
In the global drug trafficking economy, operators other than major drug lords or armed gang leaders are gaining ground.
Often, power is also concentrated in less visible actors. Such are the so-called "fixers" or intermediaries who connect international criminal networks with local groups.
These are responsible for lubricating the logistical and financial mechanisms, as well as the corruption necessary for cocaine to flow from the coca crops to markets in Europe and the United States.
In Ecuador, they ensure that cocaine shipments - guarded by local armed groups - have a good chance of evading control mechanisms and that drug containers manage to enter commercial ships through seaports.
Ecuadorian researcher Renato Rivera, a specialist in security and criminal economics, part of the Global Initiative against Organized Crime (GiToc), studied the incidence of these "middlemen" in Ecuador and in the global drug chain, in his doctoral thesis on the Rule of Law and Global Governance.
Middlemen take a significant share of the business, the researcher says, with up to 30% of the profits, according to one of the cases studied.
Rivera argues that the role of intermediaries also explains the huge price difference in the global cocaine supply chain. While a kilogram of the drug can cost US$1,500 in the Andean region’s production areas, it can reach US$30,000 in Europe. This profit gap is shared between logistical and financial actors, with a significant portion of the profit going to these “logistical facilitators.”
"The mistake is to think that when we talk about a cartel or a foreign criminal group, this necessarily means that there are members based in Ecuador. They have businesses here and operate with local networks, but through 'intermediaries' they put two criminal groups in contact to transport cocaine."
What are drug cartels' "middlemen"?
"Fixer" is an English term for a person who arranges things for others, sometimes dishonestly.
The term became popular in conflict zones in Mexico and Ecuador to refer to people who accompanied international news crews, facilitating their coverage, interviews, or taking them to dangerous areas. But it also applies to drug trafficking itself.
Fenomeni lidhet me transformimin e trafikut të drogës që nga fundi i shekullit të 20-të. Pas fragmentimit të karteleve të mëdha në vitet 1980 dhe 1990, zinxhiri i prodhimit, transportit dhe shpërndarjes së drogës u bë më i decentralizuar, shpjegon eksperti.
Ky proces çoi në një specializim logjistik brenda biznesit. Brenda këtij kuadri, dolën “ndërmjetësit” që janë individë që organizojnë kontakte, zgjidhin probleme logjistike ose lidhin aktorë të ndryshëm kriminalë.
“Ka edhe raste kur politikanët veprojnë si “ndërmjetës” për grupet kriminale. Për shembull, mund të jetë një kryetar bashkie që ofron lehtësira, kontrata publike, tokë për ruajtjen e drogës ose për uljen e aeroplanëve të vegjël.”
Në praktikë, ata mund të jenë ata që e vënë një blerës meksikan ose evropian në kontakt me furnizuesit e kokainës në Kolumbi, që nënkontraktojnë bandat lokale për të transportuar drogën në porte dhe që gjurmojnë dërgesat e drogës.
Këta operatorë luajnë një rol qendror në korruptimin e institucioneve, duke u dhënë ryshfet zyrtarëve publikë ose oficerëve të policisë.
“Paratë për ryshfetet vijnë nga grupi që e merr shërbimin. Dhe kjo është arsyeja pse kostot në atë fazë janë kaq të larta”, thotë eksperti.
Përveç trafikut të drogës, “ndërmjetësit” luajnë gjithashtu një rol kyç në pastrimin e parave, duke lidhur organizatat kriminale me ekspertë të evazionit fiskal, formimin e kompanive ose trajtimin e kapitalit të paligjshëm.
Ata gjithashtu mund të përdorin ndikimin politik “për të lehtësuar marrjen e kontratave publike” ose për të siguruar kushte të përshtatshme për funksionimin e biznesit kriminal.
Roli i ndërmjetësve midis “Los Lobos” dhe mafias shqiptare
Në Ekuador, rolin e ndërmjetësit e luajnë rrjetet ballkanike, të njohura gjerësisht si “mafia shqiptare”.
Një nga rastet paradigmatike është ai i shqiptarit Dritan Rexhepi. Por është gjithashtu një rol që ekuadorasit po e marrin edhe vetë përsipër.
Sipas hetimeve evropiane, serbi Jezdimir Srdan, i cili kërcënoi gjyqtarët që e dënuan në Ekuador në qershor 2024 - gjë që çoi në shkarkimin e presidentit të Këshillit Gjyqësor - veproi si një ndërmjetës i profilit të lartë për të ashtuquajturën “Mafia Ballkanike”.
Një tjetër shembull i kohëve të fundit është ai i ekuadorianit Hernán Ruilova, i njohur ndryshe si “Chente”, i arrestuar më 3 mars 2026 në Machala gjatë “Operacionit Costa”.
Prokuroria e identifikon atë si një ndërmjetës kyç në aleancën midis bandës ekuadoriane “Los Lobos” dhe rrjeteve kriminale shqiptare, të dedikuara për transportimin e kokainës së kamufluar në dërgesa bananeje në Evropë. Rrjeti përdorte terminale portuale si Puerto Bolívar, në Machala (provinca El Oro).
Ruilova koordinonte marrjen, ruajtjen dhe paketimin e drogës, dhe gjithashtu vepronte si ndërlidhës me financuesit e huaj, sipas një hetimi 20-mujor që përfshinte Policinë Kombëtare Ekuadoriane, Europolin dhe DEA-n.
After the capture, Interior Minister John Reimberg emphasized the intermediary role of this operator, whom he identified as the contact for Albanian mafia emissaries who arrived in Ecuador.
According to the Prosecutor's Office, he was the liaison to Albanian drug traffickers such as Donald Lalaj and Mario Gjeci , whom he smuggled across the northern border, sheltered them in Guayaquil, and transported them to banana plantations in Santa Rosa (El Oro) to oversee the process of packaging the cocaine into export boxes.
His network included export companies and is also suspected of former assembly member and social advisor Jorge Fadul Franco, who was also arrested in the operation./ Primicias.ec