Russia's invasion of Ukraine has put enlargement at the top of the EU's agenda. But countries lining up to join the European Union are poorer than existing members. Would the new members empty the budget?
"No farmers, no more bread" was a popular slogan during more than 200 road blockades organized by Polish farmers in February this year. On the outskirts of the Polish town of Kock, a two-hour drive from the Ukrainian border, hundreds of tractors blocked a road to prevent cheap Ukrainian grain from entering the country. For farmers here, there is another major concern: they fear Ukraine, Poland's eastern neighbor, joining the EU as it could threaten their livelihoods. "Forget it. This is a crazy idea," one of the protesting farmers told DW during the blockade.
Expansion as a security instrument
For more than a decade, the EU seemed like a closed club, with aspiring countries queuing up to join. But the Russian invasion of Ukraine has fundamentally changed the situation. Last December, the EU opened negotiations with Ukraine and Moldova and granted Georgia candidate status. "For understandable reasons, the EU is now seeing enlargement as a security instrument. The budget is part of the discussions, but it may not necessarily be the deciding factor," Thu Nguyen, deputy director of the independent institute based in Berlin, Jacques Delors Centre.
The recent protests in Poland bring this to mind once again, although the economy is undoubtedly part of the EU's political motives. Indeed, Brussels' new enthusiasm for enlargement is accompanied by fears that enlargement will put some EU members and citizens at an economic disadvantage.
The EU spends most of its budget on regional development and agriculture. The concept: member states that are less wealthy receive more money from the EU than they pay. The eight countries currently in line to join are all poorer than the current member states. Turkey would be the ninth candidate country for the EU, but its accession process has been suspended.
The expansion is linked to hopes for economic improvement
Për Jasna Pejovic nga Mali i Zi, anëtarësimi në BE do t'i jepte vendit "më shumë legjitimitet". Mali i Zi është vendi që ka bërë më shumë progres në rrugën drejt anëtarësimit në BE. 80% e popullsisë malazeze dëshiron të jetë pjesë e BE. Duke folur për DW në zyrën e startup-it të saj të e-learning Flourish në kryeqytetin Podgoricë, Jasna thotë se të qenit qytetare e BE-së do të ishte si një certifikatë vlerësimi për biznesin e saj. Për DW ajo rrëfen, se investorët që nuk kanë bërë biznes me Malin e Zi, thonë, se po të ishim pjesë e Bashkimit Evropian situata do të ishte ndryshe. Mali i Zi me një popullsi të vogël prej 630.000 banorësh nuk do të përbënte ndonjë sforcim të madh për buxhetin e BE.
"Nëse BE do të pranonte nesër Malin e Zi për këtë ajo vërtet do duhej të paguante, por askush nuk do e vinte re, sepse është e përballueshme", thotë Nathalie Tocci, këshilltare e dy ish-komisionerëve të BE për politikën e jashtme. "Por për BE nuk do të kishte ndonjë stimulim ekonomik." Për vendet e Ballkanit Perëndimor anëtarësimi do të sillte mundësi e shanse ekonomike për miliona njerëz, me një kosto të menaxhueshme për BE-në. E megjithatë, shumica e vendeve të Ballkanit Perëndimor qëndrojnë në pritje për më shumë se një dekadë. Maqedonia e Veriut madje për dy dekada.
Ukraina do të linte në hije disa vende anëtare
Kohët e fundit në horizontin lindor u shfaq një kandidate e re për anëtarësimin - Ukraina. E goditur rëndë nga pushtimi rus, ky vend e mori statusin e kandidatit në qershor 2022. Në lidhje me Ukrainën, më e populluara - dhe më e varfra - nga të gjitha vendet kandidate do të ishte "një lojë ndryshe", thotë Nathalie Tocci. "Kjo për shkak të madhësisë së saj, për shkak të sektorit të bujqësisë, për shkak të mirëqenies mesatare dhe, mbi të gjitha, sepse është një vend në luftë me nevojën e 500 miliardë eurove për rindërtimin ende në shtim e sipër."
Nëse Ukraina do të anëtarësohej në BE, ajo do të bëhej prodhuesja më e madhe bujqësore europiane dhe do të rëndonte shumë më tepër mbi financat e BE. Nëse të gjithë fermerët e BE-së së bashku punojnë deri në rreth 157 milionë hektarë (387.35 milionë hektarë) tokë të punueshme, Ukraina do të shtonte edhe 41 milionë hektarë të tjerë. Për disa anëtarë aktualë, kjo do të sillte konkurrencë të padëshiruar në tregun e brendshëm. Polonia, për shembull, është ngjitur aktualisht në një nga prodhueset më konkurruese të ushqimeve në BE që nga anëtarësimi në vitin 2004. Nëse Ukraina bashkohet me BE-në, ky pozicion do të kërcënohet, sepse fermat industriale të Ukrainës i lenë në hije ato evropiane. "Me shumë mundësi do të falimentonim, pasi do të përmbyteshim lehtësisht me produkte shumë më të lira nga Ukraina," thotë Lukasz Czech, një fermer polak i drithërave dhe derrave nga Parczew, i cili merr edhe subvencione nga BE.
Would the new members empty the EU budget?
According to an internal calculation by the European Council, admitting all the candidates would cost the EU around 256 billion euros, Ukraine alone is estimated to receive 186 billion euros over seven years, but this does not include the costs of rebuilding country after the ravages of war. Expert Thu Nguyen thinks that "the financial consequences would not be as high as some of the numbers suggest." But even Thu Nguyen can't say exactly where the extra money the EU needs will come from. "It is possible that they will come from the current member states. It is possible that the EU will raise funds through new sources. For example, there are discussions about a plastic tax or CO2 regulation mechanisms." Some of the EU member states want to push the accession process forward at an unprecedented speed. Whether they will succeed or not, it will depend on the future composition of the new European Parliament that will be elected in June./ DW