What are elections without a program, without a debate between candidates, without fact-checking and without professional journalists reporting? Hard to find a name that can sum up a situation that keeps getting more and more absurd. Elections imply a legal/regulatory framework on which the contestants agree, an impartial arbiter and especially a public well informed by the media.
Reporting.
Por sa i informuar është sot publiku në ditën e 10-të të fushatës? “Kronikat” që shihen në ekran nuk janë raportime të gazetarëve, por raportime që partitë dhe kandidatët i bëjnë vetvetes. Kemi regji qendrore për aktivitetet e mëdha dhe lente të mëdha për aktivitetet e vogla ku mungesa e pjesëmarrësve kompensohet nga aftësitë e kameramanit.
Zgjedhjet janë momenti kur njerëzit duhet të vendosin për alternativën më të mirë, janë momenti kur bëhet bilanci i premtimeve të vjetra dhe verifikimi i premtimeve të reja. Zgjedhjet lokale janë rasti për të diskutuar çështje konkrete që lidhen me menaxhimin e qyteteve, taksat, pastrimi, ambienti, transporti, siguria, çerdhet, kopshti, shkolla, prioritetet e buxhetit…
Në epokën e mediave sociale ku lajmi dhe lajmësi bëhen një, është kthyer në një praktikë normale që liderët politikë komunikojnë me votuesit në mënyrë të drejtpërdrejtë pa ndërmjetësinë e gazetarëve/medias. Media nuk është më e vetme që informon publikun. Por në vend që të zgjedhë rrugën më të vështirë, media ka zgjedhur rrugën më të lehtë. Sot nuk përbën më çudi fakti që televizionet transmetojnë live jo nga kamerat e tyre, por nga facebook -u i liderit. Nuk përbën më çudi, madje duket normale, që 3-4 lajmet e para të edicionit qendror të televizioneve kombëtare të jenë thjesht një copy-paste i postimeve në instagram, facebook, twitter apo tiktok të Kryeministrit.
Vendimi për të bërë “lajm” postimet ku teksti dhe video janë shkruar nga lideri/kandidati apo stafet e tyre sjell pasoja jo vetëm për publikun, por edhe për vetë televizionet.. Duke bërë lajm “postimet” pa bërë asnjë verifikim apo pa ofruar një kontekst televizionet po amplifikojnë propagandën apo dezinformin tek publiku. Për më tepër duke “balancuar” këtë raportim me postimet e dy palëve, televizioni bëhet “rrip transmisioni” i retorikës ekstreme duke çuar në polarizimin e opinionit publik dhe tensionimin e fushatës.
Qëllimi i liderëve politikë/kandidatëve është fitorja e votave me çdo çmim. Bërja lajm e “postimeve” dhe “cicërimeve” nuk është normale, – por duke kthyer postimet në lajm, kemi normalizimin e anormalitetit. Televizionet po i bëjnë dëm vetes për shkak se po minojnë reputacionin e tyre si burime të besueshme informacioni. Për të ndërtuar reputacionin duhen vite e dekada dhe mjafton një ditë e vetme për ta shkatërruar. Media në përgjithësi dhe televizioni në veçanti ka qenë një nga institucionet më të besueshme në vend.
Besueshmëria te media, nëse i referohemi të dhënave të fundit të Barometrit të Ballkanit ka ardhur duke rënë. Duke hequr dorë nga raportimi i zgjedhjeve dhe duke u mjaftuar me “balancën” e “lajmeve” të ofruar nga kandidatët dhe liderët, publiku nuk merr asnjë informacion për çështje konkrete lokale apo edhe kombëtare, fushata i ngjan një beteje mes “të mirës” dhe “të mrekullueshmes” në një anë dhe të “keqes” dhe “fatkeqësisë” në anën tjetër. Fushata nuk ngjan më lokale se nuk raportohen çështje lokale. Duket se nuk kemi të bëjmë me një fushatë për të zgjedhur kryetarët e bashkive, por për të zgjedhur “Kryebashkiakët” e Shqipërisë. Nëse në ekranet e televizioneve njerëzit informohen nga partitë, nuk dallon shumë situata edhe në rrugë dhe sheshe. Në sheshe qytetesh dhe rrugë kombëtare sheh postera të mëdhenj me fotot e kryeministrit të buzëqeshur dhe plot ngjyra (Vetëm Përpara) dhe fotot bardh e zi të Berishës dhe Metës (Kurrë Prapa). Çfarë posterash do të ketë pas dy vitesh kur të mbahen zgjedhjet politike?
The media and journalists are not reporting the elections and this is not the first time. The least that can be done in this situation is honesty. Anchors and journalists, in respect of their viewers, can and should say: These "news" that you will see were not prepared by journalists, but by the staff of the candidates in the campaign.
The debate.
The lack of reporting by journalists could be compensated to some extent by the debate between the candidates, but unfortunately this does not happen either.
In Albania, a generation of voters has grown up who have not seen any election debate. Since it came to power a decade ago, the Socialist Party has given up on debates once and for all.
TV debates for him were only valid for the time he is in the opposition and vice versa for the Democratic Party. Today, the media scrambles with strange phrases and does not pronounce a simple truth: the opposition candidates ask for a debate, the position candidates do not allow/want to debate. Even where there seems to be a debate, the debate is "dummy", two here who support the party in power and two on the other side who are critical of the government.
***
Elections, which used to be the most challenging period for journalists and the media, have turned into the most relaxing period... The work of journalists and editors has been reduced to that of a warehouseman who must ensure that the minutes of news and reports are in accordance with the requirements of the code election.
And the latter has also sanctioned the absurdity that the media (television) must accept and broadcast the material served by political parties! At the end of the elections, the icing on the cake will be the next recommendations and evaluation of the media for balanced and professional reporting, the conclusion that "steps forward" have been made, but...