Berisha, Meta and Bode are reported to SPAK for the HPP privatization affair!

2023-04-06 12:47:05Aktualitet SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
Berisha, Meta and Bode are reported to SPAK for the HPP privatization affair!
In the photo: Sali Berisha and Ilir Meta

Another criminal report has been referred to SPAK against former prime ministers Sali Berisha and Ilir Meta, for their role in the affair of the privatization of HEC Ulëz, Shkopet, Bistrica 1 and Bistrica 2, a few weeks before the parliamentary elections of June 23, 2013.

The incriminating material bears the signature of the lawyer Idajet Beqiri, who, in addition to Meta and Berisha, also seeks criminal prosecution for the former Minister of Finance, Ridvan Bode, the former Minister of Energy, Edmond Haxhinasto, the former Deputy Minister of Energy Sokol Dervishaj and the former director of KESH Angel Zeqo.

The report states that the former officials in question, in cooperation with each other, have transferred the public property (4 hydropower plants) into private hands, in flagrant violation of the law and in a corrupt manner, causing a damage worth 232 million euros.

In the report, it is claimed that they have committed several criminal acts such as corruption, money laundering, violation of equality in tenders, criminal organization, concealment of wealth, etc. According to the report, Sali Berisha, Ilir Meta and their group, after selling the public property, then divided the interests, since the private company earned about 10 million euros every year, without making any investment.

"Official data show that in total Ulza, Shkopeti and the two Bistrica hydropower plants have an installed power of about 77 megawatts, equal to 5.3 percent of KESH's total power.... Through the sale of these 4 hydropower plants , reduced the Albanians and the state budget by 10 million dollars in income for each year. From 2013 until today, 100 million dollars have been stolen from the state budget and Albanian taxpayers... .

Former Prime Minister Sali Berisha, former Minister Ilir Meta, former Minister Edmond Haxhinasto, former Minister Ridvan Bode, former Deputy Minister Sokol Dervishaj, as well as the former Director of KESH Engjëll Zeqo, in cooperation with some of their experts, prepared the corruption affair by first changing the decisions of of the Council of Ministers, as well as trampling and bypassing Law no. 8306, dated 14.3.1998 "On the strategy of privatization of sectors of special importance". These defendants sold the four HPPs, with 132.2 million euros less," the report states.

Violation 1

Me një manovër institucionale, u shmang ligjit nr.8306, datë 14.3.1998 “Për strategjinë e privatizimit të sektorëve me rëndësi të veçantë”. Neni 4 i ligjit nr.8306, datë 14.3.1998 ka një paragraf ku shkruhet: “...Nuk do të konsiderohen pjesë të sektorëve me rëndësi të veçantë ndërmarrjet, shoqëritë tregtare ose pjesë të tyre, të cilat kanë ndërprerë veprimtarinë ekonomike dhe kanë rezultat financiar me humbje për mbi 3 vjet rresht”. Kjo pikë nuk lejonte shkëputjen nga KESH për objektet rentabël siç ishin katër hidrocentralet dhe as privatizimin e tyre ndryshe.

Por çfarë ndodhi? Qeveria Berisha hetoi dhe miratoi ligjin nr. 10410 datë 9.6.201 ”Për krijimin e shoqërive....., përcaktimin e formës dhe të strukturës së formulës së privatizimit të shoqërive “Hec Ulëz-Shkopet”sha dhe “Hec Bistrica 1 dhe Bistrica 2”sha.”. Në këtë manovër nuk i referohet fare ligjit nr. 8306 dhe as neneve që kushtëzojnë nxjerrjen e objekteve/sektorëve jashtë KESH sha. Kjo për të hapur rrugë procedurave të paramenduara sepse ligji nr.8306 nuk i lejonte të privatizonin katër hec-eve. Por qeveritarët ishin të vendosur, mbase nën presionin e kohës dhe ikjes së pushtetit, që këto katër Hec-e t’i shisnin.

Shkelja 2

Për të realizuar qëllimin korruptiv, institucionet dhe qeveria, ndryshe nga sa parashikohej në kuadrin ligjor, deformuan kriteret mbi cilësimin e investitorit strategjik. Fillimisht shpallen kriteret mbi cilësimin e investitorit strategjik (Neni 4.1), VKM nr. 152 dhe VKM 153 dt 29/02/2012. Mbasi iu dështoi tenderi, bënë vendime qeverie (VKM nr. 676 dhe 677 dt 03/10/2012) për të ndryshuar kriteret mbi cilësimin e investitorit strategjik, duke shkelur haptazi ligjin 8306 edhe pse për ironi vet vendimmarrësit i referoheshin këtij ligji

Referenca hyrëse në VKM nr. 676 dhe 677 është si më poshtë: Në mbështetje të nenit 100 të Kushtetutës, të nenit 7 të ligjit nr. 8306, datë 14.3.1998 “Për strategjinë e privatizimit të sektorëve me rëndësi të veçantë”..).

Pika 4.1 në VKM 152 dhe 153 dt. 29/02/2012, që i qëndron besnik përcaktimeve në ligjin 8306, është e formuluar: (Pjesëmarrja në procesin e tenderimit është e hapur për të gjithë investitorët e interesuar të cilët janë investitorë strategjikë,... METE do të rezervojë të drejtën t’u dërgojë ftesa për ofertë vetëm atyre investitorëve të interesuar, të cilët …., kanë treguar që përmbushin kriteret e kualifikimit të mëposhtëm: 1. Të jenë themeluar …; 2. Të kenë aftësi paguese….; 3. Të zotërojnë burime njerëzore, teknike, profesionale dhe eksperiencë organizative në operimin e hidrocentraleve - një ofertues i cili zotëron/operon një ose më shumë hidrocentrale, me një fuqi të instaluar, veçmas ose të kombinuar prej të paktën 15 MË, konsiderohet që e përmbush këtë kriter; 4. Të zotërojë burimet financiare për operimin e hidrocentraleve – një ofertues konsiderohet se e plotëson këtë kriter nëse kapitalet e veta, siç rezulton nga llogaritë financiare të vitit të fundit financiar, janë të paktën të barabarta me 25 milionë euro (ose ekuivalenti në një monedhë tjetër); 5. Të ketë një reputacion rajonal dhe/ose ndërkombëtar si operator në tregun e energjisë.

Dy VKM të reja për të përmbysur kriteret

Ligji dhe VKM-të 152 dhe 153 dt. 29/02/2012, parashikonin që investitorit strategjik të ketë eksperiencë në menaxhim HEC-esh. Meqenëse fituesi i piketuar nga qeveria Berisha nuk plotësonte këtë kusht, Berisha bën dy VKM të reja në tetor 2012, duke lehtësuar kriteret në kundërshtim me ligjin. Mbasi nuk ia dolën që të respektonin kriteret ligjore të investitorit strategjik, hartojnë dy VKM të tjera (676 dhe 677), ku kriteret e investitorit strategjik bëhen jo sipas ligjit por sipas Berishës.

Neni 4.1 në VKM 676 dhe 677 dt 03/10/2012 është i formuluar: (Oferta të vlefshme do të konsiderohen ofertat e investitorëve të interesuar, të cilët janë investitorë strategjikë, sipas përkufizimit vijues, ....: 1.Të jenë themeluar.....: 2.Të kenë aftësi paguese...; 3.Të zotërojnë burime njerëzore, teknike, profesionale eksperiencë organizative në menaxhimin e kompanive të mëdha; 4.Të zotërojnë burime financiare që nga llogaria.., të jenë të paktën 25mln euro..).

Pra është hequr eksperienca në menaxhimin operimin e HEC-ve dhe zotërimi i një Hec-i me fuqi prej të paktën prej 15 MW.  Kjo është shkelje e rëndë e ligjit 8306 është bërë qëllimisht. VKM del mbi ligjin! Dhe fituesi rezulton se nuk ka asnjë eksperiencë në operimin e hidrocentraleve.

Shkelja 3

Mbasi është shpallur fituesi, bëhet vendim i qeverisë Nr. 411, datë 15.5.2013 për miratimin e marrëveshjes, ndërmjet Ministrisë së Financave, Ministrisë së Ekonomisë, Tregtisë dhe Energjetikës e Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve të Republikës së Shqipërisë dhe shoqërisë “Kurum International” sha, për pagimin e rimbursimit të tatimit mbi vlerën e shtuar (TVSH). Ky vendim i detyronte Ministrinë e Financave për të zbritur nga vlera e ofertës fituese detyrimet që Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve i kishte kompanisë Fituese për Tvsh e pa rimbursuar!. Kjo nuk ka qenë parashikuar në kushtet e dokumenteve standarte të tenderit (DST).

Two serious violations are evident. First, Article 9 of Law 8306 defines: "... In any case, the package that will be privatized with the participation of the strategic investor, will be paid in cash.". By compensating through unreimbursed VAT, Article 9 of this law has also been violated. Of course, everything is done with the intention of favoritism!

Secondly, if the exemption from law 8306 was foreseen in the conditions of the standard tender documents, other companies could also participate in the competition, why not the Albanian ones...! There is clearly a favoritism and a violation of equality that apparently the winner knew the trick from the start of the procedure! Sali Berisha and Ilir Meta must be clear about what happened in this procedure with serious and intentional violations of the laws./Albania


Video