DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Nano, the man who did not fall victim to his own power!

2025-10-31 15:07:26Pikëpamje SHKRUAR NGA LUTFI DERVISHI
Nano, the man who did not fall victim to his own power!
Lutfi Dervishi/ Fatos Nano

If there is a politician that time immediately placed as a "sandwich" between "the old that is collapsing and the new that is being born", it is Fatos Nano.

He began his political career on the other side of the barricade. At a time when the dictatorship was crumbling under the pressure of time and students, unlike many intellectuals, he aligned himself with the Labor Party.

In December 1990, he emerged as the “liberal man,” the facade that the regime needed to use to show that “we are changing too.” From secretary general of the Council of Ministers, he quickly reached the top of the pyramid.

In February 1991, he was appointed prime minister in the transitional government, to immediately confront the miners' strike, which brought down his government.

Just four months later, in June 1991, he was elected chairman of the successor party to the Albanian People's Party. The task was almost impossible: transforming the communists into a socialist force.

This was, perhaps, his greatest challenge: to make the 120 thousand members of the Albanian People's Party change their mentality, status, style, and accept that another era had come; that power did not belong only to the communists and that what was facing them were not the enemies, the reactionaries, the Ballists and Zogists, but the Albanians.

On March 22, 1992, the Socialist Party (SP) suffered a crushing defeat in the parliamentary elections, a sign that Albanians were expecting radical change. Just three months later, in the local elections, the SP quickly recovered.

This recovery demonstrates Nano and his team's ability to reflect, reorganize, and survive politically.

Meanwhile, his arrest and imprisonment came, in a process that left more shadows than light. He was accused and convicted of abuse of office and falsification of documents, in connection with Italian aid.

Prison cemented the position of party leader and turned him into a political "martyr." (He is one of those who first did prison, then oppression - a keen observer of political life said with a sneer)

When the country fell into total chaos in 1997 (the collapse of pyramid schemes), Nano returned to the leadership of the Socialist Party with the grand promise: “The lost money will be returned.” He did not seek revenge for what he had suffered; on the contrary, he tried to rebuild the ruined economy and calm down as much as he could a country armed to the teeth.
Only 14 months later, after the murder of Democratic MP Azem Hajdari, he resigned, leaving the leadership to two young people from the Eurosocialist Youth Forum (Majko-Meta).

Në 2002, u rikthye për herë të tretë si kryeministër. Në këtë mandat, ai provoi të balancojë pushtetet, të punojë për pavarësinë e institucioneve dhe të siguronte që rotacioni të bëhej në kutinë e votimit dhe jo në rrugë apo me dhunë.
“Organizmi i zgjedhjeve të lira e të ndershme është më i rëndësishëm se rezultati" – kjo thënie që i atribuohet Nanos nuk shprehte vetëm një ideal larg realitetit të kohës, pasi u bë realitet shumë shpejt.

Në këtë periudhë shënohet edhe paqja e madhe politike, pas një konflikti të gjatë me rivalin e tij Berisha. (zgjedhja e Presidentit me konsensus, disa emërime në Gjykatën e Larte/Kushtetuese, reforma zgjedhore)
Në kohën e “qeverisjes” së tij (2002-2005), pushteti u nda jo vetëm me aleatët, por edhe brenda vetë Partisë Socialiste, duke lejuar shfaqjen e figurave të forta politike edhe brenda kabinetit, edhe brenda grupit parlamentar.

Në retrospektivë, ajo çka quhej dhe akuzohej për korrupsion në kohën e tij, shpesh duket si lojë kukullash kur krahasohet me aferat e dekadës së fundit, një kontrast i dhimbshëm që e vendos periudhën e Nanos në një dritë tjetër, ku e ku më të zbehtë, krahasuar me aferat dhe babëzitë e sotme për pushtet dhe pasuri.

Në 2005, PS humbi zgjedhjet parlamentare, dhe Nano dha dorëheqje nga drejtimi i partisë. Fishekët e fundit të kapitalit politik në Parlament i përdori që Bamir Topi të zgjidhej President më 2007.

Në vitin 2012 e synoi vetë postin e kreut të shtetit, por e kuptoi menjëherë se sa i vetmuar kishte mbetur. Dëshira dhe këmbëngulja e tij për t’u rikthyer përplasej me një të vërtetë brutale: miqtë e shumtë në politikë janë të përkohshëm dhe i takojnë vetëm pushtetit, jo personit.

Vitet e fundit i kaloi në heshtje, si një burrë që i kishte bërë herët dhe me intensitet betejat e mëdha, kryesisht të imponuara nga koha dhe fati.

Nano ishte njeri me pasione dhe vese (pija, kumari, neglizhenca), të cilat e bënë shpeshherë objekt kritikash dhe përfoljesh.
Ironikisht, natyra e tij "liberale" dhe vetë veset e bënë më njerëzor, më të aksesueshëm, duke krijuar një kontrast që i vuri në pah edhe më shumë virtytet e tij. E quajtën liberal, por toleranca ishte ves i tij.

Reformimi dhe demokratizimi i PS-së, ndarja e pushteteve (në krahasim me përqendrimin e sotëm); organizimi i zgjedhjeve të lira (krahaso sot pas 20 vitesh); dorëzimi i pushtetit dhe ngulitja e idesë se shteti nuk i përket një partie të vetme, janë kontributet e Fatos Nanos në tranzicionin shqiptar.

Në retrospektivë politike, Fatos Nano spikat si “sanduiçi” që dha një hapësirë “liberalizmi” midis dy modeleve të fuqishme dhe shpesh autoritare të qeverisjes: pushtetit të centralizuar të Sali Berishës në vitet ’90 dhe dominimit të gjatë autoritarist të Edi Ramës në dekadën e fundit.

He was called to the stage in December 1990 and lived 15 intense political years. He quietly departed both from political leadership and this life, leaving behind a controversial but undeniable legacy.


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×