OPEN LETTER/ Come to the dialogue and listen to me speak, otherwise I will cut off your scholarships, you will rot in prison. Please!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

INVESTIGATION: The death of "Terrible Arkan" closed the investigation into the murders in Kosovo: They didn't want to take any risks!

2024-01-15 14:58:58Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
INVESTIGATION: The death of "Terrible Arkan" closed the investigation
Zhelko Razhnatovic and CECA

In 1999, two forensic experts from Britain were asked to make a secret trip to examine the bodies of a Kosovo Albanian family suspected of having been murdered by the paramilitary leader, Zhelko Razhnatovic - "Arkani". On the 24th anniversary of Arkan's murder, the crime still remains unsolved.

On December 9, 1999, Robert McNeil, a prominent British forensic expert, received a phone call at his home from Bill Hunt, one of the UK's leading forensic pathologists.

Hunt asked McNeil to accompany him to Macedonia, where he had been commissioned by the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia to carry out a secret and important forensic mission.

"Bill Hunt didn't want to tell me much on the phone. It was a secret. Only the two of us should go to North Macedonia. He just gave me some general information about the mission," McNeil told BIRN in an interview from his home in Glasgow.

"He was told that Arkani was responsible for the murder of an entire family from Kosovo, and I'm sure it was a family of four members. I don't know their names, nor their ages," he says.

Zhelko Razhnatovic, known as Arkan, was the most notorious Serbian paramilitary chief of the wars of the 1990s. His unit, the Serbian Volunteer Guard, or as it was known as the Arkan Tigers, was accused of war crimes throughout the former Yugoslavia. .

The Hague tribunal originally indicted Razhnjatovic in September 1997 for crimes committed in Croatia and Bosnia, and the indictment was kept secret. This time he was also being investigated for crimes in Kosovo.

"Bill further explained to me that the family from Kosovo had been cruelly tortured and then shot and killed. Arkan had fired the gun himself," says McNeil. "What Hunt emphasized on this matter was that those who asked us to go there had evidence that the victims had been personally killed by Arkani, somewhere in Kosovo."

"They didn't want to risk it"

McNeil and Hunt had worked together previously, examining victims of massacres in Bosnia, including Srebrenica.

In the summer of 1999, McNeil also worked with the forensic teams of the Hague Tribunal deployed to Kosovo to conduct examinations into the causes of death of the victims.

McNeil recalls that the bodies of the victims were secretly exhumed and taken from Kosovo to a safe place in North Macedonia, where they were awaiting a forensic examination.

“Nuk e kisha ende idenë se ku po shkonim, ku ndodheshin saktësisht trupat, nëse ishin në morgun e policisë apo në spital. Nuk e kisha atë informacion”, thotë ai.

“Në linjën tonë të punës, nuk është e pazakontë që ne të mos dimë shumë paraprakisht për viktimat që do të ekzaminojmë. Zakonisht, në atë fazë ne nuk bënim shumë pyetje për identitetin ose vendndodhjen e viktimave”.

Arkani, e kishte nisur karrierën e tij kriminale si hajdut kur ishte ende adoleshent. Më pas nisi të kryente grabitje të armatosura dhe grabitje bankash në vende të ndryshme në Evropën Perëndimore, duke u arratisur nga burgjet në Belgjikë dhe Gjermani.

Pas kthimit në Serbi, ai vazhdoi të kryente krime dhe gjithashtu u bë udhëheqësi i grupit të tifozëve të “Ylli i Kuq” të Beogradit dhe disa nga huliganët e grupit u bënë pjesë e njësisë së tij, “Garda Vullnetare Serbe”, kur ajo u krijua në vitin 1990, derisa po afrohej shpërbërja e përgjakshme e Jugosllavisë.

Arkani shihej si një individ i rrezikshëm që mbështetej fshehurazi nga regjimi i Sllobodan Millosheviçit, dhe mbajtjes sekret të aktakuzës nga Tribunali i Hagës, trupat e viktimave duhej të mbroheshin ndërkohë që po vazhdonte hetimi i prokurorëve të tribunalit.

“Për shkak se ishte një rast i një profili shumë të lartë, ata nuk donin të rrezikonin që me trupat të  ndodhte ndonjë gjë”, thotë McNeil.

Ai tregon se masat paraprake të sigurisë ishin të bazuara sepse “ ishte djegur morgu i përkohshëm i ngritur afër Prizrenit në Kosovë, ku ne kishim punuar (për Tribunalin e Hagës) në ekzaminimin e trupave të viktimave të tjera të luftës”.

“Arkani dinte shumë gjëra”

“Në fillim të janarit ishim gati të shkonim, por na u desh të qëndronim në gatishmëri për një kohë derisa OKB-ja të vendoste se do të ishte e sigurt të udhëtonim në Maqedoninë e Veriut për të kryer punën që të përkonte me kohën kur ata mund të kapnin Arkanin”, kujton ai.

Por udhëtimi nuk do të realizohej kurrë. Në mbrëmjen e 15 janarit të vitit 2000, McNeil mori një telefonatë nga Hunt, i cili i tha se misioni mjeko-ligjor duhej anuluar.

“Mbaj mend zërin e tij të çuditshëm që më tha se Arkani ishte vrarë nga një polic jashtë shërbimit në një hotel në Beograd”, thotë ai.

Arkani kishte qenë duke pirë në hotelin luksoz “InterContinental” në kryeqytetin serb, kur një burrë iu afrua dhe hapi zjarr nga afër. Kreu paraushtarak 47-vjeçar u godit me një plumb në sy dhe ndërroi jetë rrugës për në spital.

Një oficer i ri i quajtur Dobrosav Gavriç u dënua për vrasjen, por u arratis nga Serbia dhe përfundoi në Afrikën e Jugut, ku bëri një betejë të gjatë kundër ekstradimit në Beograd.

Përderisa kishte teori të ndryshme se pse Arkani u vra, McNeil thotë se në atë kohë besohej gjerësisht se Millosheviçi ” e kishte marrë vesh për aktakuzën dhe donte t'ia mbyllte gojën”.

“Bill që më tha se, sipas mendimit të tij, besohej se Millosheviçi mund të ketë qenë pas vrasjes. Arkani dinte shumë për rolin e Millosheviçit në gjenocidin në Bosnjë dhe mizoritë në Kosovë”, shpjegon ai.

Vetë Millosheviçi vdiq në vitin 2006, para marrjes së vendimit së gjykatës në Hagë. Hunt vdiq në vitin 2019.

“I njohur për egërsi”

Pas braktisjes së misionit mjeko-ligjor në Maqedoninë e Veriut, dokumentacioni i mbledhur gjatë hetimit të prokurorëve të Hagës rreth vrasjes së familjes në Kosovë nuk u bë kurrë publik.

Aktakuza e parë ndaj Arkanit u ngrit në vitin 1997 nga kryeprokurorja, Louise Arbour, ndërsa aktakuzë e dytë sipas Departamentit Amerikan të Shtetit u ngrit nga prokurori amerikan Clint Williamson.

Menjëherë pas vdekjes së Arkanit në janar 2000, kryeprokurorja e atëhershme e Hagës, Carla Del Ponte, tha se aktakuza e tij mbetet “ mbyllur”.

Del Ponte shtoi se përmbajtja e aktakuzës mbetej “subjekt i një urdhri për moszbulim dhe ai urdhër është ende në fuqi… Nuk jam gati të zbuloj krime specifike ose vendndodhje të përmendura në aktakuzë”, shtoi ajo.

Megjithatë, ajo deklaroi se krimet e Arkanit gjatë kohës së luftës “në Sllavoninë lindore të Kroacisë, dhe në Bosnjë për gjithë periudhën mes 1991 dhe 1995, janë hetuar dhe dokumentuar tërësisht”.

Graham Blewitt, zëvendës/kryeprokuror i Tribunalit të Hagës në atë kohë, i ka thënë BIRN se hetimi ndaj Arkan u zgjerua pas fillimit të luftës në Kosovë në vitin 1998 sepse “dyshohej se ai ishte i përfshirë në veprime kriminale shtesë”.

Në një intervistë nga shtëpia e tij në Sidni të Australisë, Blewitt shpjegoi pse tribunali vendosi të mos publikojë pjesën e Kosovës në hetimin e Arkanit.

“Nëse nuk ka pasur aktakuzë zyrtare, nuk ka pasur procedura gjyqësore, që do të thotë, nuk është depozituar zyrtarisht ndonjë dokument në zyrën e regjistrit”, thotë ai.

“Nëse kjo do të kishte ndodhur, atëherë ajo do të ishte e disponueshme për publikun. Rrethanat më tregojnë se ajo nuk arriti kurrë në atë nivel që prokurori të mund ta kishte nxjerrë si dokument zyrtar”.

Sipas vendimeve të Tribunalit të Hagës, paramilitarët e Arkanit shkuan në Kosovë, kryesisht si pjesë e njësive të sigurimit shtetëror serb, veçanërisht njësisë së frikshme të Operacioneve Speciale, JSO.

Deri më tani, nuk ishte konfirmuar se Arkani kishte qenë personalisht në Kosovë gjatë luftës, ndonëse “tigrat” e tij morën pjesë në dhunë.

Një raport i publikuar nga misioni i OSBE-së në Kosovë në dhjetor të vitit 1999 dokumentoi prezencën gjatë luftës të paramilitarëve të Arkanit.

“Reputacioni i tigrave për egërsi ishte aq i njohur saqë ushtria jugosllave përhapte herë pas here frikë mes shqiptarëve, duke paralajmëruar ardhjen e tyre, si mënyrë për ta detyruar popullatën të largohej”, thuhet në raport.

McNeil thotë se ai mundi të zbulonte disa detaje të akuzave që lidhen me Kosovën në aktakuzën e prokurorit Williamson, të cilat nuk u bënë kurrë publike.

He explained that the indictment stated that there was evidence that Arkani's men, dressed in black uniforms, had a training camp north of the city of Mitrovica in Kosovo and mainly operated nearby, as well as in Peja, Prizren and Gjakova.

With the abandonment of the forensic mission and Arkan's death, the opportunity to bring anyone to justice for the family's murders was over. So far, only one of Arkan's "Tigers" has been convicted; Boban Arsic was found guilty in absentia of murdering a couple in a Croatian village in 1992.

But none of Arkan's men have ever been brought to justice for the crimes committed during the Kosovo war.

Galeria fotografike (
)


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×