
Moscow supports the government in Ankara, because there will be elections in Turkey in June. How are the Putin-Erdogan relations? Are they partners or rivals?
Aggression in Ukraine has put Russia into isolation in a short time, especially in Western industrialized countries. Russian President Vladimir Putin no longer has any serious partners in Western countries. Turkey is one of the rare ones that has maintained regular communication with Russia. Putin and his colleague Recep Tayyip Erdogan have maintained a close relationship for years.
Erdogan then skilfully used the start of the war to expand his influence: When diplomatic channels in Russia were almost closed, Ankara offered to mediate between Moscow and Kiev and is still the main player with whom both sides want to talk. High-level meetings between Ukrainians and Russians have taken place in Turkey. In one of these meetings, the agreement on the export of Ukrainian grains through the Black Sea, reached in July 2022, with the mediation of the UN and Turkey, was also reached, which was signed in Istanbul.
"Turkey is Russia's window"
Foreign policy and energy expert Aydin Sezer confirms that the war in Ukraine has helped the Turkish and Russian leaders get closer. "For Russia, Turkey is like a window to the world. The relationship with Ankara is very important and valuable for the Kremlin." To keep it that way, the leadership in Moscow would like to see the government in Ankara confirmed in the elections of June 18, 2023. According to Sezer, Putin understood "that it is in Russia's interest that a leader like Erdogan governs Turkey."
That is why Moscow has recently made some efforts to support the current Turkish government. For example, the Russian state company Gazprom has deferred Turkey's debts from gas purchases. Russia is not doing this "just in vain", because this is in Russia's interest, a retired Turkish diplomat, who wishes to remain anonymous, told DW. In October 2022, Putin suggested that Turkey could become a so-called energy center. This would mean that Russian gas would be delivered to European consumers via Turkey – a win-win situation for both presidents.
Putin needs Erdogan, Erdogan needs Putin
Sepse jo vetëm Putini mund të përdorë ndihmën e Erdoganit – e njëjta gjë vlen edhe anasjelltas. “Ndihma financiare që zbut krizën ekonomike dhe krijon një lloj ndjesie të përkohshme pozitive pranverore është bërë sot komponenti kryesor i politikës së jashtme turke”, shpjegon Sezer. Mbështetja politike dhe ekonomike nga Rusia është bërë edhe më e rëndësishme për mbijetesën e partisë në pushtet AKP në Turqi, sepse ajo ka vështirësi me BE-në dhe SHBA-në, thotë Orhon Özdag në një intervistë për DW. “Lufta e Ukrainës i dha AKP-së mundësinë për të thelluar marrëdhëniet ekonomike me Rusinë, sepse veprimet e Turqisë nuk janë në përputhje me sanksionet e SHBA-së dhe BE-së”. Edhe Putini bëri të mundur dy gjëra të rëndësishme për Erdoganin: “Popullariteti politik përmes marrëveshjes së grurit dhe mbështetja ekonomike në lidhje me gazin”. Pikërisht kjo i duhet AKP-së para zgjedhjeve, sepse popullariteti i tyre në sondazhe po bie.
Opozita demokratike
Nuk është aspak e sigurt se situata politike në Turqi do të mbetet ashtu siç është. Erdogani kërkon të konfirmohet në detyrë në zgjedhjet presidenciale. Por në sondazhe nuk duket se fitorja do të jetë e lehtë – opozita në fakt mund të fitojë dhe të sjellë një ndryshim në udhëheqjen e vendit pas më shumë se 20 vjetësh.
Në Rusi, nga ana tjetër, qeveria Erdogan ka një imazh të mirë, thotë politologu turk Ümit Nazmi Hazir, një studiues në Moskë. “Putin dhe Erdogan kanë raporte mes vete prej njëzet vitesh. Të dy palët e njohin njëri-tjetrin dhe mund të komunikojnë drejtpërdrejt.” Kjo e bën më të lehtë që ata të dy të shprehnin shqetësimet e tyre.
Nëse opozita do të fitonte zgjedhjet në Turqi, kjo do të ishte edhe kundër interesave ruse, tha Hazir, sepse qeveria e re mund të ishte më demokratike: “Atëherë do të zvogëlohej edhe influenca e Rusisë në Turqi, do të largohej një partner dhe në të ardhmen do të duhej të bisedohej me shumë të tjerë.”
Rivaliteti mes Moskës dhe Ankarasë
Por ka edhe potencial për konflikte dhe dallime midis Moskës dhe Ankarasë. Për shembull, të dy vendet janë të përfshirë me ushtarët e tyre në luftën siriane dhe mbështesin grupet armike mes vete atje. Rusia ka qenë tradicionalisht aleati kryesor i regjimit sirian, ndërsa Turqia ka mbështetur elementë të opozitës siriane, si Ushtria e Lirë Siriane, ndërsa në të njëjtën kohë ka ndërmarrë veprime ushtarake kundër kurdëve në veri të Sirisë.
Por në të kaluarën është parë se këto vende mund të merren vesh mes vete. Pas vitesh retorike të ashpër kundër sundimtarit sirian Bashar al-Assad, Erdogani e ka zbutur tani tonin ndaj tij. Turqia njoftoi se dëshiron të zhvillojë së shpejti bisedimet e paqes me Sirinë. Edhe Rusia do të jetë prezente. “Në fillim do të ulen së bashku tre ministrat tanë të jashtëm dhe më pas tre liderët”, thuhet në deklaratën e fundit, të publikuar të enjten.
But many observers are skeptical about the rapprochement between Russia and Turkey. Ankara is encroaching on Moscow's sphere of influence, says Hazir. Even Eastern Europe expert Zaur Gasimov from the University of Bonn adds that Erdogan has begun "to play a much more active policy in the post-Soviet space and in the Middle East." Reconciliation with this is not easy for Russia. Speaking to DW, Gasimov concludes: "The Kremlin does not see Turkey as an ally." In Syria, in the Armenian-Azerbaijani conflict and in Libya, the Kremlin has absolutely different goals than Turkey. The Kremlin sees Turkey more as a rival partner."/ DW