DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

"I'm 35 years old, they're waiting for us to die"/ The new map, the "mountain" of files and the collapse of the Court of Appeals!

2026-03-23 10:29:17Aktualitet SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
"I'm 35 years old, they're waiting for us to die"/ The new
PHOTO: Bashkim Bulku/ "Mountain" of files in Appeal

Bashkim Bulku , 75, has spent almost half of his life in the courts.

On Tuesday, March 16, he stood in line in front of a service window at the Court of Appeals in Tirana to learn that his property lawsuit had been reassigned to another judge.

" You take one Nastradi, you leave one Nastradi ," says Bulku, irritated by the judicial delay.

"I'm 35 years old, I was 40 when I started it, I'm 75 now. All these people are waiting for us to die, then there's no one left to claim the properties," he added.

Like many other citizens in courtrooms, Bulku blames judges for deliberate delays and corruption. Appeals judges, on the other hand, complain that they have been bogged down for years by backlogs of cases, lack of staff, facilities, or support.

Three years after the approval of the new judicial map, the Court of Appeal of General Jurisdiction is losing the battle with the influx of files. Statistical data for 2025 show that the “mountain” of pending files has not only not decreased, but has increased, reaching from 41,700 to 45,876 cases at the end of the year. Among them are files that have been waiting for a solution for nine years.

The crisis is also acknowledged by the institution itself. The annual analysis of the Court of Appeals for 2025 notes with concern that the court is unable to cope with the situation.

“The analysis clearly shows that the continuous efforts of judges, legal assistants, court secretaries and support administration, although necessary and appreciable, are not sufficient to structurally address this situation, in the absence of sustainable institutional interventions,” the analysis states.

The High Judicial Council's strategy for reducing the number of backlogged cases and the new judicial map have largely failed, according to experts, to provide solutions to the problems of the General Jurisdiction Appeal.

According to lawyer Irena Dule, the Supreme Court is only making findings about problems, without providing solutions to them.

"The measures they are taking are thoughtless," said Dule, referring to the Supreme Court.

"You can set up a working group, but not like the one the Supreme Court of Justice is doing, which has set up a working group to address the reduction in the number of cases and in the end, what it said was completely wrong: it said there should be legal reforms, there should be more funds and it delegated the problem, saying there is nothing I can do because I am waiting for parliament," she said.

Këshilli i Lartë Gjyqësor i tha BIRN përmes një përgjigje me shkrim se kishte ndërmarrë një sërë masash, përfshirë një strategji të miratuar në vitin 2023, ndërhyrjet për rritjen e numrit të gjyqtarëve dhe rikonstruksionin e një godine të braktisur nga administrata tatimore për shkak të problemeve pas tërmetit.

Megjithatë, një pjesë e masave i përkasin vitit 2025 dhe nuk kanë ende rezultat.

Kosto të pallogaritshme njerëzore

Llogaritjet e thjeshta aritmetike e bëjnë situatën të duket katastrofike.

Sipas analizës së fundit të Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm, çdo gjyqtar efektiv kishte në ngarkim në fund të vitit 2025 të paktën 2100 dosje.

Numrat janë shumëfishuar nga viti 2022 – kohë kur u miratua harta e re gjyqësore që shkriu pesë gjykatat e tjera të Apelit dhe kur mesatarja ishte mes 800- 900 dosjesh për gjyqtar.

Mesatarisht çdo gjyqtar trajton aktualisht 412 dosje në vit, por rritja e stokut është e pandalshme. Sipas dokumenteve zyrtare, numri i çështjeve rritet me 4100 çdo vit, ku pjesa më e madhe janë civile. Për shkak të afateve strikte, çështjet penale marrin prioritet absolut mbi çdo gjë tjetër.

Nga 45,876 dosje në stok, 64% e tyre janë dosje civile që mbeten pezull me vite.

Sipas drejtoreshës ekzekutive të Komitetit Shqiptar të Helsinkit, Erida Skëndaj, kostot njerëzore janë të pallogaritshme, veçanërisht për më të vobektit dhe grupet e margjinalizuara.

“Çështjet e përfaqësuara nga Komiteti Shqiptar i Helsinkit tregojnë se vonesat gjyqësore kanë një ndikim të ndjeshëm mbi personat në nevojë. Çështjet e tyre zgjasin nga 1-2 vite në shkallë të parë, ndërsa vetëm në Apel pritja për shqyrtim mund të arrijë 5–7 vite,” thekson Skëndaj.

Sipas saj, kjo vonesë e bën mbrojtjen ligjore praktikisht joefektive dhe rivendosjen e të drejtave të shkelura një pamundësi fizike e juridike.

“Për qytetarët, drejtësia është një koncept praktik dhe i matshëm. Ajo matet sot nga koha që ju duhet të presin për të marrë një vendim, kostot që paguajnë, distanca që duhet të përshkojnë. Vonesa në gjykim dhe arsyetim vendimesh po krijon perceptimin e një zhgënjimi të vazhdueshëm tek përdoruesit në përgjithësi, çka dobëson edhe besimin e tyre te drejtësia,” shtoi Skëndaj.

Edhe Dule ndan të njëjtin mendim.

“Efektet e sistemit janë të tilla që njeriu mesatar dhe nën mesatar bëhet krejtësisht i pafuqishëm,” tha ajo, duke shtuar se situata u shkonte për shtat vetëm të pushtetshmëve dhe të fuqishmëve. Duke treguar një rast divorci që ka ndjekur, Dule thotë se një nënë e huaj u shtrëngua të qëndronte gati një dekadë pa i parë fëmijët. Edhe kur më në fund pati një vendim gjykate, fëmijët që ishin ndarë prej saj në moshën 8-10 vjeçare, ishin tashmë në moshë madhore.

Gjyqtarë të lodhur

Raporti i çështjeve të gjykuara me dosjet e prapambetura në Gjykatën e Posaçme të Apelit.

Organika e Gjykatës së Apelit parashikon 78 gjyqtarë, por efektivisht në punë deri në mesin e vitit të kaluar ishin mes 27 dhe 31 gjyqtarëve – ose 35 për qind e trupës.

Me ndërhyrjet e fundit të KLGJ-së, përfshirë komandimet dhe emërimet e reja, Gjykata e Apelit ka tashmë në punë 42 gjyqtarë ose pak më shumë se gjysma.

KLGJ i tha BIRN se përveç masave të marra deri tani, ka shpallur edhe gjashtë pozicione të reja vakante dhe parashikon shpalljen e të gjitha vendeve të mbetura brenda vitit 2026, menjëherë pas përfundimit të procesit të rivlerësimit.

Por një gjyqtar i Apelit e përshkroi situatën me pesimizëm.

“Jemi super të lodhur. Duhet të kuptojnë që edhe gjyqtari është njeri,” tha ai.

Gjyqtarja e Medias në Gjykatën e Apelit, Edlira Petri, vë në dukje se vështirësia thelbësore qëndron pikërisht te raporti thellësisht i zhdrejtë midis stokut masiv dhe trupës aktuale.

Edhe pse e vlerëson si hap pozitiv skemën e delegimeve të KLGJ-së, Petri thotë prerë se kjo nuk është e mjaftueshme dhe nuk garanton aksesin e qytetarëve në drejtësi.

“Në të njëjtën kohë, ngarkesa shumë e lartë sjell edhe lodhje profesionale të akumuluar, e cila meriton vëmendje serioze,” thekson gjyqtarja Petri për BIRN.

“Përmirësimi i qëndrueshëm kërkon detyrimisht masa strukturore, veçanërisht në drejtim të burimeve njerëzore dhe të infrastrukturës,” shtoi Petri.

Ndërsa KLGJ dhe drejtuesit flasin për rritje të produktivitetit, prapa numrave ekspertët shohin një faturë që prek cilësinë e drejtësisë.

Në një analizë të thellë të titulluar “Strategjitë – Sindroma e Përsëritjes”, të publikuar në Revistën Juridike Shqiptare, avokatja Irena Dule e cilëson paradoks matjen e performancës së imponuar nga KLGJ, e cila sipas saj po shkatërron thelbin e gjykimit.

Sipas Dules, KLGJ identifikon si zgjidhje ushtrimin e “presionit” mbi gjyqtarët për të ulur backlog-un. Kjo do të thotë se matja e performancës së gjyqtarëve bëhet kryesisht mbi bazën e numrit të gjykimeve të përfunduara në sallë, duke rënduar mbi cilësinë.

Ajo vë në dukje se ky presion për të prodhuar numra ka gjeneruar një absurditet procedural: gjyqet mbyllen me shpejtësi për t’u raportuar si “të zgjidhura”, por vendimet e zbardhura (arsyetimi me shkrim që i jepet palëve) vonojnë nga 6 deri në 8 muaj.

“Një sistem që mat shpejtësinë e mbylljes, por jo kohën e zbardhjes së vendimit, po mat gjysmën e realitetit,” thekson Dule.

Dëmi i mbingarkesës reflektohet thelbësisht te statistikat e Gjykatës së Lartë, që e ka rënduar situatën e Apelit. Qindra dosje rikthehen çdo vit për rigjykim, sepse vendimet prishen nga shkalla superiore. Vetëm në numrin e çështjeve të reja të vitit 2025 figurojnë 624 raste që ishin vendime të prishura dhe të rikthyera për rigjykim, duke i shtuar punë të dyfishtë të njëjtëve gjyqtarë. Një vit më parë ishin 329 çështje të kthyera.

Arnat e infrastrukturës

Mungesa e infrastrukturës e thellon edhe më tej krizën në Gjykatën e Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm. Vetë Gjykata thotë në raportin vjetor se institucioni vuan nga mungesa e burimeve njerëzore dhe problematika të theksuara infrastrukturore.

The activity takes place in a three-story building adapted for all judges, administrative staff and the archive. The court has only 7 courtrooms in total at a ratio of 5.7 judges per courtroom.

To cope with the daily work, the court itself admits that it has had to improvise. “During 2025, the court has tried to create minimal conditions, modifications have been made to the offices, adapting them for 2 judges, closing the anterooms and turning them into offices for judges and administrative staff,” the annual report states.

In March 2025, the Council of Ministers transferred an abandoned building of the former Directorate of Large Taxpayers to the KLGJ for use on behalf of the Appeals, but the construction permit for reconstruction was approved in September.

This is, however, considered a temporary solution, as it divides the court's activities into two separate buildings.

The crisis heralded by the centralization of the Appeals Court into a single court has, according to experts, brought about the need for an immediate review of the new judicial map.

“The debate on the future judicial reorganization should not wait for the 5-year legal deadline from the moment of approval or entry into force of the current map,” said Skëndej of the Albanian Helsinki Committee.

However, the KLGJ does not see the situation as urgent.

In its response to BIRN, the Supreme Court said that while the map “is not a static document,” the assessment of the courts’ territorial jurisdiction should be done “at least every five years.” This means that, despite the current crisis, a geographical review is not expected to occur before 2028.

According to lawyer Dule, the map is just one of the causes that has led to overload, while she assesses that there is a lack of political will on the part of the executive and legislative branches to address problems with resources and the budget.

"But the executive, the legislature have no interest in having functional courts," said Dule, adding: "their activities are more comfortable without judicial control over them and this is simple logic."/ Birn

Galeria fotografike (
)


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×