citizens (Albanian).

According to the 2021 census, North Macedonia has about 2 million inhabitants, of whom 54 percent are Macedonians, 29 percent Albanians, and the rest are members of smaller communities.

What you need to know about the Language Law in Macedonia: What is being

But what is and what did the Law on the Use of Languages ​​bring?

The Law on the Use of Languages, which consists of 25 articles, entered parliamentary procedure on September 5, 2017.

The then-President, Gjorge Ivanov, refused to decree it, arguing that the law was unconstitutional. However, on January 11, 2018, the Law on Languages ​​was approved with 69 votes in favor, with no votes against or abstentions.

The main changes brought by the new law were: “the use of the Albanian language also in judicial processes, in and on police uniforms.” After its approval, the law was opposed by 13 initiatives presented by citizens, political parties, and various associations.

For five years now, it has been sitting in the drawers of the Constitutional Court.

The opposition, led at the time by VMRO-DPMNE (now in power), did not participate in the session. It contested every aspect, from the manner in which the law was adopted to its content.

Like Ivanov, the opposition also called the law unconstitutional.

What is this law being contested about?

In the summary report of the Constitutional Court, regarding what is the object of the opposition of the 13 initiatives, it is stated that the initiators oppose it because they do not want a language of non-majority communities to be equated with the official language spoken throughout North Macedonia.

“Iniciatorët kundërshtojnë tërësinë e Ligjit nga aspekti i Amendamentit V të Kushtetutës, sepse zgjeronte kornizën kushtetuese të dhënë në këtë amendament në lidhje me përdorimin e gjuhëve të komuniteteve joshumicë dhe përcaktonte barazinë e një gjuhe tjetër që flitet nga të paktën 20% e qytetarëve, me gjuhën maqedonase dhe alfabetin e saj cirilik si gjuhë zyrtare në të gjithë territorin e Republikës dhe në marrëdhëniet e saj ndërkombëtare“, thekson raporti.

Nenet apo pjesët e neneve për të cilat propozohet nisja e procedurës për vlerësimin e kushtetutshmërisë, janë gjithashtu pjesë e vërejtjeve të Komisionit të Venecias.

Cilat janë vlerësimet e Komisionit të Venecias?

Në 2019-n, Komisioni i Venecias dha vlerësim për Ligjin për gjuhët, duke thënë se disa dispozita të tij tejkalonin standardet ndërkombëtare për gjuhët rajonale dhe të pakicave.

Komisioni kërkoi:

-Rishikimin e dispozitave për dygjuhësinë në procedurat gjyqësore, duke rekomanduar që këto përcaktime të hiqen ose të kufizohen, për shkak të vështirësive teknike dhe administrative që mund të shkaktojnë.

-Masa për zbatimin efikas të kërkesave gjuhësore, bazuar në dispozitat e Ligjit të mëparshëm të vitit 2008, për të garantuar zbatueshmërinë e tyre pa krijuar konfuzione, ndonëse ai, sipas njohësve të drejtësisë, përfshinte një interpretim të ngushtë.

-Revidimin e nenit 3 të Ligjit për gjuhët, i cili parashikon përdorimin e gjuhës shqipe në komunikimet institucionale dhe fusha të tjera, duke kërkuar një përcaktim më të qartë të fushës së zbatimit për të shmangur keqkuptimet dhe konfliktet në praktikë.

Opozitë vs Pushtet / Qëndrimet e VMRO-DPMNE për ligjin

Gjatë kohës që ishte në opozitë, VMRO DPMNE-ja e ka kundërshtuar vazhdimisht ligjin dhe u zotua se do të bënte korrigjime në momentin që do të vinte në pushtet.

Narrativa e tyre linte të kuptohej se “shqiptarët kishin siguruar më shumë të drejta nga se u takojnë”. Por tashmë, që erdhi në pushtet, kryeministri maqedonas Hristijan Mickoski, deklaroi se nuk po kontestohet i gjithë ligji, por “vetëm dy-tri dispozita”.

Ai u shpreh se “situata është në kontroll” dhe iu bëri thirrje qytetarëve shqiptarë dhe maqedonas që të jenë të qetë.

“Të mos lejojmë të biem pre e provokimeve të këtyre njerëzve”, deklaroi Mickoski referuar komenteve të kreut të BDI në opozitë, Ali Ahmetit i cili qysh prej se ligji nisi shqyrtimin në Kushtetuese ka deklaruar se do ta mbrojë me çdo kusht gjuhën shqipe.

Paralajmërimi i Ali Ahmetit

Ndërkohë, ditën e sotme Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë së Veriut ka vendosur të shtyjë seancën për Ligjin e gjuhëve për një datë të pacaktuar. Në këtë seancë, për të cilën do të vendoset se kur do të mbahet, pritet të marrin pjesë ekspertë të fushës dhe përfaqësues të partive politike, të cilët do të paraqesin argumentet e tyre lidhur me kontestimin e Ligjit për gjuhët.

Propozimi për shtyrjen e seancës u bë nga gjykatësja e Gjykatës Kushtetuese, Elizabeta Dukovska, e cila është përgjegjëse për këtë çështje.

But before this decision was made, Ali Ahmeti and Ziadin Sela delivered their speech before this court and a large crowd of people gathered there.

Ahmeti warned that if a decision is made to abrogate the Albanian language as an official language, there will be major consequences and revolts from society.

"We are not gathered here because there is an electoral campaign. We are gathered here because today, the judges of the Constitutional Court have decided on the suppression of the Albanian language. Any reckless, unwise decision will cause revolt and indignation among Albanians because they are being denied a right that they have not only fought for and sacrificed for over the centuries, but have also washed away with blood," he said.


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×