
Washington has once again bowed to pressure from European allies and Ukrainian leaders and agreed to provide more sophisticated weapons to aid Kiev's war effort.
This time it is about F-16 fighter jets.
Ukraine has long demanded to be provided with sophisticated aircraft as Russia continues its occupation of the country, which is now in its second year. And this new plan opens the door for some countries to supply Ukraine with fourth-generation jets and for the US to offer help training pilots. The American President, Joe Biden, presented this agreement to world leaders during the summit in Hiroshima, Japan.
So far, the US has not provided details and said decisions on when, who and how many F-16s will be given to Ukraine will be made public in the coming months, while training is expected to begin soon.
Details regarding the training are also scarce. The US officials, who spoke on condition of anonymity, said that the details of this plan cannot yet be made public.
However, with this decision, the Biden administration has made a major U-turn, after previously for more than a year it had refused to approve any delivery of aircraft or provide training, due to concerns that something like this could escalate. tensions with Russia. US officials have also argued against sending F-16s, saying that training pilots how to operate these advanced aircraft, as well as logistical support, would be a difficult process that would take months.
Below you can learn more about these planes and why the US was initially reluctant to send them, as well as what is known and what is not known about the new decision.
Ukraine has been pushing to get Western jets since the first phase of the war, insisting that the sophisticated jets would give it an edge in the war and enable it to strike Russian forces.
Almost a year ago, two Ukrainian fighter pilots, who asked to be identified only by the nicknames Moonfish and Juice, met with reporters in Washington to convince them why it was important for Ukraine to get planes. F-16 - of American production -, emphasizing that these types of aircraft have advanced radars, sensors and greater missile capabilities.
Në shkurt, ministri i Mbrojtjes së Ukrainës, Oleksiy Reznikov, mbajti në duar fotografinë e një avioni kur ai u pyet në Bruksel se çfarë ndihme ushtarake ka nevojë shteti i tij. Më herët gjatë këtij muaji, presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, gjatë një vizite që zhvilloi në Gjermani, u bëri thirrje aleatëve që të formojnë një “koalicion për avionët luftarakë”, që do t’i mundësonte Ukrainës të kishte avionë luftues, të domosdoshme, sipas tij, për t’iu kundërvënë dominimit që Rusia ka në qiell.
Liderët ukrainas kanë argumentuar se avionët F-16 janë shumë më superiorë sesa flota e avionëve, të periudhës sovjetike, që Ukraina ka aktualisht në përdorim. Në përgjigje të këtyre kërkesave, SHBA-ja ka gjetur mënyra të tjera për të ndihmuar Ukrainën, duke i dhuruar aftësi të tjera të avancuara ushtarake, por jo avionë.
Për shembull, inxhinierët në forcat ajrore amerikane kanë gjetur mënyra për të modifikuar raketën tokë-ajër HARM, në mënyrë që kjo lloj arme të mund të bartet dhe të lëshohet nga avionët MiG që përdor Ukraina. Kjo raketë dhe sistemi i shënjestrës që ka, mundëson që avionët të identifikojnë radarët tokësorë të armiqve dhe t’i shkatërrojnë ata.
Për muaj të tërë, sa herë që janë pyetur publikisht zyrtarët amerikanë – duke filluar nga Biden dhe zyrtarët e tjerë më të ulët – vazhdimisht kishin refuzuar dërgimin e avionëve F-16 në Ukrainë. Po ashtu, SHBA-ja kishte refuzuar që të lejonte shtetet e tjera të eksportojnë avionët e tyre Falcons në Ukrainë.
Javën e kaluar, Zelensky sërish përsëriti dëshirën e tij për posedimin e avionëve F-16 dhe modeleve të tjera. Po ashtu, në fillim të javës së kaluar, edhe zëdhënësi i Këshillit të Sigurisë Kombëtare, John Kirby, u pyet nëse SHBA-ja kishte ndryshuar qëndrim sa i përket avionëve F-16, por ai u përgjigj “jo”.
Në muajt e fundit, Biden ishte pyetur disa herë për këtë çështje dhe ai po ashtu kishte refuzuar që të autorizonte dërgimin e avionëve F-16. Më herët gjatë këtij viti, kur u pyet pse refuzon dërgimin e tyre, Biden u përgjigj: “Sepse ne duhet t’i mbajmë këta avionë këtu”.
Zyrtarët amerikanë në Pentagon kishin insistuar se ndihma ushtarake që SHBA-ja po i jepte Ukrainës ishte e bazuar në atë se çfarë shteti kishte nevojë më shumë për të zhvilluar luftën. Prandaj, theksi ka qenë i vendosur në dërgimin e sistemeve të mbrojtjes ajrore dhe në miliona raketa, por edhe municion – teksa Ukraina përgatitet për kundërofensivën e madhe pranverore.
Një tjetër arsye e rëndësishme për këtë refuzim është shqetësimi i vazhdueshëm se dërgimi i këtyre avionëve luftarakë në Ukrainë do të zemëronte rusët, do të provokonte presidentin rus, Vladimir Putin, dhe me gjasë do të përshkallëzonte luftën.
Pavarësisht këtyre shqetësimeve, SHBA-ja ka dëshmuar vazhdimisht se gjatë luftës mund të ndryshojë mendjen.
Në fillim, SHBA-ja kishte nguruar të dërgonte në Ukrainë sistemet raketore Patriot, raketat me rreze të gjatë veprimi apo tanke. Në secilin rast, Uashingtoni ndryshoi qëndrim pas presionit të aleatëve dhe u pajtua që të dërgonte armë gjithnjë e më të avancuara.
Një prej shembujve të fundit ishte edhe dërgimi i tankeve M1A1 Abrams. Për muaj të tërë, SHBA-ja deklaroi se tanket Abrams ishin shumë të ndërlikuar dhe kërkonin shumë mbështetje logjistike që të përdoreshin nga trupat ukrainase. Por, pas rritjes së presionit nga shtetet evropiane që dëshironin t’i dërgonin Ukrainës tanket e tyre, SHBA-ja në fund u pajua që të dërgonte në Ukrainë 31 tanke Abrams. Trajnimi për përdorimin e këtyre tankeve pritet të nisë së shpejti.
Miratimi për F-16 ka qenë një proces i gjatë dhe i ngadalshëm. Pavarësisht presionit publik – për muaj të tërë – nuk kishte asnjë lëvizje sa i përket çështjes së avionëve F-16 dhe Pentagoni në mars solli dy pilotë të forcave ajrore të Ukrainës në bazën e Gardës Kombëtare në Tuskon të Arizonës, për t’i familjarizuar ata me avionët F-16 dhe për t’iu treguar se si trajnohen pilotët për këta avionë.
Zyrtarët amerikanë kishin refuzuar që ta diskutonin këtë ngjarje publikisht, por privatisht ata kishin deklaruar se dy pilotët ukrainas fluturuan me avionë simulues F-16 dhe kuptuan se si bëheshin trajnimet. Forcat ajrore amerikane ndërkaq morën informacione se sa kohë do t’i duheshin një piloti ukrainas me përvojë që të mësonte të fluturonte avionët F-16 dhe sisteme të tjera të avancuara. Zyrtarët erdhën në përfundim se një trajnim i tillë mund të bëhej për rreth katër muaj, nëse veçse pilotët ishin të trajnuar për të operuar me avionët e tyre të epokës sovjetike.
Sipas zyrtarëve amerikanë, Biden u tha liderëve në Japoni se SHBA-ja do të marrë pjesë në trajnimet për F-16, dhe vendimi për të furnizuar Ukrainën me këta lloj avionësh do të merrej më vonë.
Officials still said it is not clear whether the US will simply allow other countries to send F-16s to Ukraine, or whether the US itself will send such aircraft. There are no estimates yet on how many aircraft will be offered or when. Officials with knowledge of the matter said there is no time for these planes to be involved in the Ukrainian counteroffensive during the spring.
While officials said the training will begin soon, it is not yet clear where it will be held, how many pilots will be trained and how long the process will take.
The US Air Force has two fleets in Europe: one in Italy and one in Germany. The US continuously sends F-16 aircraft to bases in Europe./ REL