DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

A detailed explanation of what "Durana" is, two legal amendments for the embezzlement of public funds are secretly approved again

2026-01-15 14:26:01Aktualitet SHKRUAR NGA FJOLA GRAçI
A detailed explanation of what "Durana" is, two legal amendments for
Ermal Beqiri, Gezim Hoxha and Elira Kokona

Imagine for a moment that your current business has no taxes. Imagine that your employees' salaries are exempt from all taxes for 10 years. Add to that the idea that all your goods, equipment and services are exempt from VAT, infrastructure impact tax and real estate taxes. Also imagine that the state pays for the training of your employees. That insurance contributions are always paid at the minimum wage level. A dream? It's called Durana.

A detailed explanation of what "Durana" is, two legal amendments for
Durana Facilities

And it is currently the subject of denunciations in the media for suspicions that this project is a 'tax haven'.

But what is Durana?

Durana is a technology park established on February 20, 2025 and is owned by the Albanian Investment Corporation. According to Albanian law, the developer of the park is KSHI and the director is Elira Kokona.

But let's first explain what a technology park means. 

In 2022, President Barjam Begaj decreed a law previously passed in Parliament, "on the creation, organization and operation of technological and scientific parks."

This law is also the first opening door for technology parks in Albania, as innovation centers for the newest technological products. And so far, everything is in order. The new technology park also requires a new terrain. For this, the government gave Durana, through the Council of Ministers, on March 27, 2024, an area of ​​140,000 m2 in Xhafzotaj in Durrës, which would be used for the opening of this park. At this moment, Durana had not yet been born, as its official registration in the Albanian state was made on February 20, 2025. So almost 11 months later.

But even though it has been 2 years since Durana received the land from the state, and 1 year since it was registered, in Xhafzotaj, Durrës, the land is barren. Nothing from what is seen looks like a technology park.

A detailed explanation of what "Durana" is, two legal amendments for
The place where Durana should be today

What are we dealing with?

For this, let's explain a little what was happening in Albania while the construction of Durana Tech Park was being planned. From January 1, 2026, the entire software development and production industry in Albania entered a new tax regime. This entire sector was excluded from the reduced 5% profit tax rate, causing all businesses in this field to move to a standard 15% profit tax regime. The recommendations of the IMF and the EU to not have privileges exerted positive pressure on the Albanian government, causing these businesses to be treated equally in the new fiscal package.

Por kush janë më të mëdhenjtë e tregut të IT? Kompanitë kryesore të zhvillimit të softwerëve në Shqipëri, përftuese të parave publike deri më tani dihen se janë dyshja Ermal Beqiri dhe Ergys Agasi të shpallur në kërkim. Shumë prej kontratave të AKSHI-t janë fituar nga Beqiri bashkë me biznesmenin Gëzim Hoxha. Ky i fundit me kompaninë e tij FIRST, në vetëm 1 tender sekret nga AKSHI ka përfituar plot 60 milionë euro.

Kështu, 53 kompani, të listuara në këtë tabelë, u bënë pjesë e “DURANA” duke përfituar lehtësirat fiskale që do të hynin për ta në fuqi nga 1 janari i vitit 2025, kohë kur paralelisht konkurrentët e tyre në sektor do të paguanin 15% tatimin mbi fitimin përfshirë edhe detyrime të tjera.

A detailed explanation of what "Durana" is, two legal amendments for
Lista e kompanive qe hyne ne Durana

Kështu që vendimi për tu bërë pjesë e Duranas kundrejt një tarife prej 50 euro në vit ishte qartësisht në interesin e tyre.

Skema e ndërtuar për t’ju dhënë lehtësi këtyre bizneseve bie ndesh ndërkohë me ligjin shqiptar për procedurat tatimore, por edhe ligjin e miratuar në vitin 2022 për parqet teknologjike. Ligji i 2022, në pikën 12 të tij përcakton qartë se transferimi i një veprimtarie ekzistuese në territorin shqiptar në park, me qëllim kryesor përfitimin e lehtësive të parashikuara në këtë ligj, është i ndaluar. Çdo transaksion, që në thelb rezulton  në  transferimin  e  veprimtarisë  ekonomike  sipas  përcaktimit  të  mësipërm,  është  i ndaluar. Përkthimi i tij krahasuar me ligjin për procedurat tatimore, ndalon që një biznes ose ortakë të rishpikë veten në një tjetër emër por me aktivitet të ngjashëm vetëm për të shpëtuar nga detyrimet fiskale.

Nga verifikimi i listës, në mbi 90% të saj, të njëjtët ortakë dhe aksionerë kanë disa kompani të tjera jashtë parkut me të njëjtin status ku ndryshon forma por jo përmbajtja.

Shembulli më i mirë për këtë është biznesmeni Gëzim Hoxha, i cili në Durana ka hyrë me kompaninë “Cybermind” dhe Box Artificial Logic. Brenda parkut, Hoxha hyn me ICT, dixhitalizim, siguri kibernetike, AI, ML, IoT si pjesë e kërkimit dhe inovacionit, ndërsa jashtë me kompaninë First, zhvillon software, SaaS, cybersecurity, sisteme të sigurisë elektronike dhe kibernetike, në një përputhje thelbësore në It dhe kibernetikë. Të dyja kompanitë e Gëzim Hoxhës përputhen në fushë, kompetenca, standard dhe output profesional. Kaq do të mjaftonte që në zbatim të ligjit për parqet teknologjike, ai të mos pranohej si anëtar i Durana. Kjo nuk ka ndodhur. Ai bashkë me kompanitë e Beqirit, Agasit, Koromanit, Cikos etj, janë bërë pjesë e Durana.

Zhvilluesja e Parkut, znj. Elira Kokona është pyetur se cilat kanë qenë procedurat e pranimit të kompanive, filtrat për të shmangur një kalim fiktiv të veprimtarisë në Durana, por deri në publikimin e artikullit, nuk është marrë një përgjigje.

Ndërkohë burime pohojnë se këto kompani nga 1 janari deri më 15 janar, nuk kanë kryer asnjë aktivitet ekonomik qoftë edhe virtualisht si pjesë e Durana, gjë që ngre dyshime për suksesin e Duranas që fill pas goditjes së dyshes Agasi-Beqiri nga SPAK, nuk kanë kryer asnjë shërbim ekonomik.

Plani u prish?!

Ekspertë IT dhe kontabilistë shpjegojnë sesi Durana do të funksiononte dhe se deri tani “pasoja nuk ka ardhur”. E projektuar si qendër inovacioni dhe kërkimi dixhital, çdo ditë që kalon Durana duket si një strehë fiskale për klientë favoritë që janë furnizuar nga kontratat publike.

“Baza ligjore ndalon shoqëritë tregtare (sh.p.k.) që të riprodhojnë ose riorganizojnë aktivitetin e tyre brenda entiteteve të “përshtatura” si parqet teknologjike, me qëllim shmangien e detyrimeve fiskale ndaj shtetit. Ligji synon të parandalojë pikërisht skemat ku një kompani mbyll ose dobëson aktivitetin jashtë parkut dhe e rihap praktikisht të njëjtin aktivitet brenda parkut teknologjik, për të përfituar nga lehtësitë tatimore. Po ashtu, ndalohet që aksionerët apo ortakët e një kompanie ekzistuese jashtë parkut teknologjik të hapin një kompani tjetër me të njëjtin ose thelbësisht të ngjashëm aktivitet brenda parkut, nëse qëllimi është shmangia e taksave, kontributeve apo detyrimeve të tjera ligjore. Kjo vlen edhe në rastet kur ndryshohet vetëm emri i subjektit, por ruhet struktura reale e biznesit, klientët, stafi ose modeli i funksionimit.

E gjithë kjo situatë lidhet drejtpërdrejt me paketën e re fiskale, e cila solli ndryshime të ndjeshme për sektorin e teknologjisë së informacionit. Konkretisht, tatimi mbi fitimin për kompanitë IT u rrit nga 5% në 15%, pas kërkesave të përsëritura nga Bashkimi Europian, me arsyetimin se regjimi preferencial krijonte shtrembërime tregu dhe konkurrencë të padrejtë.

Për të shmangur këtë rritje të barrës fiskale, disa kompani planifikuan që nga 1 janari të transferonin aktivitetin e tyre në zonën e Durranës (Durana), e shpallur si park teknologjik, ku parashikohen taksa zero ose lehtësime ekstreme fiskale. Në këtë skemë përfshiheshin edhe kompani të lidhura me emra të njohur të sektorit, si ato të grupit të Gysit, Ermalit, Gëzimit, etj., të cilat synonin të vazhdonin të njëjtin aktivitet ekonomik, por nën një regjim shumë më të favorshëm tatimor.

Megjithatë, legjislacioni aktual dhe parimi i “substance over form” (thelbi mbi formën) u jep të drejtë institucioneve tatimore që ta konsiderojnë këtë veprim si shmangie fiskale, nëse provohet se aktiviteti real nuk ka ndryshuar dhe se parku teknologjik po përdoret vetëm si strehë ligjore për të mos paguar taksat.”-shpjegoi një kontabilist në kushtet e anonimatit.

Deri më tani, ëndrra e një parajse fiskale është ngrirë.

A do të merrte Durana para nga shteti? Deri më tani, asnjë transaksion i tillë nuk ka ndodhur.

Nga kërkimet, u vu re një tjetër tentativë për të ndryshuar ligjin e vitit 2022.

A draft law proposed by socialist MP Ramion Kurti, already passed for consideration in Parliament for several additions to the law on "Technological and Scientific Parks", provides for two important changes that directly affect the country's only technological park, which is Durana. Specifically, in the letter (dh), at the end of the paragraph, the sentence "The resident user of the park is registered in the territory of the park with a primary NIPT/NUIS or/and with a secondary NIPT/NUIS in territories different from the territory of the park."

A detailed explanation of what "Durana" is, two legal amendments for
Draft law on technology parks submitted to Parliament


This change essentially stipulates that park users can have two grandchildren. One inside the park and one outside the park, but enjoying the park's privileges. This change is an open door for entry into Durana to be only formal, while the activity continues outside the park.

Another amendment prepared in parliament concerns the benefit of public money. More specifically, Article 5 of the same law stipulates that park companies can sell products produced in the park to public entities or joint ventures at a lower price.

“(c) preferentially benefit from goods/services/creations/products produced in the park by a user whose shareholder is a public entity or a joint venture/joint venture with a public entity at a preferential price provided for in the "Cooperation Agreement for an Innovative Product" based on the standard model contract approved by Decision of the Council of Ministers. (ç) conclude cooperation agreements for an innovative product with users whose shareholders are one or more public entities, including the developer, regarding their goods/services/innovative products/creations in the park.” - states the draft law submitted to the Assembly, which in a broader sense would pave the way for Durana members to enter into public tenders in the field of technology in the future.

A detailed explanation of what "Durana" is, two legal amendments for
Draft law on technology parks submitted to Parliament


Ultimately, what we see from Durana's story is a warning that transparency and control are essential for any scheme that involves public money and fiscal privileges. Durana can become a hub of innovation that brings real value to the digital economy, but only if the activity within the park is measurable, real, and separate from any kind of dubious fiscal exploitation.

If this does not happen, Durana risks remaining a symbol of privileges for a select few, a frozen “tax haven” that does not create innovation and does not serve the development of the sector. For Albanians, and for those who want a fair IT market, the only question that remains is: Will there be an economic activity in Durana outside the fence of beneficiaries of public contracts? The latest draft law, proposed by MP Ramion Kurti, seems to deepen these privileges, while the SPAK investigation into the fact that Durana does not exist on the ground continues! / zëri.ai

Galeria fotografike (
)


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×