METAMORPHOSIS / “Help me in this evil hour, O Giant”: The Tall One becomes religious, prays to his portrait on the wall!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

The monograph "István Schütz: The Hungarian Friend of Albanians" by author Mimoza Hasani Pllana is promoted in Pristina

2026-11-07 16:52:35Histori SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

The monograph "István Schütz: The Hungarian Friend of

At the National Library of Kosovo "Pjetër Bogdani", in an event organized by the Embassy of Hungary in Kosovo, the monograph "István Schütz: The Hungarian Friend of Albanians", by author Mimoza Hasani Pllana, dedicated to the life and work of the prominent Hungarian Albanologist, who for decades contributed to the study and promotion of the Albanian language, literature and culture, was promoted.

In addition to the author, academician Bardh Rugova, editor of the monograph, Hungarian historian and Albanologist Prof. Dr. Krisztián Csaplár-Degovics and Gergely Schütz, the son of the Albanologist, presented their presentations at the promotion. The event was also attended by the Hungarian Ambassador to Kosovo, László István Dux, academician Rexhep Ismajli and publisher Bujar Hudhri, while the event was moderated by Arbër Selmani.

In his welcoming speech, the Ambassador of Hungary to Kosovo, László István Dux, praised István Schütz's extraordinary contribution to the study of the Albanian language and culture, as well as his commitment to supporting the Albanians of Kosovo during the 1980s and 1990s. He emphasized that Schütz, beyond his academic activity, had maintained continuous contacts with Kosovar intellectuals and had helped circulate Albanian books in difficult political circumstances. Congratulating the author for preserving this legacy, the Ambassador expressed hope for the imminent publication of Schütz's Albanian-Hungarian dictionary and announced that the Embassy is cooperating with the Municipality of Pristina to name a street or square after the Hungarian Albanologist.

The monograph, published by the "Onufri" publishing house, with the support of the Ministry of Culture, Youth and Sports of the Republic of Kosovo, brings a comprehensive portrait of István Schütz (1923–2010), addressing his scientific, literary, translational, media and diplomatic contribution, as well as his role in strengthening Albanian-Hungarian relations.

In her speech, author Mimoza Hasani Pllana spoke about the inspiration that led her to research Schütz’s life and work, linking this interest to her personal experience in Budapest and the special connection she has created with Hungarian culture. She emphasized that the monograph aims to serve as a resource for scholars of the Albanian language, literature, history, translation, and cultural and diplomatic relations.

Autorja shprehu mirënjohje të veçantë për akademik Bardh Rugovën, për këshillimin dhe redaktimin e monografisë, për profesor Krisztián Csaplár-Degovics, për mbështetjen shkencore, si dhe për Gergely Schütz-in, i cili i mundësoi qasje në arkivin familjar të albanologut, duke pasuruar librin me dokumente, fotografi dhe dëshmi të rralla.

Akademik Bardh Rugova, i cili e kishte njohur personalisht Schütz-in përmes Seminarit Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare, solli kujtime nga përkushtimi i tij ndaj shqipes dhe nga lidhjet e ngushta që kishte krijuar me studiuesit shqiptarë. Ai vlerësoi punën hulumtuese të autores dhe rëndësinë e dokumentimit të kësaj figure për historinë e albanologjisë.

Duke e cilësuar monografinë si një kontribut të rëndësishëm për njohjen e Schütz-it, Rugova theksoi: “Ky libër e paguan një borxh.” Sipas tij, vepra e kthen albanologun hungarez në kujtesën shqiptare jo vetëm si studiues të shquar, por edhe si njeri me një dashuri të veçantë për shqiptarët.

Historiani dhe albanologu Krisztián Csaplár-Degovics vlerësoi karakterin e thelluar shkencor të monografisë, përdorimin e burimeve arkivore dhe intervistave, si dhe mënyrën se si autorja e vendos veprimtarinë e Schütz-it në kontekstin historik të albanologjisë hungareze. Ai veçoi lidhjen e profesorit me Seminarin Ndërkombëtar të Prishtinës dhe trajtimin e trashëgimisë së tij leksikografike, përfshirë fjalorin e madh shqip-hungarisht, botimi i të cilit pritet të realizohet së shpejti.

Në këtë promovim, akademik Rexhep Ismajli, mik i kahershëm i István Schütz-it, evokoi kujtime nga takimet dhe bashkëpunimi i tyre shumëvjeçar, veçanërisht gjatë pjesëmarrjeve të albanologut hungarez në Seminarin Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare në Prishtinë. Ai kujtoi përkushtimin e Schütz-it ndaj studimeve albanologjike dhe lidhjen e tij të veçantë me komunitetin akademik shqiptar, duke folur edhe për përpjekjet e ndërmarra pas ndarjes së tij nga jeta për ta nderuar, përkujtuar dhe ruajtur në forma të ndryshme trashëgiminë e tij shkencore e njerëzore.

Ndërkaq, botuesi i shtëpisë botuese “Onufri”, Bujar Hudhri, vlerësoi lart përkushtimin dhe punën hulumtuese të autores Mimoza Hasani Pllana për të sjellë para lexuesit një figurë kaq të rëndësishme të albanologjisë hungareze. Ai theksoi se botimi dhe promovimi i kësaj monografie përbëjnë një akt të merituar mirënjohjeje ndaj István Schütz-it, një studiuesi të cilit bota akademike dhe kulturore shqiptare i kishte mbetur borxh për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në afirmimin e gjuhës dhe kulturës shqiptare.

Një nga momentet më emocionuese të promovimit ishte fjala e Gergely Schütz-it, i cili solli kujtime personale nga jeta e babait të tij, dhoma e punës në Budapest, librat, dorëshkrimet dhe përkushtimi i jashtëzakonshëm ndaj gjuhës shqipe. Ai kujtoi se udhëtimet e të atit në Prishtinë dhe takimet me studiuesit shqiptarë përbënin një pjesë të rëndësishme të jetës së tij.

Thanking the author for the monograph, Gergely Schütz described the work as a continuation of efforts to preserve and pass on to future generations his father's scientific and human legacy.

István Schütz was one of the most important figures in Hungarian Albanology in the 20th century. Through linguistic studies, compiling dictionaries, teaching and translating Albanian authors into Hungarian, he played a special role in the recognition of Albanian literature and culture in Hungary. His connection with Kosovo, especially with the University of Pristina and the International Seminar of Albanian Language, Literature and Culture, remained one of the pillars of his academic activity.

The promotion of the monograph “István Schütz: The Hungarian Friend of Albanians” marks an important contribution to the documentation and preservation of the heritage of foreign albanologists who are dedicated to the Albanian language and culture. At the same time, the book represents a new bridge of cultural and scientific cooperation between Kosovo and Hungary, bringing to attention a friendship built on knowledge, respect and love for the Albanian language./KultPlus.com


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×