METAMORPHOSIS / “Help me in this evil hour, O Giant”: The Tall One becomes religious, prays to his portrait on the wall!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Public transport warns of ticket price increase from January 1

2026-11-10 09:01:46Aktualitet SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Public transport warns of ticket price increase from January 1

From January 1, if the government does not apply a reduced VAT of 6% to public transport, operators warn that they will begin demanding an increase in ticket and subscription prices.

The nationwide price change is expected to affect around 500,000 citizens per day who use public transportation.

The National Association of Public Transport, in a letter addressed to the Committee on Economy, Employment and Finance, the Ministry of Finance and the Ministry of Infrastructure, requests that its request for the inclusion of public transport in the VAT scheme reduced to 6%.

With the new fiscal package, only a list of 54 food products will be included in this scheme.

The association believes that their proposal should be taken into consideration, as the increase in general VAT from 20% to 21%, as a measure, will exert pressure on both ticket and season ticket prices.

The proposed increase in the standard VAT rate from 20% to 21% should be assessed in relation to the budgetary effect and the potential economic and social consequences for public transport users and operators, as operators cannot unilaterally increase prices, as the price is determined by the local government.

"Operators do not have the right or the ability to unilaterally increase the price of a ticket or subscription, even in cases where they are faced with:

Increase in fuel and energy prices.

Increase in salaries and contributions for personnel.

Increased costs of maintenance, spare parts and vehicle insurance.

Increase in fiscal and tax obligations.

Cost for fleet renewal and modernization.

Obligations for the implementation of approved kilometers, frequencies and service schedules.

In this situation, an economic imbalance is created between the obligations that operators must fulfill and the possibilities they have to secure income. The increase in costs cannot be automatically reflected in the ticket price, while the operators' income remains limited by the approved tariffs. Consequently, any additional fiscal burden, without an appropriate relief or compensation mechanism, risks deepening the negative financial result, reducing investment capacity and undermining the continuity of the service. The association assesses that it is not economically sustainable for the state, on the one hand, to administer the price of the service and, on the other hand, to increase fiscal obligations without providing a mechanism that guarantees the coverage of the real costs of its provision.

Shoqata Kombëtare e Transportit Qytetas argumenton ndërkohë se në disa vende të Bashkimit Europian aplikohet TVSH e reduktuar për këtë sektor, përfshirë shtete të Ballkanit Perëndimor dhe të Bashkimit Europian.

Letra e plotë e Shoqatës Kombëtare të Transportit Qytetas

Shoqata Kombëtare e Transportit Qytetas, në përfaqësim të interesave të operatorëve të licencuar të transportit publik të udhëtarëve, në kuadër të procedurave parlamentare për shqyrtimin dhe miratimin e Projektbuxhetit të Shtetit dhe Paketës Fiskale për vitin 2027, paraqet për shqyrtim një sërë kërkesash dhe propozimesh që lidhen drejtpërdrejt me qëndrueshmërinë ekonomike të sektorit, barrën fiskale të ushtrimit të veprimtarisë dhe garantimin e një shërbimi publik të përballueshëm për qytetarët.

Vlerësojmë se politikat fiskale për vitin 2027 duhet të marrin në konsideratë natyrën e veçantë të transportit publik, i cili, ndryshe nga aktivitetet e zakonshme tregtare, funksionon mbi tarifa të rregulluara, detyrime të përcaktuara për shërbimin dhe kufizime ligjore e administrative në përshtatjen e çmimeve me kostot reale.

Transporti publik nuk përfaqëson thjesht një aktivitet ekonomik, por është një shërbim me interes të përgjithshëm publik, i lidhur drejtpërdrejt me lëvizjen e qytetarëve, aksesin në punësim, arsim, shëndetësi dhe pjesëmarrjen në jetën ekonomike e sociale. Ai përbën një nga arteriet kryesore të jetës së qytetit.

Për këtë arsye, Shoqata kërkon që transporti publik të trajtohet, nga pikëpamja fiskale, në mënyrë të përafërt me produktet dhe shërbimet bazë të shportës familjare dhe parashtron kërkesat e mëposhtme:

Mosmiratimi i rritjes së propozuar të TVSH-së në 21% dhe ulja e normës së TVSH-së për transportin publik në 6%.

Sipas Paketës Fiskale 2027 të prezantuar nga Qeveria, propozohet rritja e normës standarde të TVSH-së nga 20% në 21%. Në mungesë të një norme të reduktuar për transportin publik, kjo masë mund të ushtrojë presion mbi çmimin e biletës ditore dhe të abonimit mujor, duke prekur qytetarët, studentët, pensionistët dhe shtresat në nevojë.

Duke marrë parasysh rritjen e kostove të karburantit dhe të shpenzimeve të jetesës, Shoqata vlerëson se çdo rritje shtesë e barrës fiskale mbi transportin publik duhet të analizohet në raport me ndikimin te qytetarët dhe aftësinë financiare të operatorëve.

Shoqata e vlerëson pozitivisht parimin e mbrojtjes së konsumit bazë familjar, por konsideron se ky trajtim duhet të shtrihet edhe te shërbimi i transportit publik të udhëtarëve. Transporti publik është një shpenzim i domosdoshëm dhe periodik në buxhetin e familjeve.

Për shumë qytetarë, përdorimi i autobusit nuk përbën zgjedhje konsumi, por mënyrën e vetme ekonomikisht të përballueshme për të shkuar në punë, në shkollë, në institucione shëndetësore apo për të përmbushur nevojat e përditshme. Sipas vlerësimit paraprak të Shoqatës, shërbimi i transportit publik përfshin një popullsi të konsiderueshme përdoruesish, të vlerësuar në rreth 450,000–500,000 qytetarë në shkallë vendi.

Një pjesë e konsiderueshme e këtyre përdoruesve u përket familjeve me të ardhura të ulëta dhe të mesme, studentëve, pensionistëve dhe personave për të cilët zotërimi apo përdorimi i një automjeti privat është ekonomikisht i papërballueshëm. Për këto arsye, transporti publik duhet të konsiderohet pjesë funksionale e shportës bazë të konsumit familjar dhe të përfitojë trajtim fiskal të reduktuar.

Në kuadër të procesit të integrimit evropian, Shoqata propozon marrjen në konsideratë të praktikave fiskale të vendeve evropiane që aplikojnë norma të reduktuara për transportin e udhëtarëve, si Portugalia, Gjermania, Austria, Italia dhe Spanja. Normat ndryshojnë sipas shtetit dhe llojit të shërbimit; nuk ekziston një normë e vetme prej 6% për të gjitha vendet e Bashkimit Evropian.

KRAHASIMI I TVSH-SË SË TRANSPORTIT PUBLIK ME VENDET EVROPIANE

Vendi   TVSH

Kroaci  25%

Shqipëri           20% / 21% e propozuar

Itali      10%

Austri   10%

Spanjë 10%

Gjermani         7%

Maqedoni e Veriut      5%

Portugali          6%

Belgjikë           6%

Kosovë Përjashtim nga TVSH-ja

Në krahasim me Shqipërinë (20%), norma prej 10% në Itali, Austri dhe Spanjë është 10 pikë përqindjeje më e ulët; norma prej 7% në Gjermani është 13 pikë më e ulët; ndërsa norma prej 6% në Portugali është 14 pikë më e ulët. Nëse norma standarde shqiptare rritet në 21%, diferenca ndaj normës së propozuar 6% për transportin publik do të ishte 15 pikë përqindjeje. Kroacia tregon se jo të gjitha vendet e BE-së zbatojnë lehtësi për këtë shërbim.

Liberalizimi i çmimit të biletës ose vendosja e një mekanizmi të detyrueshëm rishikimi dhe kompensimi të tarifave të rregulluara.

Në transportin qytetas dhe rrethqytetas, tarifat e biletave dhe të aboneve miratohen nga organet përkatëse të vetëqeverisjes vendore, ndërsa për shërbimet e tjera zbatohen rregullimet përkatëse sipas legjislacionit të transportit rrugor. Si rrjedhojë, operatorët nuk kanë të drejtën dhe as mundësinë të rrisin në mënyrë të njëanshme çmimin e biletës apo të abonimit, edhe në rastet kur përballen me:

Rritje të çmimit të karburantit dhe energjisë.

Rritje të pagave dhe kontributeve për personelin.

Rritje të kostove të mirëmbajtjes, pjesëve të këmbimit dhe sigurimit të mjeteve.

Shtim të detyrimeve fiskale dhe tatimore.

Kosto për rinovimin dhe modernizimin e flotës.

Detyrime për realizimin e kilometrave, frekuencave dhe orareve të miratuara të shërbimit.

Në këtë situatë krijohet një pabarazi ekonomike ndërmjet detyrimeve që operatorët duhet të përmbushin dhe mundësive që kanë për sigurimin e të ardhurave. Rritja e kostove nuk mund të reflektohet automatikisht në çmimin e biletës, ndërsa të ardhurat e operatorëve mbeten të kufizuara nga tarifat e miratuara. Për rrjedhojë, çdo barrë shtesë fiskale, pa një mekanizëm përkatës lehtësimi ose kompensimi, rrezikon të thellojë rezultatin negativ financiar, të reduktojë kapacitetin investues dhe të cenojë vazhdimësinë e shërbimit. Shoqata vlerëson se nuk është ekonomikisht e qëndrueshme që shteti, nga njëra anë, të administrojë çmimin e shërbimit dhe, nga ana tjetër, të rrisë detyrimet fiskale pa parashikuar një mekanizëm që garanton mbulimin e kostove reale të ofrimit të tij.

Rritja e propozuar e normës standarde të TVSH-së nga 20% në 21% duhet të vlerësohet në raport me efektin buxhetor dhe me pasojat e mundshme ekonomike e sociale për përdoruesit e transportit publik dhe operatorët.

Në këto kushte, Shoqata propozon:

Ndryshimin e ligjit nr. 92/2014, “Për tatimin mbi vlerën e shtuar në Republikën e Shqipërisë”, të ndryshuar, duke përfshirë shprehimisht shërbimin e transportit publik të rregullt të udhëtarëve, qytetas dhe rrethqytetas, në kategoritë që përfitojnë normën e reduktuar të TVSH-së prej 6% në shitje.

Vlerësimin e shtrirjes së kësaj norme edhe për transportin e rregullt ndërqytetas, duke marrë parasysh funksionin e tij në sigurimin e lëvizshmërisë së qytetarëve.

Ruajtjen e së drejtës së kreditimit dhe rimbursimit të TVSH-së për blerjet dhe investimet që lidhen me ofrimin e shërbimit, në përputhje me legjislacionin tatimor.

Garantimin që ulja e TVSH-së në shitje të ndikojë realisht në përmirësimin e ekuilibrit financiar të operatorëve dhe në ruajtjen e çmimeve të përballueshme për qytetarët.

Qëllimi i propozimit nuk është krijimi i një privilegji tatimor të pajustifikuar, por përshtatja e barrës fiskale me natyrën sociale, interesin publik dhe kufizimet ekonomike të sektorit.

Kërkesë për uljen e barrës fiskale mbi karburantin e përdorur në transportin publik dhe përjashtimin nga taksa vjetore e qarkullimit për autobusët e licencuar.

Në kuadër të Paketës Fiskale 2027 është propozuar zhvendosja e taksës së qarkullimit nga çmimi i karburantit drejt taksimit vjetor të automjeteve. Shoqata kërkon që kjo reformë të mos shoqërohet me krijimin e një detyrimi të ri ose rritje të detyrimeve të operatorëve të transportit publik. Autobusët që përdoren për shërbimin publik të udhëtarëve nuk kanë të njëjtin funksion me automjetet private. Ata realizojnë itinerare të miratuara, frekuenca të përcaktuara dhe kilometra të domosdoshëm për përmbushjen e detyrimit të shërbimit. Për këtë arsye kërkojmë:

Përjashtimin e autobusëve të regjistruar dhe të licencuar për transport publik të rregullt nga detyrimi i ri i taksës së qarkullimit që mund të vendoset mbi mjetet.

Përjashtimin nga akciza të karburantit të përdorur dhe të dokumentuar për realizimin e transportit publik ose, në alternativë, krijimin e një mekanizmi rimbursimi të akcizës.

Zbatimin e rimbursimit në mënyrë periodike, mujore ose tremujore, mbi bazën e faturave të furnizimit, licencave, regjistrimit të mjeteve dhe kilometrave të realizuar.

Njëkohësisht, kërkojmë që efektet e zhvendosjes së taksës së qarkullimit të analizohen në mënyrë të plotë, duke verifikuar uljen reale të kostos së furnizimit me karburant dhe ndikimin e taksave të reja vjetore mbi flotat e autobusëve.

Kërkesë për rishikimin e akcizës mbi gazin natyror të përdorur në transportin publik dhe shqyrtimin e lehtësive fiskale për LNG/CNG dhe energjinë elektrike.

Shqipëria përshkohet nga gazsjellësi Trans Adriatic Pipeline (TAP), por infrastruktura për furnizimin e automjeteve dhe autobusëve me gaz natyror mbetet e kufizuar. Duhet bërë dallimi ndërmjet gazit natyror të kompresuar ose të lëngshëm (CNG/LNG) dhe gazit të lëngshëm të naftës (LPG), pasi këto produkte kanë karakteristika teknike, emetime dhe trajtime fiskale të ndryshme.

Në këtë kuadër, kërkojmë të shqyrtohen niveli i akcizës së importit, njësia e matjes dhe baza e përllogaritjes së detyrimeve fiskale mbi gazin natyror të destinuar për transportin publik qytetas. Politika fiskale duhet të shmangë pengesat e panevojshme për përdorimin e karburanteve me emetime më të ulëta.

Shqipëria është palë në Marrëveshjen e Parisit për Klimën, të nënshkruar më 22 prill 2016 dhe të ratifikuar nga Kuvendi i Shqipërisë më 21 shtator 2016.

Në përputhje me objektivat për uljen e emetimeve të gazeve serrë, Shoqata kërkon që politika fiskale të mbështesë modernizimin gradual të flotës përmes mjeteve që përdorin energji më të pastër, përfshirë gazin natyror dhe energjinë elektrike. Çdo propozim për TVSH 0% ose përjashtim nga akciza duhet të shqyrtohet në përputhje me legjislacionin fiskal dhe detyrimet ndërkombëtare.

Për këtë arsye propozojmë:

Shqyrtimin e heqjes ose reduktimit të akcizës mbi gazin natyror të përdorur nga autobusët e transportit publik, pasi të verifikohen norma aktuale, njësia e matjes dhe baza ligjore e zbatueshme.

Kryerjen e një analize krahasuese të trajtimit fiskal të gazit natyror, LPG-së, gazoilit dhe karburanteve të tjera, për njësi të krahasueshme energjie dhe ndikimi mjedisor.

Përfshirjen në programimin buxhetor 2027–2029 të masave për zhvillimin e infrastrukturës së furnizimit me gaz natyror dhe karburante alternative për flotat e transportit publik, sipas fizibilitetit teknik dhe ekonomik.

Krijimin e skemave mbështetëse për zëvendësimin gradual të mjeteve të amortizuara me autobusë që përdorin teknologji me emetime më të ulëta, duke përfshirë gazin natyror, teknologjitë hibride dhe mjetet elektrike.

Konsiderojmë se objektivat e politikës fiskale, energjetike dhe mjedisore duhet të jenë të harmonizuara dhe të mos krijojnë pengesa ekonomike për modernizimin e flotës së transportit publik.

Taking into account the issues presented, the Association requests that the Parliamentary Committee, within the framework of the review of the relevant draft laws, request from the Ministry of Finance a special analysis of the impact of the 2027 Fiscal Package on the public transport sector. This analysis should assess:

a) The social and economic impact on citizens from the proposed increase in the standard VAT rate to 21%, assessing possible scenarios of ticket prices and monthly subscriptions.

b) The cumulative effect of changes in VAT, dividend tax, other tax liabilities and operating costs.

c) The impact of shifting the turnover tax and excise regime on public transport fleets.

ç) The financial and budgetary effects of reducing VAT to 6% for public transport, within the framework of its treatment as a basic service for families.

d) Real needs for public service subsidy and compensation.

dh) The medium-term impact of fiscal policies on fleet renewal, employment and service quality.

e) Possible consequences on the continuity and frequency of service in the absence of mitigating interventions.

The National Association of Public Transport would like to emphasize that the requests presented do not aim to avoid fiscal obligations, but to establish a fair relationship between the obligations arising from the provision of a regulated public service and the financial resources necessary to fulfill them.

Public transport is an indispensable component of the economic and social functioning of the country. Policies aimed at protecting the basic family basket and supporting low- and middle-income categories cannot ignore the cost of citizens' daily movement. If operators are forced to bear increasingly higher fiscal and operational costs, without having the right to adjust the price of the service and without benefiting from compensation mechanisms, the financial sustainability of public transport is put at risk.

Under these conditions, the responsibility for maintaining affordable tariffs and guaranteeing quality of service should be shared fairly between operators and public institutions.

We request the institutional review of the submitted proposals, the organization of a hearing with representatives of the Association, and an argumentative response regarding the possibility of their inclusion in the legal and budgetary acts that are the subject of review.

Thanking you for your attention and institutional cooperation, we remain available to present the necessary economic data, supporting documentation and technical arguments./Monitor


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×