DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

'It is welcomed by the gangs'/ 2 million euro amnesty, the draft angers businesses: Crime money is being forgiven

2022-07-10 10:08:09Biznes SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
'It is welcomed by the gangs'/ 2 million euro amnesty, the draft
Amnesty

The government's recent initiatives to legalize cannabis and apply a fiscal amnesty, even if they do not become enforceable laws, are being translated as positive signals for illegal activities, traffickers and the corrupt.

But if the draft laws become laws and are approved by the Parliament, the government is officially orienting, in an open and organized manner, the country's economy towards illegal activities, which in recent years have become a major supplier of the balance of payments with "cash". Money outside banks, at the end of May 2022, reached 368 billion ALL (3 billion euros), accounting for about 23% of the money supply. "Cash" circulation outside official channels increased by about 7 percentage points during the last decade, even though banks promoted card services and payments.

Despite the objections of the International Monetary Fund and the European Union, the government re-issued the draft of the Fiscal Amnesty for consultation, from which it was withdrawn in 2020.

The project is based on the legalization of voluntary declarations of individuals, without asking about the origin, in the value of up to 2 million euros "cash", against a 7-10% tax, while not allowing the transfer of this money abroad for five years. Businesses are allowed to clear their accounts by declaring tax evasion, and those that have built up wealth abroad can repatriate it.

Artan Hoxha, an experienced journalist who deals with black chronicle news, claims that the draft Amnesty law is welcomed by gangs and organized criminal groups. Although the countries where they operate cannot recognize the Albanian amnesty law, traffickers have their own ways of bringing "cash" to Albania. According to him, drug and clandestine trafficking groups and the corrupt will be big beneficiaries.

Businesses and experts against the Amnesty bill, it is immoral

The President of the Chamber of Commerce and Industry of Tirana, Nikolin Jaka, said that he does not agree at all with such an initiative. "It is completely meaningless now after 8 years, when the government has implemented a strategy of informality, to apply a Fiscal Amnesty that also includes trafficking.

If so, this should have been done in 2013. Now it makes no sense, as it will discourage all honest business to be correct with the law", added Mr. Jaka, who has decided not to respond to the government's invitation for consultation, as he is against this project in principle.

Arben Shkodra, from the Union of Producers of Albania, said that the Fiscal Amnesty bill is immoral, because it targets lines and individuals who practice immoral activities. According to him, the Amnesty would be acceptable, if it started from the fines and interest arrears of the business created by the inability to declare on time during the years of crisis, earthquake and pandemic. Because, this amnesty does not release the passive register of businesses, it is not acceptable for moral activities.

Other economic experts think that such a bill is harmful to the economy. Selami Xhepa said that the Fiscal Amnesty project, according to the government's version of the benefits, refers to the world of crime.

Precedents from other countries do not show such patterns. According to Mr. Xhepa, the Amnesty project would make sense for citizens and individuals who have created avoidance or transferred money and capital, due to the high tax burden.

Furthermore, the law will completely discourage honest businesses and individuals, who have respected the law and their obligations to the state, by paying much higher taxes and duties than those who will pay the amnesty beneficiaries.

The expert on macroeconomic issues, Pano Soko, said that it destroys the basic pillar of the social value system, since at the same time that we are raising taxes on honest businesses, hitting them at the most difficult moment of a deep economic crisis , we are making it easier for illegal money to enter and dominate the market.

Mr. Soko said that stopping dirty money is the duty of a government, it is not an election.

Business organizations, banks and interest groups are studying the draft law with specialized international organizations. The American Chamber of Commerce said that such laws would be acceptable only if they are acceptable to the International Monetary Fund and the Committee of Experts on the Evaluation of Measures Against Money Laundering and the Financing of Terrorism (MONEYVAL).

Accountant Ahmet Gjinishi said that, in such cases, the bonus/malus system is applied, where the businesses that have been regular for the taxpayers are also stimulated. The current amnesty brings an innovation, which includes the process not only in the tax dimension, but also in the criminal one. He said that the previous amnesties brought inequality in the market, because only the "violators" were stimulated and not regular subjects at all.

It is completely meaningless now after 8 years, when the government has implemented a strategy of informality, to apply a Fiscal Amnesty that also includes traffickers. If so, this should have been done in 2013. It makes no sense now, as it will discourage all honest business from being correct with the law

Conflicting fiscal policies of the government

Sistemi fiskal i Shqipërisë, përveç niveleve të larta të taksimit në raport me rajonin është ndërlikuar nga ndërhyrjet e shpeshta në legjislacion, mbështetjen e grupeve të veçanta të interesit, duke e bërë atë shpesh të pazbatueshëm dhe kontradiktor.

Pas shumë vitesh kërkesash, studimesh dhe përpjekjesh, Shqipëria pranoi këtë vit të zbatojë një Strategji Fiskale Afatmesme, që u sugjerua nga Fondi Monetar Ndërkombëtar. FMN angazhoi një asistencë disavjeçare për rregullimin e legjislacionit fiskal, në themel të të cilit do të ishte barazia fiskale.

Ministria e Financave dhe Ekonomisë, në shkurt të këtij viti, hapi procesin e konsultimit publik për Strategjinë Afatmesme të të Ardhurave (SAA) 2022-2026. Ky dokument i rëndësishëm pasqyron reformat në fushën e politikave tatimore, administrimit tatimor dhe doganor që parashikohen të ndërmerren gjatë një periudhe pesëvjeçare.

Ministria e Financave referoi se, synimi i saj është përmirësimi i politikave fiskale, rritja e të ardhurave tatimore dhe efektivitetit të administratës tatimore dhe doganore në mbledhjen e tyre. Reformat kryesore tatimore dhe administrative të parashikuara janë hartuar me asistencën teknike të Fondit Monetar Ndërkombëtar dhe janë të bazuara në direktivat e Bashkimit Europian në fushën e tatimeve, taksave dhe doganave.

Reformat kanë në fokus përmirësimin e politikave tatimore me qëllim rritjen e neutralitetit të sistemit tatimor, eliminimin e deformimeve të krijuara në sistem, si dhe përmirësimin e nivelit të tarifave tatimore. Qeveria tha se, reforma tatimore parashikon që në fund të saj, të rrisë të ardhurat tatimore me rreth +2.55% të PBB-së.

Dokumenti fiskal, i cili u pranua nga qeveria dhe është në zbatim, po tradhtohet nga nisma e fundit e qeverisë për Amnistinë Fiskale. FMN dhe Bashkimi Europian arritën të bindin qeverinë për të anuluar një variant të amnistisë në fillim të vitit 2020.

Por qeveria iu rikthye një projekti, që ka së paku 7 vite që rrotullohet në sirtarët e saj dhe parashikon të kanalizojë në banka, në mënyrë zyrtare, edhe paratë që vijnë nga aktivitetet kriminale. Kryetari i Bashkimit të Prodhuesve Shqiptarë, Arben Shkodra, tha se, “nuk është aspak dinjitoze që një fabrikë me përvojë shumëvjeçare në treg, e cila mban aktivitetin me kredi dhe ka makineri me leasing, të konkurrohet nga një aktivitet kriminal, që pasi të ketë përfituar nga amnistia, ka mundësi të investojë në teknologjinë e fundit”.

Amnistia Fiskale po aplikohet në të njëjtën kohë me Strategjinë e re fiskale afatmesme. Qeveria, në njërën anë, po kërkon të formalizojë dhe të rrisë taksimin për profesionistët dhe biznesin e vogël dhe, në të njëjtën kohë, projektligji i Amnistisë lejon paratë e pista që burojnë nga aktivitetet kriminale të hyjnë lirisht në sistem.

“Kjo amnisti thyen parimin themelor të shtetit të së drejtës që është barazia e shtetasve para ligjit. Dikush që ka paguar taksat në rregull, apo që është penalizuar për vepra të njëjta si këto që po amnistohen, nuk do të jetë më i barabartë me dikë që sot, po i jepet mundësia për të pastruar paratë e kryera nga shkelja e ligjit. Kjo thyen parimin kryesor kushtetues të barazisë së shtetasve para ligjit”, tha ekonomisti Soko.

Amnisti evazionit të bizneseve, por tatimi i lartë

Projektligji i Amnistisë Fiskale parashikon që, subjektet e këtij ligji mund të deklarojnë vullnetarisht pasuritë dhe elemente të pasqyrave financiare, që nuk i kanë deklaruar më parë, apo i kanë deklaruar në një vlerë më të vogël se ajo çfarë duhet të deklaronin, pavarësisht nëse pasuritë janë të paregjistruara, apo ndodhen ose jo në territorin e Republikës së Shqipërisë.

Shumat në të holla depozitohen në llogari bankare të bankave të nivelit të dytë, ndërsa për pasuritë e tjera, të detyrueshme për t’u regjistruar, ndiqen procedurat e regjistrimit sipas parashikimeve të legjislacionit përkatës të fushës.

Bizneset në të gjithë vendin po e mirëpresin Amnistinë Fiskale për kapitalin dhe borxhet tatimore të propozuara, por norma e tatimit 7-10% është e lartë për bizneset dhe e njënjtë me paratë e krimit. Organizatat e biznesit pohojnë se një normë tatimi mbi 3% nuk do të ishte efektive për legalizimin e pasqyrave financiare.

Arben Shkodra, i cili drejton Unionin e Prodhuesve, thotë se, Amnistia Fiskale, sipas variantit aktual, nuk është bërë për sipërmarrjen. Ajo ka target dy-tre sektorë, që financohen nga paratë e aktiviteteve të pamoralshme dhe ato kriminale.

Amnistia do të mundësojë pastrimin e bilanceve nga borxhet fiktive, që kamuflohen në bilancet zyrtare të kompanive, si “detyrime të tjera të pagueshme”, por nuk do të ishte efektive nëse nuk falen gjobat dhe kamatëvonesat, tha Shkodra.

Kamuflimi i evazionit si borxh e ka përkeqësuar artificialisht levën financiare të bizneseve, duke bërë që qindra kompani në vendin tonë të vijojnë aktivitetin me borxhe, vlera e të cilave e kalon disa herë kapitalin.

Kontabilistët shpjegojnë se akumulimi i lartë i detyrimeve ndaj të tretëve është pikërisht zëri, që në një masë të madhe tregon evazionin fiskal, i cili në bilance raportohet si borxh. Të ardhurat që janë siguruar nga kompanitë prej mosfaturimit, ose deklarimit më të ulët të çmimit të shitjeve, janë raportuar në bilanc si hua nga të tretët.
Kontabilisti Ahmet Gjinishi shpjegon se, borxhet ndaj të tretëve në bilancet e kompanive, në pjesën dërrmuese të tyre janë evazion fiskal.

Ekonomistët e firmave pohojnë se një tjetër manovër e bizneseve, që ka rritur detyrimet në mënyrë fiktive, është marrja e huave fiktive nga ortakët, apo të afërmit, për të mbuluar të hyrat e pajustifikuara në arkë (të krijuara p.sh. nga diferencat e çmimeve reale me ato të raportuara, me synim shmangien e TVSH-së).

Ndonëse kjo sa vjen e bëhet më e vështirë, për shkak të uljes së kufirit të transaksioneve që kryhen përmes bankave, detyrimet fiktive në bilancet e kompanive po kthehen në një gangrenë për shumë biznese, që po ndërgjegjësohen se tashmë po u kushton më shumë të mbajnë këto bilance të fryra.

3 miliardë euro, jashtë bankave

Paraja në qarkullim jashtë sistemit bankar arriti në fund të muajit maj 2022, mbi 360 miliardë lekë, ose rreth 3 miliardë euro. Në vend që paraja “cash” të ulet, prej dixhitalizimit të shërbimeve të pagesave dhe rritjes së përdorimit të blerjeve me kartë, ajo po rritet me shpejtësi. Në fund të muajit, paraja jashtë bankave zuri 23% të ofertës monetare, me rritje 7 pikë përqindje gjatë dekadës, sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë. Një pjesë e madhe e flukseve të parasë “cash” po vjen nga tregtia e narkotikëve.

Vetëm pak ditë më parë, Zyra e Kombeve të Bashkuara për Drogën dhe Krimin (UNDOC) raportoi se Shqipëria u rendit e shtata në botë vitin e kaluar për prodhimin e kanabisit. Studime të tjera tregojnë se një pjesë e fitimeve nga aktivitetet kriminale pastrohen në aktivitetet ekonomike në Shqipëri, kryesisht në pasuritë të paluajtshme.

Drejtoria e Përgjithshme e Parandalimit të Pastrimit të parave raportoi se gjatë vitit 2021 ka vërejtur transferta të dyshimta, të pajustifikuara me dokumentacion mbështetës. Një nga mënyrat e pastrimit, sipas DPPP-së, janë edhe sponsorizimet, dhurime, dhënie huaje për

të tretë, pa u konstatuar lidhje të dukshme që justifikojnë transaksionet mes palëve. Pastrimi i parave vjen edhe në formën e transaksioneve të pazakonta krahasimesh me profilin financiar të personit/subjektit dhe investime në mallra luksi nga persona, të cilët nuk justifikojnë burimin e fondeve apo persona me precedentë penalë.

Artan Hoxha, gazetari i çështjeve të kronikës tha se, paratë e krimit po hyjnë në Shqipëri dhe ne nuk i pengojmë dot, por thjesht duhet të zgjedhim çfarë duhet të bëjmë me to. Por zoti Hoxha mendon se Amnistia po bëhet më së shumti për të legalizuar paratë e korrupsionit të zyrtarëve në shtet, sepse ata fitojnë më shumë.

“Trafikantët e bëjnë paranë jashtë dhe e sjellin në Shqipëri, zyrtarët e vjedhin nga tenderët dhe taksat tona dhe e çojnë jashtë në offshore”, tha ai, duke lënë të nënkuptojë se zyrtarët e kanë bërë ligjin.

Soko rendit 6 arsye kundër amnistisë fiskale

Panajot Soko, ekonomist me përvojë në politikat e buxhetit publik, renditi 6 arsye kundër amnistisë fiskale, sipas variantit të propozuar nga qeveria:

Së pari – Amnistia fiskale në thelb do të jetë një operacion pastrimi parash në shkallë industriale, ku të gjitha produkteve të veprave kriminale, që nga evazioni fiskal, korrupsioni, trafikimi i lëndëve narkotike, prostitucioni etj., do t’ju jepet një portë e gjerë për t’u pastruar dhe për të hyrë në ekonomi.

Së dyti – Kjo amnisti thyen parimin themelor të shtetit të së drejtës që është barazia e shtetasve para ligjit. Dikush që ka paguar taksat në rregull, apo që është penalizuar për vepra të njëjta, si këto që po amnistohen, nuk do të jetë më i barabartë me dikë që sot po i jepet mundësia për të pastruar paratë e kryera nga shkelja e ligjit. Kjo thyen parimin kryesor kushtetues të barazisë së shtetasve para ligjit.

Së treti – Paratë e formalizuara pas amnistisë fiskale do të shkatërrojnë konkurrencën në treg, pasi do të prishin balancën që sot tregu ka krijuar gjatë gjithë periudhës, pasi faktori “likuiditet” do të krijojë pozita të pamerituara dominuese në treg të operatorëve “të rinj” që do të hyjnë aty pas Amnistisë Fiskale.

Së katërti – Precedenti i Amnistisë Fiskale dhe të kapitalit, krijon rrezikun moral që shtyn njerëzit të besojnë se amnistimi do të jetë një proces i vazhdueshëm, ku çdo qeveri, për interesa elektorale do të iniciojnë procese të tilla kohë pas kohë, duke i shtyrë ata drejt informalitetit dhe duke rritur aktivitetin e paligjshëm në vend.

Së pesti – Kjo amnisti, në momentin që vjen, duke pasur parasysh ndryshimet në ligjin për Tatimin mbi të Ardhurat, shkatërron kolonën bazë të sistemit të vlerave shoqërore, pasi në të njëjtën kohë që biznesit të ndershëm po iu rrisim taksat duke i goditur ata në momentin më të vështirë të një krize të thellë ekonomike, parasë së paligjshme po iu krijojmë lehtësi për të hyrë dhe për të dominuar tregun.

Së gjashti – E në të njëjtën formë shkatërrohet sistemi i vlerës dhe asaj që përbën themelin e saj edhe në momentin që shikon që një biznes i ndershëm, apo një i punësuar që punon në mënyrë të ndershme, paguan 15% tatim fitimi, dhe 23% tatim mbi të ardhurat personale, ndërsa një person që fitimin e ka krijuar në mënyrë të paligjshme paguan deri në 5% taksë për këtë fitim. Ky është kulmi i absurditetit të këtij ligji.

Arben Shkodra, projektligji i Amnistisë është amoral

Teksa qeveria është e vendosur ta shndërrojë në ligj projektin e Amnistisë Fiskale, Arben Shkodra nga Unioni i Bashkimit të Dhomave të Tregtisë dhe Industrisë tha se nisma është amorale, pasi përfitues të ligjit janë persona që kanë kryer veprimtari amorale (trafiqe narkotikësh dhe trafiqe njerëzore), në një kohë që bizneset normale, që për shumë arsye, mund të mos kenë deklaruar, nuk përfitojnë, pasi atyre nuk falen gjobat dhe kamatat.

“Jemi të habitur që, me gjithë problematikat që ka sjellë tërmeti, pandemia dhe së fundmi lufta në Ukrainë, qeveria gjen kohën për Amnisti Fiskale në vend që të përnderohet për të mbështetur sipërmarrjen e ndershme dhe të ndihmojë në rritjen e produktivitetit”, tha Shkodra.

Pavarësisht problematikave që ka fryma e projektligjit dhe problemeve në formulim, Unioni i Prodhuesve nuk është dakord me Amnistinë në këto momente. Fillimisht, shteti duhet të kishte investuar në dixhitalizimin e shërbimeve.

Fatura elektronike ende nuk është bërë efektive dhe ligjet që tatojnë pasurinë duhet të ishin forcuar dhe duhet të ishin bërë funksionale, tha Shkodra. Sipas tij, ligji për Amnistinë duhej të aplikohej vetëm pasi qeveria të kishte vënë në funksion infrastrukturën ligjore dhe dixhitale për të shmangur evazionin dhe pastrimin e parave, pas zbatimit të ligjit.

Ai tha se, sipas variantit aktual, projektligji i Amnistisë duket se është pilotuar për të legalizuar pastrimin e parave në dy-tre sektorë dhe për të legalizuar paratë e korrupsionit të zyrtarëve.

Nisma është amorale, pasi përfitues të ligjit janë persona që kanë kryer veprimtari amorale (trafiqe narkotikësh dhe trafiqe njerëzore), në një kohë që bizneset normale, që për shumë arsye, mund të mos kenë deklaruar, nuk përfitojnë, pasi atyre nuk falen gjobat dhe kamatat. Sipas variantit aktual, projektligji i Amnistisë duket se është pilotuar për të legalizuar pastrimin e parave në dy-tre sektorë dhe për të legalizuar paratë e korrupsionit të zyrtarëve.

Pasuria që lejohet të deklarohet

Pasuria që lejohet të deklarohet vullnetarisht, sipas parashikimeve të këtij ligji, nuk duhet të kalojë vlerën maksimale 2 000 000 (2 milionë) euro.

Për personat në përbërje të certifikatës familjare, pasuria që lejohet të deklarohet, sipas parashikimit të pikës 1, është tërësia e deklarimeve vullnetare të kryefamiljarit ose çdo personi madhor, bazuar në të dhënat e certifikatës familjare, sipas përbërjes që rezulton e dokumentuar deri më datë 1.1.2022.

Tatimi i posaçëm 7-10%

Në rastet e deklarimit vullnetar të shumave në të holla dhe të depozitimit të tyre në llogaritë bankare, banka apo institucioni financiar mban një tatim të posaçëm prej:

a) 7 për qind të shumës totale të deklaruar, për deklarime dhe pagesa të kryera në 4 muajt e parë nga hyrja në fuqi e ligjit;

b) 10 për qind të shumës totale të deklaruar, për deklarime dhe pagesa të kryera pas 4 muajve nga hyrja në fuqi e ligjit.

Nëse subjektet që kanë bërë deklarimin vullnetar të shumave në të holla nëpërmjet depozitimit të tyre në llogari bankare, vendosin t’i investojnë shumat e deklaruara në tituj shtetërorë, bono thesari apo obligacione jo më të vogla se 2 vjeçare, Banka e Shqipërisë në rolin e Agjentit Fiskal, mban një tatim të posaçëm prej:

– 5 për qind të shumës totale për investime të bëra në katër muajt e parë nga hyrja në fuqi e ligjit;

– 7 për qind të shumës totale për investime të bëra pas katër muajve nga hyrja në fuqi e ligjit.

Në rastet e deklarimit vullnetar të pasurive të tjera të luajtshme apo të paluajtshme të deklaruara vullnetarisht pranë Njësisë, tatimi i posaçëm paguhet, si më poshtë vijon:

– 7 për qind të vlerës së deklaruar, për deklarime dhe pagesa të kryera në katër muajt e parë nga hyrja në fuqi e ligjit;

– 10 percent of the declared value, for declarations and payments made after four months from the entry into force of the law.

- Second-level banks, or financial institutions, transfer the income from special tax payments under this law, to the special treasury account of the Ministry responsible for Finance.

- The tax obligations of the beneficiary entities, in relation to the value and type of property declared, are considered regularly paid and the competent tax authorities cannot request the payment of other additional obligations to those paid according to the provisions of this article./ Monitor


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×