"I am not familiar with the acts", former minister Beqaj public letter to SPAK, requests reading of the file

2026-01-11 14:14:38Aktualitet SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
"I am not familiar with the acts", former minister Beqaj public letter
Ilir Beqaj

Former minister Ilir Beqaj does not give up on the request to read his file.

In a letter made public by his lawyer, Ermal Yzeiraj, Beqaj states that since July 2025, his defense has repeatedly and in writing addressed SPAK with several requests and questions, to which he has not received a response.

According to Beqaj, they did not ask for "investigative secrets" nor to interfere with any process.

"We have demanded the minimum that any just society considers reasonable: to know on what technical basis a test is based that can weigh heavily on a person's life. And the answer? Silence. Here arises a question that is neither political nor personal. It is an elementary question of justice. Can a method that refuses to be identified be called "high standard"? Can a practice that does not dare to say its name be called "internationally recognized?", declares Beqaj, which according to him is the reason why he is making the requests public.

"If standards exist, tell us what they are. If they are implemented, tell us since when. If they are certified/accredited, tell us by whom. The above should be brought to the attention of the Supreme Court, the Supreme Court and the Constitutional Court. But politics should not be left out either," writes the former minister, who is accused of theft by abuse of office in collaboration with a criminal group.

Full reaction:

In criminal practice, it is often encountered that digital devices (laptops, desktops, smartphones) are treated as "material objects/evidence" in the classical sense, while the essence of the intervention is not the hardware, but the data stored on them.

In the “Studio Pustina” case (Constitutional Court decision), a fundamental debate emerges: how “computer system” should be understood and what procedural guarantees are required when criminal prosecution bodies extract and copy data.

The reasoning behind this decision also sheds light on the violations of fundamental rights committed against Albanian citizens at all three levels of criminal trial in Albania.

Decisions:

no. 206, dated 01.06.2023, of the Criminal Chamber of the Supreme Court, first instance;
no. 128, dated 15.09.2023, of the Criminal Chamber
of the Supreme Court, appeal; no. 00-2024-741 (26), dated 08.02.2024, of the Criminal Chamber of the Supreme Court;

are, in my opinion, contrary to the ECHR, the Constitution, the Budapest Convention and the Code of Criminal Procedure, regarding the administration of computer data.

The three decisions cited above misread the definition of “computer system” in Article 1 of the Budapest Convention.

A comprehensible reading of the definition is this:

"Computer system" means:

any device that, based on/in application of a program, performs automatic data processing;

OR

një grup pajisjesh të ndërlidhura ose të lidhura, një ose më shumë prej të cilave, në bazë/në zbatim të një programi, kryejnë përpunimin automatik të të dhënave.

Qoftë rasti (1), qoftë rasti (2), kanë të përbashkët faktin që, në bazë/në zbatim të një programi, kryejnë përpunimin automatik të të dhënave.

Kriteret e mësipërme për t’u quajtur “sistem kompjuterik” i plotëson sot edhe çdo smartphone. Është pajisje, e lidhur dhe e ndërlidhur me pajisje të tjera dhe, në bazë të një programi, kryen përpunim automatik të të dhënave. (Edhe pa këtë element “lidhjeje”, vetë alternativa “çdo pajisje” në përkufizim është e mjaftueshme.)

Janë këto të fundit, dmth. të dhënat, ato që u interesojnë hetuesve dhe prokurorëve. Prandaj sekuestrimi i një kompjuteri nuk ka si të jetë qëllim në vetvete. Qëllimi janë të dhënat.

Pasi sekuestrohet sistemi kompjuterik, sipas asaj që SPAK, si subjekt i interesuar, ka parashtruar në Gjykatën Kushtetuese në çështjen Pustina (pika 16.8 e vendimit të GJK-së), “imazhet dhe kopjet e raporteve të të dhënave të nxjerra ruhen në pajisje ruajtëse që nuk janë të lidhura në internet”. Thelbi janë “të dhënat e nxjerra”. Janë këto që, realisht, sekuestrohen.

Sekuestrimi i të dhënave kompjuterike për qëllim të një procedimi penal gjen rregullim në nenin 208/a të KPrP-së (Sekuestrimi i të dhënave kompjuterike). Titulli i nenit është “Sekuestrimi i të dhënave kompjuterike”. Dispozita e lidh zbatimin me “krime që lidhen me teknologjinë e informacionit”, por në praktikë prova digjitale (të dhënat kompjuterike) shfaqet në një numër shumë të madh procedimesh penale, edhe kur vepra penale nuk është “krim i TI-së”.

Prandaj, bazuar në përkufizimin e Konventës së Budapestit dhe në nenin 208/a të KPrP-së, sekuestrimi i të dhënave kompjuterike bëhet, si rregull, vetëm pas një urdhërimi gjyqësor (dhe me kufij të qartë të ndërhyrjes).

Qëllimi janë “të dhënat”, jo “sendi”.

Kur sekuestrohet një pajisje, hetimi realisht synon hyrjen, kërkimin, nxjerrjen, kopjimin dhe analizimin e të dhënave. Edhe vetë praktika e ruajtjes së “imazheve/kopjeve” të të dhënave (offline, jashtë internetit) e pranon që objekti real janë të dhënat e nxjerra.

Sipas tri vendimeve të sipërcituara:

“Pajisjet e sekuestruara, ndërsa janë të pandërlidhura në një rrjet/sistem kompjuterik, në referim të nenit 1 të Konventës ‘Për krimin në fushën e kibernetikës’ (Konventa e Budapestit), nuk janë sisteme kompjuterike në kuptim të nenit 208/a të KPP-së, por veçse mekanizma të automatizuar ose sende në kuptim të nenit 187 të KPP-së, të cilat, me të dhënat apo gjurmët që mund të përmbajnë, shërbejnë si prova materiale.”

Së pari, më lart është dhënë shpjegimi pse edhe një kompjuter i vetëm është “sistem kompjuterik” sipas Konventës (përkufizimi nis me “çdo pajisje”). Për më tepër, në praktikë, mjafton një smartphone që, me anë të Bluetooth-it, kompjuteri të lidhet dhe të ndërlidhet me pajisje të tjera.

Së dyti, “mekanizma të automatizuar” nuk është një kategori e qartë ligjore e parashikuar nga KPrP-ja dhe përdorimi i saj pa bazë normative rrezikon të kthehet në një etiketë që anashkalon garancitë e provës digjitale.

Së treti, pohimi “mekanizma të automatizuar ose sende” është ose alogjik, ose tallës. Nëse një gjë është mekanizëm i çdo lloji, patjetër që është send. Një send e përfshin në vetvete edhe një mekanizëm.

Kur pajisja quhet “send”, rrezikon të anashkalohen garancitë për të dhënat. Në vendimmarrjet gjyqësore të sipërcituara është përdorur arsyetimi se pajisjet “nuk janë sisteme kompjuterike” (p.sh. pse s’janë të ndërlidhura), ndaj trajtohen si “sende” (neni 187 KPrP) ose “mekanizma të automatizuar”.

Prova janë të dhënat, jo kompjuteri ku ato janë ruajtur.

Një kasafortë nuk merret si qëllim në vetvete; merret për paratë që dyshohet se janë brenda. Një armë zjarri nuk qëllon pa fishek. Po kështu, sekuestrimi i një laptopi apo smartphone-i nuk ka kuptim si objekt në vetvete: kuptimi i vërtetë (dhe rreziku për të drejtat themelore) lidhet me hyrjen, kërkimin, nxjerrjen dhe kopjimin e të dhënave.

Por, meqë tri gjykatat i janë referuar Konventës së Budapestit, ajo duhet lexuar e tëra.

Neni 14 – Sfera e zbatimit të dispozitave procedurale

Çdo Palë duhet të adaptojë një legjislacion të tillë dhe masa të tjera të nevojshme që të vendosen kompetencat dhe procedurat e caktuara në këtë seksion për shkak të hetimeve apo gjykimeve specifike penale.
Përveç kur parashikohet ndryshe në nenin 21, çdo Palë aplikon kompetencat dhe procedurat e referuara në paragrafin 1 në:
a) veprat penale të përcaktuara në përputhje me nenet 2–11 të kësaj Konvente;
b) vepra të tjera penale të kryera nëpërmjet një sistemi kompjuterik; dhe
c) mbledhjen e fakteve në formë elektronike të një vepre penale.

Pika (c) e paragrafit 2 të nenit 14 të Konventës (mbledhja e fakteve në formë elektronike të një vepre penale) është ligj në Shqipëri prej më shumë se 20 vjetësh. Ky lloj ligji ka përparësi ndaj ligjit të brendshëm kur ka mospërputhje, sepse është një marrëveshje ndërkombëtare e ratifikuar me ligj. Për fat të keq, ky përcaktim ligjor shpërfillet haptazi nga gjyqtarë, prokurorë dhe hetues.

Vitet e fundit, shumica e gjykimeve penale në Shqipëri lidhen me të dhëna të gjetura ose në kompjuter, ose në smartphone, ose në platforma elektronike komunikimi.

Shpërfillja e Konventës së Budapestit çon edhe në procese gjyqësore të shumta.

Në çështjen “Pustina” të sipërcituar, SPAK, në cilësinë e subjektit të interesuar, ka parashtruar para Gjykatës Kushtetuese (pika 16.8 e vendimit të GJK-së): “Ekspertimi bazohet në përcaktime të qarta ligjore për kompetencën e ekspertëve dhe në standarde të larta teknike, ndërkombëtarisht të njohura, për programet e përdorura.”

Kjo fjali tingëllon si garanci. Si siguri. Si angazhim se prova digjitale trajtohet me rigorozitet dhe kontroll.

But standards, if they are real, have one property that they never lose: they can be named.

Since July 2025, repeatedly and in writing, my defense has requested from SPAK:

What are the international digital forensics standards that apply?
Who recognizes/accredits them?
From what date do they apply?

We have not asked for "investigative secrets." We have not asked to violate any process. We have asked for the minimum that any just society considers reasonable: to know on what technical basis a piece of evidence that could weigh heavily on a person's life is based.

And the answer? Silence.

Here arises a question that is neither political nor personal. It is an elementary question of justice.

Can a method that refuses to be identified be called "high standard"?

Can a practice that dares not say its own name be called "internationally recognized"?

That's why I'm asking for it publicly.

If standards exist, tell us what they are.

If they are implemented, tell us since when.

If they are certified/accredited, tell us by whom.

The above should be brought to the attention of the Supreme Court, the Supreme Court and the Constitutional Court.

But politics should not be left aside either.

A Parliamentary Inquiry Committee would be sufficient to investigate compliance with the Budapest Convention and criminal procedure in every criminal proceeding registered in Albania after the issuance of the unifying decision of the Supreme Court of December 2021, in which computers or smartphones were seized.

Given that judges and prosecutors openly misread and misquote various legal provisions, a more elaborate version of this note is attached, providing the full texts of the legal references mentioned.

Ilir Beqaj


Video