DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Ferid Muradi, the Albanian who started as a dishwasher managed to receive the Nobel Prize for Medicine

2022-09-14 17:04:52Lifestyle SHKRUAR NGA VEHBI BAJRAMI

 

Ferid Muradi, the Albanian who started as a dishwasher managed to receive the
Dr. Ferid Murad

 

24 years ago, Dr. Ferid Muradi accepted the "Nobel" Prize for Medicine, in a beautiful ceremony, where he also told about his Albanian origin. Today we are bringing you the story of his life discovered in the book "Albanians of America", authored by Vehbi Bajrami, publisher of the newspaper "Illyria", in New York.

Kombi shqiptar përherë ka nxjerrë njerëz të shquar që ia kanë rritur krenarinë dhe e kanë radhitur përkrah kombeve të mëdhenj me njerëz të shquar. Njëri ndër shqiptarët me emër është pa dyshim edhe Ferid Muradi, fituesi i Çmimit Nobel në Mjekësi, më 1998. Ai përbën gjithashtu një nga figurat më të spikatura në radhët e shqiptaro – amerikanëve, shkencëtari që ka arritur të fitojë mirënjohjen më të madhe në botën akademike amerikane.

Ndoshta është rastësi por, një mik i nderuar i shqiptarëve, senatori Bob Dole, do të reklamonte në televizionin amerikan produktin mjekësor të bazuar në zbulimin e tij, një koincidencë kuptimplotë.

Babai i nobelistit, Xhabir Murad Ejupi, emigroi nga Gostivari, në moshë të re, kur ishte 18 vjeç nga nevoja për të ndihmuar familjen e madhe, e cila u ndodh ngushtë pas vdekjes së nënës, që e la atë jetim në moshën 12 vjeç. Të ardhurat nga shitja e ëmbëlsirave nuk mjaftonin për të siguruar jetesën. Vështirësitë ekonomike dhe mungesa e punës e detyruan djaloshin nga Gostivari të merrte rrugët e Evropës së turbulluar nga valët e Luftës së Parë Botërore, e cila sapo kishte filluar. Xhabirit iu dha mundësia që në vitin 1914 të marrë një anije dhe, nëpërmjet Ellis Island-it të fillojë jetën e re në Amerikë. Pas peripecive të para në New York, ai kursen para për udhëtimin në Ohio, ku punon në një uzinë të shkrirjes së çelikut. Shkëputet për një kohë në Detroit dhe më pas në Chicago, ku u vendos përfundimisht së bashku me gruan e tij, Henrietta Josephine Bowman. Jetonin me të ardhurat e fituara nga një restorant i tij në veri të Indiana-s dhe më pas në Chicago. E gjithë familja, përfshirë nobelistin e ardhshëm dhe vëllezërit e tij, Abdurrahmanin dhe Turhanin, duhej të punonin për të siguruar jetesën dhe mundësisht të mbështesnin edhe të afërmit e lënë në vendlindje.

Ferid Muradi, the Albanian who started as a dishwasher managed to receive the

Ferid Muradi lindi më 4 shtator 1936, në Whiting, Indiana.

Pas mësimeve në shkollë, Feridi i vogël duhej të lante pjatat dhe të ndihmonte në kuzhinë ose t’u shërbente klientëve. Ndërkohë, pas punës, edhe pse i lodhur në orët e vona, i duhej të përgatiste mësimet për të nesërmen. Ky regjim i ashpër ditor, që në fëmijërinë e hershme kaliti tek ai vullnetin, kultivoi respektin e thellë për punën dhe pasionin e rrallë për dijen.

According to Ferid Murad, his father had always felt the lack of education. For this reason, he pushed his children to be educated as best as possible, but at the same time, to help the family. Ferid and his brothers received the same encouragement from their mother, who had a somewhat similar childhood to her husband, although she herself came from a Baptist family, from Alton, Illinois. The ancestors of the family, on the mother's side, had settled in the United States around the 1700s, while she herself left home at the age of 17 to marry Jabir Murad, who was 39 at the time.

In some interviews and public conversations, or even with the author of this article, dr. Murad expresses his early passion to become a doctor. From a young age, around 12 years old, as he says, he had a premonition that he would devote himself to medicine.

"I knew from then on that I would become a doctor", says our Nobel laureate.

Driven by the desire to build a future as safe as possible, away from the daily troubles that his family was experiencing, but also driven by a still not very clear sense of human humanity, he dedicates himself with all his energies to the realization of the old dream.

"I cannot clearly define what motivated me to choose this profession. But when I was at school, I especially liked math and science subjects," he told me during an interview.

Constantly expanding his knowledge in medicine, Feridi is convinced that he not only had the opportunities to become a good doctor, but also a complete scientific researcher. One of his teachers, Earl Sutherland, also a Nobel laureate in medicine, encourages and supports the student of Albanian origin in the path of scientific research.

- The work in the laboratory, - he says, - is difficult, meticulous. - Scientific discoveries come only after long and persistent work, although, sometimes, the result of the discovery of research can be accidental, as happened with Viagra.

Not that his discovery of viagra was accidental. It came about as a result of the effects that were discovered in various heart patients after the application to them of a medication discovered by him. Today, the American pharmaceutical industry makes hundreds of millions of dollars a year from the sale of Viagra, not counting other nitric oxide-based drugs used by heart patients.

Ferid Muradi, the Albanian who started as a dishwasher managed to receive the

Briefly described, Murad's scientific life in the laboratory began in his college years. He was always first in the class. Even today he continues to study and experiment with the same intensity as 30 years ago. As an intern, Murad and a group of colleagues tried to find out how what in laboratory medicine are called molecular signaling and signal transduction systems work and what effects they have. Experimenting to identify how drugs affected hormones and how hormones reacted to them, Murad and his colleagues, quite by accident, found that components such as nitroglycerin and other drugs used for cardiovascular cures of blood vessels increased significantly the hormone of the molecule called "Cyclo GMP". Although nitroglycerin had been used for more than a century for treatment,

Although nitroglycerin's effect on muscle relaxation has been known to humans, its effect on dilating blood vessels has only been speculated. But, in the laboratory through experimentation of the drug, it was discovered that it also cured male impotence. In the first years of publication of the research results of the group of Murad and his colleagues, interest from scientific circles was still scarce. Over the years, skepticism gave way to practicality to such an extent that today there is no American scientific journal that does not publish in its issues at least one article related, even indirectly, to Murad's discovery and to his colleagues, for nitric oxide.

Ferid Muradi, the Albanian who started as a dishwasher managed to receive the

Gjatë pushimeve verore të shkollës, më 1957, Muradi takohet në Fort Lauderdale të Floridas, me Carol Ann Leopold, me të cilën fejohet në prag të Krishtlindjeve të atij viti dhe martohet në verën e 1958-ës. Sot ata kanë pesë fëmijë.

Pas drejtimit të disa katedrave dhe laboratorëve kërkimore në universitetet më prestigjioze të Amerikës, sot Ferid Muradi drejton Departamentin e Biologjisë dhe Farmakologjisë Integruese në Fakultetin e Mjekësisë së Universitetit të Texas-it, në Houston. Louis Ingarro, shoku i tij i shkollës, koleg në laborator dhe bashkëfitues i çmimit Nobel në Mjekësi për vitin 1998, është profesor në Universitetin e California-s në Los Angeles. Kolegu tjetër, i cili gjithashtu ndan nderin me Muradin dhe Ingarro-n, është Robert F. Furchgott, profesor i farmaceutikës në Univesitetin e Shtetit të Neë York-ut dhe punon në qendrën shëndetësore të këtij institucioni.

Dr. Muradi është modest. Ai nuk lë rast pa theksuar se burimi i çdo suksesi janë studimi dhe puna këmbëngulëse.

– Ka shumë faktorë që ndihmojnë për të arritur sukses, – thotë ai. – Ato përfshijnë këmbënguljen, punën e vazhdueshme, shkollimin e mirë, shmangien e trazirave, si dhe kolegë të mirë e të zotë, dhe në fund, pak fat.

Duke folur për momentin kur u njoftua se kishte fituar çmimin Nobel, dr. Muradi tregon:

– Isha shumë i entuziazmuar kur fitova Çmimin Nobel dhe kur pashë se kërkimet e mia shkencore u bënë kaq të rëndësishme për mjekësinë. Ishte një nder dhe kënaqësi tek shihja që kërkimet e mia u vlerësuan për rëndësinë e tyre dhe përdoren për kurimin e shumë sëmundjeve.

– Vazhdoj të punoj në të njëjtën sferë të përgjithshme kërkimi, me ciklin e GMP-së dhe oksidin nitrik. Ndonëse ka rreth 50,000 botime, që nga zbulimi ynë më 1977, duhet akoma shumë punë për të krijuar terapi të reja të rëndësishme për shumë sëmundje tjera, – thotë nobelisti ynë.

Ferid Muradi, the Albanian who started as a dishwasher managed to receive the

Ndonëse vetë ka lindur në Amerikë dhe shqip flet vetëm pak fjalë, Ferid Muradi është i pranishëm në komunitetin shqiptaro-amerikan dhe ka marrë pjesë edhe në festa të tilla si dita e flamurit shqiptar më 28 Nëntor. Gjatë një festimi të tillë, në restorantin e famshëm të Anthony Athanasit, në Boston, në vitin 2001, ai u foli me pasion të pranishmëve dhe theksoi se rruga e suksesit në Amerikë kalon nëpërmjet shkollës, punës së përkushtuar dhe ruajtjes së familjes. Si shembull ai solli jetën e tij: nga një fëmijë që duhej të lante pjata në restorantin e familjes, deri në kurorëzimin e punës me çmimin ndërkombëtar më të lakmuar nga të gjithë shkencëtarët e botës. Kjo rrugë është një vijim i pandërprerë përkushtimi ndaj shkollës, i një karakteri të fortë, bazuar në një familje të moralshme dhe këmbëngulje të pafundme në fushën e kërkimeve.

Ai thotë se mban lidhje me disa të afërm në Gostivar dhe gjetkë dhe shton se është mahnitur nga bukuria natyrore e Shqipërisë dhe trojeve të tjera shqiptare në Maqedoni dhe Kosovë, të cilat i ka vizituar tri herë gjatë viteve të fundit. Por, shton i brengosur, Shqipëria është ende një vend i varfër që i mungon infrastruktura moderne.

– Universitetet, spitalet, rrugët etj., kërkojnë investime të mëdha dhe përmirësime të thella. Krimi dhe korrupsioni po e dëmtojnë rëndë ekonominë shqiptare dhe turizmin e një vendi kaq të bukur, – thotë me dhimbje dr. Muradi.

Duke shprehur brengosjen për situatën e shqiptarëve në Maqedoni dhe vuajtjet që kanë kaluar disa vite më parë shqiptarët e Kosovës, nobelisti shqiptar përcjell krenarinë që është i një gjaku me atë popull vital:

– Gjatë udhëtimeve të mia në këto vende jam kënaqur duke parë shpirtin dhe optimizmin e një populli në kërkim të përmirësimit të jetës së tij. Uroj që shqiptarët të kenë durim, sepse situata do të përmirësohet pasi bota tani është më e ndërgjegjshme për historinë dhe padyshim që do të ndihmojë në plotësimin e nevojave të tyre.

Midis gjërave të reja, të panjohura për lexuesin shqiptar, janë fotografitë që botohen për herë të parë, të cilat nobelsiti ynë, edhe pse aq shumë i zënë me punë, gjeti kohë t’ia dërgojë autorit të këtij shkrimi.

Dr. Ferid Muradi, the second Albanian Nobel laureate after Mother Teresa, with this high prize he won and his discoveries in the service of humanity, honors us all today. Albanians, even though they are divided and fragmented in several states, remain proud of their outstanding personalities. The nation of Mother Teresa, Ferid Murad and Ismail Kadare is proud to have produced such figures that elevate it to the height of great nations.

Galeria fotografike (
)


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×