NOVEMBER PROTESTOSCOPE / The elder of the DP follows every gathering of people, Rama receives news from the government

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Satellites 18 months in orbit, administration still under training to understand images

2024-06-28 16:41:58Investigim SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
Satellites 18 months in orbit, administration still under training to understand
Satellites in space / Illustrative photo

18 months ago, the government announced with fanfare the launch of two satellites into orbit that would help the Albanian state to control the territory in several directions, including the fight against the illegal construction of cannabis plots, or protection from civil emergencies. Today, when the $6 million contract is halfway through, the administration in Tirana is still being trained on how to use these images.

Esiona Konomy

On January 3 of last year, Prime Minister Rama and the Minister of Defense shared on social networks a video of the launch into space of the two satellites Albania 1 and Albania 2.

"Albania now in space. The Falcon 9 rocket has just been launched from Cape Canaveral, Florida, the joint mission of SpaceX Transporter 6 that also transports our satellites, Albania 1 and Albania 2, into space," wrote Defense Minister Niko Peleshi, while the prime minister accompanied the video with the note "This too, it's said, it's done."

 

Satellites 18 months in orbit, administration still under training to understand
Launch of satellites

 

The $6 million contract for this service was signed earlier, in September 2022. As the Prime Minister and the Minister of Defense said then, with this contract, "Albania enters a new era of complete monitoring of the territory."

Niko Peleshi vowed that satellite images would help civil emergencies, tourism and agriculture. While Prime Minister Rama called it a "Chief Inspectorate" that would fight "unauthorized floors", cannabis plots, and illegality as a whole.

Faktoje made inquiries at the main institutions, which according to public statements should have benefited from the images of the two satellites, and have acted through them to fight illegality or to take measures in other cases. The verification shows that the benefits of the institutions in the first 18 months of the work of the two satellites so far are small. Moreover, their staffs still do not know how to read these images.

No unauthorized floor was demolished with the help of satellites

When the contract was signed with the "Satellogic" company, among other things, Prime Minister Rama said:

"We will have a chief inspectorate in the sky, which has no proper name, which has no cousins, which has no party and which has an eye that sees everything...with satellites there will no longer be an opportunity to floors are built without permission without being noticed at the moment when they just start, because the satellites have the capacity to see any volume raised above the surface of the earth with an accuracy that converges to a circumference of 70 centimeters".

But when half of the three-year satellite service contract for Albania has ended, not a single floor without permission has been broken with the help of produced images. This fact was confirmed for Faktoje by the National Inspectorate of Territory Protection.

“Deri më tani IKMT nuk i ka përdorur satelitet në funksion të përmbushjes së misionit të Institucionit për mbrojtjen e territorit”, -pohoi IKMT, në përgjigje të një kërkese për informacion.

Inspektorati i vlerëson të dobishme të dhënat e ofruara nga satelitët, por për momentin stafi nuk di t’i lexojë imazhet.

“Aktualisht jemi në fazën e trajnimit të inspektoreve të IKMT dhe testimit të sistemeve tona të reja për përdorimin e imazheve satelitore nga satelitet Albania 1 dhe Albania 2””,- thekson IKMT.

Sa parcela me drogë u zbuluan?

Në njoftimin zyrtar të Ministrisë së Mbrojtjes ditën e nënshkrimit të kontratës 6 milionë dollarë për 3 vjet shërbim satelitor, ndër të tjera thuhej, se: “Me anë të këtij shërbimi edhe Policia e Shtetit do të ketë të mundur marrjen e informacionit për kultivimin e bimëve narkotike, shfrytëzimin apo prerjen e paligjshme të pyjeve, gjuetinë e paligjshme, shkatërrimin e shtratit të lumenjve, shfrytëzimet e paligjshme të burimeve natyrore në zonat e mbrojtura, kalimin e paligjshëm në pikat kufitare, informacione të cilat do të mundësojnë evidentimin në kohë të akteve kriminale.”

Deri në publikimin e këtij shkrimi, Policia e Shtetit nuk arriti të konfirmojë për Faktoje nëse kishin përdorur imazhet satelitore për të luftuar ndonjë prej paligjshmërive të listuara më sipër nga qeveria.

Bujqësia numëroi serat…

Kur u nënshkrua kontrata, Ministri i Mbrojtjes Niko Peleshi listoi një sërë përfitimesh edhe në bujqësi, sektor që e kish drejtuar disa vite më parë.

“Do të marrë informacion mbi peshkimin detar, kontrollin e ujërave ku në raste që konstatohen shkelje të kërkesave ligjore do të marr masa administrative nga Sektori i Inspektimit dhe Kontrolli i Peshkimit. Do të monitorohet rrjeti i kanaleve ujitëse, kulluese, kanalet e ujërave specifikisht në situata me reshje intensive, në mënyrë që të analizohet sipërfaqja e prekur në tokat bujqësore apo në zonat e banuara.”, deklaronte asokohe Peleshi.

Por nga të gjithë këto përfitime të listuara, verifikimet tregojnë se pas 18 mujash në orbitë, i vetmi përfitim për bujqësinë nga shërbimi satelitor është numërimi i serave bujqësore.

“Nëpërmjet imazheve satelitore është krijuar në mënyrë automatike informacioni për 191,157 sera me një sipërfaqe prej 2,189.9ha. Ndërtimi i serrave bujqësore, përgjatë dhjetëvjeçarit të fundit në vendin tonë, ka pasur rritje të dukshme. Përmes shërbimit satelitor ky informacion u krijua brenda pak ditëve duke kursyer shumë kohë (rreth 45 ditë) që shpenzohej duke dixhitalizur mbi orthophoto si dhe duke kursyer një numër prej 3-4 burime njerëzore që angazhoheshin me kohë të plotë”,- informoi Ministria e Bujqësisë. 

Punonjësit e këtij institucioni, ashtu sikurse ata të IKMT-së, janë ende nën trajnim për të lexuar pamjet nga dy satelitët.

“Përsa i përket produktet e ofruara nga shërbimet satelitore, MBZHR ka kryer fazën e parë të trajnimeve pranë ASIG si dhe vazhdon të ndjekë fazën tjetër të trajnimeve. Po bën trajnime në bashkëpunim me ASIG për përdorimin e sistemeve të gjeoinformacionit.”- MBZHR.

Emergjencat civile i përdorën satelitët në 4 raste

Satelitët do të jepnin një kontribut kyç në përballimin e emergjencave civile.

“Së pari Agjencia Kombëtare e Mbrojtjes Civile do të marrë informacion mbi rrëshqitjet e tokës, lëvizjen e strukturave të rëndësisë së veçantë si: diga, ura, nivelin e ujit në liqene, basene, lumenj, numrin e godinave të shembura, sipërfaqen e zonave të përmbytura, sipërfaqen e zonave të djegura, densitetin e popullsisë, rrugët e bllokuara, sipërfaqet e mbuluara nga bora, trashësia e borës”, – deklaronte ministri Peleshi në shtator të vitit 2022.

Në një vit e gjysmë punë, emergjencat civile i përdorën imazhet satelitore të Albania 1 dhe Albania 2, vetëm katër herë.

Ministria e Mbrojtjes, i tha Faktoje se “Rastet e përdorimit operacional të produkteve të shërbimit satelitor në menaxhimin e emergjencës civile janë 3 zjarre në pyje, 1  përmbytje dhe 1 rrëshqitje dheu.”

Kjo ministri informon se deri më tani, imazhet satelitore i kanë kërkuar dhe i kanë marrë  29 institucione publike.  

Çfarë thonë ekspertët?

Siç ka informuar vetë kompania “Satellogic”, monitorimi i Shqipërisë përmes dy satelitëve, nuk është 24 orë.

“Jo domosdoshmërisht 24 orë në ditë. Me 2 satelitët ne mund të marrim imazhe çdo ditë dhe me satelitët plotësues do të marrim imazhe të tjera të të gjithë territorit. Nuk është akoma realitet vëzhgimi i Shqipërisë në çdo minutë të ditës. Çdo 6 orë ne do të mund të marrim imazhe të territorit shqiptar”,- tha Matt Tirman, drejtor për marrëdhëniet tregtare i ‘Satellogic’.

Pikërisht për këtë arsye, eksperti Azmer Duleviç, thotë se këto aplikime të teknologjisë, kanë kufizimet e tyre dhe nuk mund ta ndihmojnë shtetin shqiptar në kohë reale për të luftuar paligjshmëritë apo për të përballuar emergjencat.

 “Bëhet fotografimi i imazheve të herëpashershme i sipërfaqeve të ndryshme, por kur për shembull bie zjarr diku, nuk jepet alarmi në kohë reale, sepse sateliti nuk rri 24 orë sipër territorit tonë. Është thënë që do të përdoret edhe për parandalimin e trafiqeve, por kjo është e pavërtetë, sepse këta satelitë nuk japin informacion në kohë reale. Janë siç është aktualisht Google Maps”,-thotë eksperti i teknologjisë, Duleviç.

Satellites 18 months in orbit, administration still under training to understand
Azmer Duleviç

Ai shton se këta satelitë përdoren për pamjet që mund t’i shërbejnë kryesisht bujqësisë.

“Vendet e vogla rrallëherë hedhin satelitë, për kostot që kanë kundrejt shërbimeve që japin. E gjitha varet nga kapaciteti që kemi për t’i menaxhuar,”- pohon inxhinieri. 

Imeldi Sokoli, an urban planner, told Faktoje that "The problem of construction illegality is not related to the evidence of construction illegality, but to implementation. There are municipalities that have documented every illegal construction, but do not proceed with the demolition of illegal constructions. At this point, these structures are not monitored and often it is the corrupt practices that prevent their destruction".

According to the engineer, illegal construction has not developed due to the impossibility to monitor the territory, but because there is a lack of will to curb them.

"The minimization of construction illegality by means of satellites is a bogus promise of the Prime Minister, because the payment for this service is staggering," said Sokoli.

Satellites 18 months in orbit, administration still under training to understand
Imeldi Sokoli

cONcluSiON

In a year and a half of service, the Albania 1 and Albania 2 satellites have counted agricultural greenhouses and helped civil emergencies in 4 cases. The satellite service has a 3 year contract and we are halfway through. So far, the images have been received by 29 institutions, but employees are still not properly trained to understand them. Therefore, based on the verifications carried out and the information collected, we will categorize the statement of the Minister of Defense Niko Peleshi regarding Albania's benefits from satellites in orbit as half true. / Faktoje.al

Galeria fotografike (
)


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×