DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

"They would live in harmony with the Albanians" - When Albania was proposed to become a homeland for the Jews

2023-10-10 22:25:02Fokus SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
"They would live in harmony with the Albanians" - When Albania was
Tirana in the years 1920-30

When did the Jews come to Albania?

The Jewish population was dispersed in late antiquity in the territories of the Roman Empire.

In the Middle Ages, they are documented at least since the c. XIII in Albanian cities, such as in Durrës, Vlorë, where they are distinguished by their ethnic-religious features.

At the end of the century XV groups of Jews of the Mediterranean Sephardic branch, followed by the Spanish and Portuguese inquisition, took refuge in Albania, mainly at the time of Sultan Bayazit II.

They created the first communities in Vlorë, Artë and Preveza and later also in Berat, Janina, Elbasan, Skopje, Prizren, Manastir etc.

The Jews were mainly engaged in trade.

Their communities in Albania created their own religious and administrative-judicial institutions, as everywhere else. In the cities they lived in separate quarters.

In the Albanian state, there has been no discrimination against them, as has happened in many other countries of the Balkans and Western Europe.

During World War II, not only local Jews, but also foreigners, the Albanian people sheltered, protected and saved them from the Nazis.

***

When Albania was proposed to become a homeland for Jews

In 1935, the Jewish journalist from Britain, Leo Elton, traveled to Albania, apparently on his own initiative, to see if it was possible to establish a Jewish national entity there.

The only surviving evidence of this trip remains his report 10 years later to Judah Leib Magnes, the first president of the Hebrew University.

Ai i tha Judah Magnes se ‘Shqipëria ishte vendmbrojtje ideale për hebrenjtë dhe eventualisht mund të bëhej atdhe i tyre’

Dokumenti pushon në Arkivin Qendror për Historinë e Popullit Hebre në kampusin e Universitetit në Jerusalem.

Udhëtimi i Eleton ishte nxitur nga persekutimi në rritje i hebrenjve-gjermanë dy vjet pasi po udhëhiqte regjimi i nazistëve dhe nga refuzimi i Britanisë për të rritur numrin e hebrenjve në tokat që atëherë njiheshin si Palestina e Mandatuar (nga Liga e Kombeve) dhe që kontrollohej nga Britania e Madhe.

Elton shkruan se së pari lexoi për këtë ide në një gazetë britanike që raportonte se qeveria shqiptare i mirëpriste hebrenjtë edhe në atë kohë.

Kështu, ai udhëtoi për në vendin e vogël me rreth një milion banor, që ishte krejtësisht i shkëputur nga Evropa e Industrializuar.

Një ministër i qeverisë i kishte thënë se “në Shqipëri intoleranca fetare ishte diçka e panjohur… myslimanët e Shqipërisë nuk ishin fanatikë”.

Ministri kishte theksuar gjithashtu se ndryshe nga pjesa tjetër e Europës, Shqipëria nuk kishte histori të antisemitizmit.

“Nuk ka kurrfarë arsye që hebrenjtë që do të vendoseshin këtu nuk do të jetonin në harmoni të plotë me shqiptarët”, shkruante Elton.

Opsioni për të zgjedhur Shqipërinë kishte edhe avantazhe ekonomike.

Toka ishte jashtëzakonisht pjellore, dhe nëse do të përdoreshin teknikat moderne të bujqësisë, lehtësisht mund të plotësonte nevojat e 5 milionë banorëve.

Portokajtë dhe limonët, shkruante Elton, ishin më të mirët në botë, dhe suksesi i hebrenjve në kultivimin e portokajve më parë mund të përsëritej lehtësisht në Shqipëri.

Të tjera sugjerime përfshinin kultivimin e bimës së cigares, krimbave për mëndafsh dhe ndërtimi i industrisë së tekstilit dhe vajrave.

Një anë më pak pozitive, sipas Elton, ishte që kryeqyteti Tirana nuk kishte asnjë teatër dhe as salla koncertale.

“Besoj se nëse pionierët që do vinin dhe do të ishin të duhurit, do të arrini jo vetëm prosperitet material shumë shpejt, por edhe respektin dhe dashamirësinë e shqiptarëve”, shkruante Elton.

Ai thoshte se “në harkun e vetëm disa viteve, jo qindra, por mijëra hebrenj nga të gjitha fushat, do t’i përcillnin të parët që do vinin”.

Si fillim, Elton rekomandonte krijimin e një entiteti kombëtar hebre në Shqipëri siç është ai në Palestinën e Mandatuar, me bashkëpunimin e lëvizjes sioniste.

Më vonë Shqipëria do të kthehej në shtëpinë e kombit hebre.

It has never been known what exactly happened to this idea, whether it was discussed by official authorities, and whether Elton was ever answered.

Hadassah Assouline, director of the archive, says Elton's letter likely went to the University in 1945 at the time of the World War II refugee crisis.

During World War II, Elton's impression of Albanian benevolence proved true, Albania was almost the only country that sheltered, protected and kept alive all the Jews who were temporarily sheltered.


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×