
The Serbian List has decided on Saturday that its members leave the institutions of Kosovo. This decision was taken after a meeting held at noon on Saturday in Zveçan. Lista Serbe is the largest party of Serbs in Kosovo.
Her announcement came after the decision of the Kosovo authorities to suspend the director of the Kosovo Police for the northern region, Nenad Gjuriq, who refused to implement the decision of the Government of Kosovo to re-register cars with license plates issued by Serbia. in RKS - Republic of Kosovo.
"We have decided to leave all political institutions, the Assembly, the Government, and from the four municipalities in the north of Kosovo, but also to leave the Serbs from the judiciary, the police and the administrative staff in the four municipalities in the north", said the president of Serbian list, Goran Rakić after the meeting.
In this meeting - with closed doors - representatives of all Kosovo institutions from the northern region, including employees of the court, prosecution and police, also participated. The municipalities in the north, inhabited by a majority of Serbs, are: North Mitrovica, Leposaviqi, Zubin Potoku and Zvecani.
Lista Serbe has a ministerial position in the Government of Kosovo, led by Albin Kurti. In the Assembly of Kosovo, this party, which has great support from the Serbian president, Aleksandar Vucic, has all ten seats reserved for the Serbian community.
Rakic himself has stated that he has resigned from "the position of minister in the Government of Kosovo". Even the deputy in the Assembly of Kosovo, Igor Simic, has said that he submits his resignation on behalf of 10 deputies in this institution.
The mayors of the municipalities, the judiciary and the police have acted in the same way. Rakic said that the decisions to leave the institutions will be implemented until the moment when "Prishtina begins to respect international public law and the agreements reached in Brussels".
"This means, concretely, until they withdraw the unilateral and illegal decisions for re-registration, until they form the Association of Serbian Municipalities, in accordance with the first agreement and all other agreements related to this matter in dialogue".
Kosovo and Serbia have reached agreement on the Association in 2013 and then in 2015 on the principles for its establishment.
In 2015, the Constitutional Court of Kosovo found that the agreement is not in full harmony with the Constitution.
Serbia demands that Kosovo implement the agreements reached, but the Government of Kosovo has declared against a mono-ethnic association.
Developments in Serbia
Meanwhile, the Government of Serbia held a meeting on Saturday to discuss, as has been said, the situation in Kosovo.
The Serbian president, Aleksandar Vučić, was also present at this meeting, who said after the meeting that Serbia will not give up the "responsible policy of peace and stability".
He made these statements in a post on Instagram, expressing his gratitude for the opportunity given to him to inform the Government about "the situation in which Serbia is".
Even after the meeting with the Chinese ambassador in Belgrade, Chen Bo, Vučić reiterated that "Serbia continues to implement the policy of peace and stability" and that it "continues to be committed to respecting international law".
Serbia counts on China when it comes to the status of Kosovo, which declared independence in 2008. Neither Serbia nor China recognize Kosovo's citizenship. Through the support of Russia and China, Serbian officials try to block Kosovo's membership in international organizations.
Vucic is expected to meet later in the day with the Russian ambassador in Belgrade, Bocan Harchenko, and with the highest representatives of the Serbian Orthodox Church. A few days ago, Vucic also met with the European Union envoy for the Kosovo-Serbia dialogue, Miroslav Lajcak.
Lajcak himself said on November 5 that the meeting was long and difficult, but fair. According to him, the parties have agreed that all agreements reached in Brussels must be implemented.
"I count on the responsible behavior of all, to show restraint for safety and stability. Violence must be avoided", said Lajçak through a post on Twitter.
The Government of Kosovo has started from November 1 to implement its plan - in three stages - for the re-registration of cars with license plates issued by Serbia.
Vendimi kryesisht ka të bëjë për targat KM (Mitrovica e Kosovës) të cilat janë të paligjshme në Kosovë, por që deri më tani janë toleruar vetëm në komunat në katër komunat në veri, të banuara me shumicë serbe: Mitrovicë e Veriut, Leposaviq, Zubin Potok dhe Zveçan.
Megjithatë, pjesëtarët e Policisë së Kosovës nga radhët e komunitetit serb, që janë pjesë e rajonit të veriut, kanë deklaruar se nuk do ta respektojnë vendimin. Një ditë pas një deklarimi të tillë të Nenad Gjuriqit, ai është suspenduar nga detyra.
“Ne nuk mund ta zbatojmë atë vendim, sepse ai është politik dhe i drejtuar kryesisht kundër komunitetit serb, të cilit i përkasim edhe ne vetë”, ka thënë Gjuriq.
Çfarë kanë deklaruar përfaqësuesit e Listës Serbe?
Më 3 nëntor, kryetari i Listës Serbe, Goran Rakiq, – i cili është edhe ministër për Komunitete dhe Kthim në Qeverinë e Kosovës – paralajmëroi largimin nga institucionet e Kosovës.
“Duke filluar nga unë personalisht, por edhe punëtorët në vetëqeverisjen lokale, prokurori, gjykata polici dhe në të gjitha institucionet e tjera”.
Ai shtoi se serbët duhet të “forcojnë dhe ndërtojnë” institucionet e veta në veri, në bashkëpunim me Serbinë.
Më 2 nëntor, Igor Simiq nga Lista Serbe deklaroi se pjesëtarët e komunitetit serb nuk dëshirojnë të riregjistrojnë makinat në RKS dhe përsëriti se shqiptimi i gjobës së parë do të pasohet “me përgjigje dhe rezistencë të fortë, me të gjitha mjetet demokratike”. Igor Simiq është deputet i Listës Serbe në Kuvendin e Kosovës.
Asnjë zyrtar i Qeverisë së Kosovës nuk u është përgjigjur pyetjeve të Radios Evropa e Lirë për të komentuar thirrjet e Listës Serbe për rezistencë dhe për të mbështetur policët që të mos zbatojnë planin për riregjistrim.
Megjithatë, ministri i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ka shkruar në Facebook se refuzimi për të zbatuar vendimin legjitim të institucioneve të Kosovës paraqet një cenim të rëndë të sigurisë dhe stabilitetit të Kosovës.
“Policia e Kosovës është një dhe të gjithë pjesëtarët e saj duhet të kenë të njëjtin mision: sundimin e ligjit dhe krijimin e ambientit të sigurt për të gjithë qytetarët pa dallim. Nuk do të lejojmë asnjë veprim që cenon këtë mision dhe bashkë me Policinë e Kosovës do të vazhdojmë zbatimin e tij”, shkroi Sveçla në Facebook pas suspendimit të Gjuriqit.
Më 1 nëntor, në një intervistë për Radion Evropa e Lirë zëvendëskryeministri i Kosovës, Besnik Bislimi, tha se përmes deklaratave, Lista Serbe po tregon se në radhë të parë nuk ka pasur problem me targat.
“Deklaratat e Listës Serbe tregojnë se qytetarët nuk po mund të marrin vendime, por dikush tjetër po merr vendime për ta dhe po i detyron ata që ende të mbeten në sferën ilegale. Fakti që duhet të ketë këso kërcënimesh, tregon se qytetarët janë të interesuar të integrohen, janë të interesuar që t’i përdorin apo shfrytëzojnë incentivat [lehtësimet] tatimore dhe doganore që i ka ofruar Qeveria e Kosovës, por një forcë më e madhe po i saboton dhe po i pengon ata në këtë drejtim”, tha ai.
Çfarë parasheh vendimi i Qeverisë së Kosovës për targat?
Përderisa Serbia dhe përfaqësuesit serbë po e kundërshtojnë planin e Qeverisë së Kosovës dhe kanë bërë thirrje për rezistencë, në Kosovë kanë thënë se vendimet e saj për targat janë legjitime.
Më 28 tetor, Qeveria e Kosovës shpalosi planin për riregjistrimin e makinave me targa serbe në ato RKS (Republika e Kosovës) është i ndarë në tri faza. Në fazën e parë do të qortohen shoferët që kanë makina me targa serbe, në të dytën do të paguajnë gjobë prej 150 eurosh, ndërkaq faza e tretë parasheh përdorimin e targave provuese. Qeveria ka thënë se pas 21 prillit të vitit 2023, në Kosovë do të mund të përdoren vetëm targat RKS.
Ky vendim i Kosovës vjen pavarësisht thirrjeve të Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Evropian që Prishtina të shtyjë për 10 muaj procesin e riregjistrimit. Si SHBA-ja, ashtu edhe BE-ja kanë shprehur “zhgënjim” me mosshtyrjen e afatit për targat.
Qeveria e Kosovës ka argumentuar se kishte bërë një shtyrje të zbatimit të vendimit të targave, që fillimisht ishte paraparë të hynte në fuqi më 1 gusht dhe ishte shtyrë për periudhën 1 shtator-31 tetor.
Incidente në veri për shkak të targave
Në javët e fundit në veri të Kosovës janë regjistruar katër raste të djegies së makinave të pronarëve serbë, të cilët i kishin regjistruar ato në targa RKS.
Autoritetet në Kosovë kanë thënë se këto raste paraqesin “frikësim” për qytetarët që duan t’i riregjistrojnë makinat e tyre.
Më 3 nëntor, Policia e Kosovës raportoi për të shtëna me armë zjarri në stacionin policor kufitar në Zubin Potok – komunë e banuar me shumicë serbe.
Pas një takimi me kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti, më 3 nëntor, Borrell përmes një postimi në Twitter kërkoi nga të gjitha palët që të përmbahen dhe të respektojnë të gjitha marrëveshjet e arritura në kuadër të dialogut të Brukselit.
Zyrtarët në Serbi, e as zyrtarët serbë në Kosovë nuk kanë komentuar për djegien e makinave dhe dëmtimin e pronës së serbëve që po riregjistrojnë makinat e tyre.
Po ashtu, ditëve të fundit, Serbia ka rritur gatishmërinë luftarake të ushtrisë së saj, teksa ka pretenduar se dronë nga Kosova kanë “vëzhguar” objektet ushtarake të Serbisë. Kosova ka mohuar se fluturake nga territori i saj kanë hyrë në Serbi.
Presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, ndërkaq ka deklaruar se vëzhgimi i ndërtesave ushtarake me dronë është “një lloj agresioni”.
Çfarë parasheh Marrëveshja për targat e arritur në Bruksel?
Në kuadër të dialogut për normalizimin e raporteve, më 2011 Kosova dhe Serbia arritën Marrëveshjen për lirinë e lëvizjes.
Sipas kësaj marrëveshjeje, makinat me targa serbe me akronime për qytetet e Kosovës si PR (Prishtinë), GL (Gjilan), KM (Mitrovica e Kosovës) e të ngjashme, duhej të riregjistroheshin në RKS (Republika e Kosovës) apo në targat me status neutral KS (Kosovë).
Pavarësisht kësaj marrëveshjeje, në katër komunat në veri të Kosovës, qytetarët serbë kanë qarkulluar me targa të lëshuara nga Ministria e Brendshme e Serbisë.
At that time, the citizens of Kosovo could not enter the territory of Serbia with RKS plates, but had to be equipped with trial plates, so Kosovo agreed to issue KS plates for another five years, an agreement which Serbia accepted.
The 2011 agreement on freedom of movement was finalized in Brussels on 14 September 2016. The validity of these neutral status plates expired on 15 September 2021.
Serbian officials have recently again requested that KS license plates be returned to use, but this request has been rejected by the authorities in Kosovo./REL